فرارو | عطاالله مهاجرانی:‌ نمی‌توان دین را با سلطه و جبر بر جامعه تحمیل کرد
کد خبر: ۵۷۷۷۵۲

عطاالله مهاجرانی:‌ نمی‌توان دین را با سلطه و جبر بر جامعه تحمیل کرد

عطاالله مهاجرانی گفت: نمی‌توان دین و ارزش‌های دینی را با سلطه و جبر و قسر بر جامعه تحمیل کرد. مگر می‌توان با اجبار کسی را به نماز خواندن وادار کرد؟ مردم را به اجبار به نماز جمعه یا جماعت کشانید؟ پیداست که نمی‌آیند و نمی‌شود.
تاریخ انتشار: ۰۹:۳۱ - ۰۹ مهر ۱۴۰۱

عطاالله مهاجرانی در یادداشتی برای روزنامه اعتماد نوشت: دو تن از مراجع محترم تقلید مقیم قم که از حسن اتفاق به داشتن مواضع همراه و همدلانه با نظام مشهورند، آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله نوری‌همدانی، از توجه به انتقادات و سخنان مردم و داشتن «گوش شنوا» سخن گفته‌اند. پیداست روی سخن هر دو مرجع تقلید با مسوولان یا دولت و نظام است. به گمانم مراجع عظام نیز بایدگوشی شنوا داشته باشند! با اظهارنظر‌های تند و تیز و گاه نسنجیده، کار دولت و نظام را دشوار نکنند. فعلا درصدد ذکر نمونه‌ها و شواهد نیستم، تاکیدم بر همین وجه مثبت سخن هر دو مرجع محترم تقلید است. یعنی توصیه به داشتن گوش شنوا و شنیدن سخن منتقدان.

قرآن مجید وقتی سخن از «استطاعت» می‌گوید، این واژه دقیق و عمیق در چند مورد به کار برده شده است. من این دقت‌ها و حکمت‌های قرآنی را «میناگری‌های قرآن مجید» نام نهاده‌ام. حقیقت این است که همین میناگری‌ها، نشانه‌های روشنند که قرآن کلام خداوند متعال است و این همه دقت و لطافت و جامعیت و زیبایی، فراتر از حد و پایه و مایه سخن انسانی است. به دو مورد از موارد استطاعت اشاره می‌کنم:

یکم: استطاعت صبر! واقعیت این است که صبوری استطاعت می‌خواهد. چنانکه خضر به موسی گفت، شرط همراهی استطاعت صبر است. موسی شتابزده و کم استطاعت و عهد شکن بود و خضر ناگزیر از فراق شد. قال إِنّک لن تسْتطِیع معِی صبْرًا (الکهف: ٦۷)

دوم: استطاعت شنیدن! این دو مورد، در نسبت با یکدیگر نیز معنا می‌دهند. استطاعت شنیدن، نیاز به استطاعت صبر دارد. کسی که سخن دیگری را تمام و کمال گوش می‌کند و در حین گوش کردن، دنبال دستاویزی برای نفی یا ردّ سخن مخاطب خود نمی‌گردد، همان شیوه‌ای که در مناظره‌ها شاهدیم! کمتر اتفاق می‌افتد که در مناظره، به ویژه مناظره‌های جنجالی و سیاسی، در فضای پرتنش، آفرین و نفرین، طرفین به سخن یکدیگر خوب گوش کنند و گوشی شنوا داشته باشند، می‌خواهند «مچ‌گیری» کنند و به اصطلاح یخه حریف را بگیرند و او را بپیچانند.

بسیار نادر است که به روایت امام محمد غزالی، در مناظره، یک طرف دقیق به سخن طرف دیگر گوش کند و اگر احساس کرد حقیقتی بر زبان او جاری شده است، سخن رقیب را بپذیرد و از اینکه حقیقت بر زبان رقیب جاری شده است، خوشحال شود.

واقعیت این است که جامعه گاه با امواج ملایم صدای خود را به گوش می‌رساند، اگر به امواج ملایم و نرم توجه نشد، آنگاه «هر موج، چون اشتر شود!» امواج کوه‌آسا به حرکت در می‌آیند؛ دیگر نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت، اگر چنان امواجی را ندیدیم، توفان و سیلاب را خواهیم دید. فراتر از شنیدن صدای امواج، کار هر حکومت خردمند و آینده‌بین این است که صدا‌های نهان جامعه را بشنود و پیش از اینکه جامعه به جوش بیاید، مشکل را شناسایی و حل کند. اجازه ندهد مشکل تبدیل به بحران شود و حلّ آن دشوار یا گاه ممتنع.

گفته‌اند: «مرد آخِر بین مبارک بنده‌ای است!» یعنی کسی که به افق‌های دوردست می‌نگرد و راه را از چاه و دوا را از درد باز می‌شناسد. می‌بایست از مراجع محترم تقلید پرسید مگر نه این است که اصل پذیرش دین بر اساس اختیار و انتخاب و اشتیاق و ایمان است. به موجب آیه کریمه: «لا إِکْراه فِی الدِّینِ قد تّبیّن الرُّشْدُ مِن الْغیِّ (سوره البقره/ ۲۵۶)

«در قبول دین، اکراهی نیست. (زیرا) راه درست از راه انحرافی، روشن شده است.» (قرآن مجید ترجمه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی)

نمی‌توان دین و ارزش‌های دینی را با سلطه و جبر و قسر بر جامعه تحمیل کرد. مگر می‌توان با اجبار کسی را به نماز خواندن وادار کرد؟ مردم را به اجبار به نماز جمعه یا جماعت کشانید؟ پیداست که نمی‌آیند و نمی‌شود. اگر هم شد، پوسته کم‌رمقی از نماز ارایه می‌شود. حجاب هم از جمله همین احکامی است که نمی‌توان با اکراه و اجبار یا سرکوب جوانان را به پذیرش آن وادار کرد؟ بگذریم که وادار کردن غیرمسلمانان و اهل کتاب و جهانگردان و مقامات خارجی که به ایران می‌آیند یا انتظار رییس‌جمهور محترم ما در نیویورک از کریستین امانپور که هم اسمش مسیحی است و هم به اعتبار مادرش مسیحی است، به رعایت حجاب، جای، امّا و اگر دارد.

استطاعت شنوایی و شنودن داشته باشیم و به سخن جوانان گوش کنیم. از جمله کسانی نباشیم که به تعبیر قرآن مجید، استطاعت شنودن ندارند! «وکانُوا لا یسْتطِیعُون سمْعًا» (سوره کهف/۱۰۱)

ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۰۶ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
چنگ و دندان تیز لیبرالیسم منحط برای تعمیم و مجبور کردن جهان از روی زور و اجبار نیست .!؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
مهارجانی دارد خیلی دست و پا می زند تا اجازه داده شود در امنیت و بدون دغدغه و نگرانی به ایران باز گردد.
ممل
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۳۲ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
یقه یا یخه؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۲۵ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
یکی می گفت وقتی مهران مدیری تغییر موضع داده، حتما خبریه.
تغییر موضع این یکی ازون یکی هم بودار تره!!
روجا
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
لیبرالییم و عریانی و همجنسگرای و فساد و فحشا و..چی !؟ اینها را با زور به دنیا تحمیل نمی کنند .!
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۳۲
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
متاسفم که باید با این ادبیات بنویسم :
تو دیگه ببند ! ساکت شو
این فرد مزور منفعت گرای آفتاب پرست متوهم همه چیزدان ، هم مورد تنفر خودی ها است و هم غیر خودی ها .
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
یاد اوایل انقلاب و دهه نکبت بار ریاست شما ها بخیر که اصلا هم جبر نبود، اصلا! راستی آقا زاده خوبند؟ سعودی خوب میرسه؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۵۷ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
آقاي وسط لاحف خواب به زبان آمدند!!!!
داداش مي شه خواهشي كه از حسين شريعتمداري كرديم از شما هم بكنيم؟
جمال از آلمان
Netherlands
۱۰:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
چرا این آقا رو از انگلیس نمیندازن بیرون؟
البته اگر بررسی کنید یه شکایتی ازش در دادسرای انگلیس تهیه شده به خاظر اظهارنظرات افراطیش.
این آقا با قیافه حق به جانب 20 سال ملت معطل کرد، چیزی کمتر از مزدور نیست!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۲۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
و بالعکس از آلمان
کیشو
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
ولی به اسم دفاع از دین می توان مانند جمهوری اسلامی قانونی وضع کرد که هرکه معتقد به دین رسمی نیست مهدورالدم شود!!
سینا
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
در قران در مورد انتخاب دین به ازادی افرادی در نوع گزینش اشاره رفته است.لا اکراه فی الدین...
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
بدتر از وضعيت مهاجراني وضعيت الياس حضرتي است كه براي اين نوشته ها پول مي دهد!!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
نه بابا! جی شد جناب مهاجرانی تغییر موضع دادی؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
نه بابا! چی شد جناب مهاجرانی تغییر موضع دادی؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۸ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
چی شد حالا که اوضاع خرابه و حکومت در لب پرتگاه سقوطه آقا داره رنگ عوض می کنه.
حکومت سقوط کنه تو را تو همون لندن محاکمه می کنیم.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۲۰ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
البته که حکومت ایران با این چیزا سقوط نمی کنه. ولی خداییش نظرات مهاجرانی اکثراً جواب ندارد و پیش بینی های او درست از آب در میاید.
حسین
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۵۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
این خیلی عجیبه که شما استدلال طرف مقابل رو نمی شنوید و ادعای بی طرفی و شنیده شدن طرفین رو دارید ؟!!! احکام اسلام دو دسته هستن شخصی و اجتماعی . شما می تونی بگی من نماز نمی خونم ، روزه نمی گیرم چون به خودت ربط داره ولی اگر توی منظر عام شراب خوردی حد می خوری می خوای اعتقاد داشته باش و می خوای نداشته باش !!! نمی تونید بیاید بگید این حکم اسلام نیست اینا از مسلمات اسلام هست . یا نفی کنید کلیت دین رو یا از طرف خودتون دین صادر نکنید .
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
مشکل آدمهایی مثل شما این است که مسائل را زود قاطی می کنید. مگر نماز ستون دین نیست چرا در مورد نماز چنین سختگیری وجود ندارد؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
توی بلاد کفر حتی نمی تونه با شیشه ی مشروب در اجتماع تردد کنی حتی اگر نخوری. بعد این بابا این چرندیات رو میگه
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
بله حماسه ساز ساختمان گفتگوی تمدنها که خیابان دزاشیب افاضات فرمودند ......
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
اون ولش کن. حالا اگر به گفته های فعلی ایشان جواب منطقی داری بیان کن!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۰۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
خداییش حرف حساب و منطقی و عقلانی جواب ندارن....حسب تجویز قانون اساسی، حداقل جهت مشروعیت داشتن.. برگزاری رفراندوم الزامی است..خلاص
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
زور؟ این اسمش هست ضمانت اجرایی. دقیقا مثل همه ی شئون یک حکومت چه سکولار چه دینی
م الف
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
موضوع پوشش و حجاب چه ربطی به دین داره. هر حکومتی بر مبنای ارزشهایی که بر اساس اون قد علم کرده مداخلاتی در پوشش اجتماعی مردم میکنه. مثلا فرانسه بر مبنای اصول لیبرال دموکراسی و آزادی غربی هر نوع پوشش که نماد یک مذهب تلقی بشه در مکانهای عمومی مثل دانشگاهها و.... رو ممنوع کرده. چرا این نکته ساده رو این فضلا نمیفهمند؟ شاید هم میفهمند و قصد مغالطه و سفسطه دارند. البته مهاجرانی با اون سابقه شیرخر خوردن که خودش اعتراف کرده بود قطعا قصد سفسطه داره.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۳۳ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
چقدر شماها احمقید
چطور لیبرال دموکراسی که یه چیز من دراوردیه را میشه به زور به همه دنیا تحمیل کرد
قانون خدا را نمیشه؟
#غربگدا
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۳۵ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
همه احمق اند جز شما ها که حداکثر ۵ درصد از مردم این کشور هستید؟ ید الله مع الجماعه
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
حرف حق را بگو حتی اگر به ضررت تمام شود. ممکنه شنونده کر،احمق و یا دشمن باشد مهم نیست!!!.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۲۱ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
اونوقت دفاع و توجیه قتل کسی که حرفی بر خلاف اعتقاد و دین شما زده، چه تفسیری داره؟ سلطه و جبر نیست؟
نسل Z
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۰۴ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
احسنتم و تکبیره الحرام
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۳۰ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
انگليس چه خبر؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۷/۰۹
تو یکی دیگه با چه رویی حرف میزنی اظهار ننظر میکنی؟
مجله فرارو
bato-adv
پرطرفدارترین عناوین