جامعه - جامعه‌شناسی
«محمد فاضلی» جامعه‌شناس و استاد سابق دانشگاه شهید بهشتی

بحران «بی‌اعتمادی» چطور اعتراض را به خشونت کشید؟

بی‌اعتمادی سبب شده باور به هرگونه راه‌حلی که معقول به نظر می‌رسد، در معرض تردید باشد. جامعه یا حداقل بخش مهمی از معترضان، نسبت به نیت حکومت یا توانایی و ظرفیت آن برای رسیدگی به مسائل تردید جدی دارند. وقتی این سطح از بی‌اعتمادی بروز می‌کند، دشوار بشود باور جامعه به روش‌های غیرخشونت‌آمیز را جلب کرد.
بیانیۀ «انجمن فلسفۀ میان‌فرهنگی ایران» در بارۀ رویداد‌های اخیر

بیانیۀ «انجمن فلسفۀ میان‌فرهنگی ایران» در بارۀ رویداد‌های اخیر

ایران امروز به شدت نیازمند تقویت مرام و منش گفت‌وگویی در تمامی سطوح است. فضا‌های عمومی و خصوصی زندگی ایرانیان تحت تأثیر فضای چالشی حوزۀ سیاست، به شدت مقابله‌جویانه و نزاع‌طلبانه است و به همین جهت ایران امروز نیازمند قرار گرفتن در مسیری است که همه به زیستن با دیگران با همه تمایزات و تفاوت‌هایشان روی آورند.
دهه هشتادی‌ها چه می‌خواهند؟
مقصود فراستخواه به یک پرسش مهم پاسخ داد

دهه هشتادی‌ها چه می‌خواهند؟

مقصود فراستخواه، استاد دانشگاه معتقد است که این نسل سیاست زندگی را می‌خواهد؛ اما به‌دلیل عدم به رسمیت شناخته شدن به سویه‌های دیگری کشیده شده است. با این حال در بیان چنین مطالباتی دهه هشتادی‌ها تنها نیستند، بلکه والدین آنها نیز به پروسه غمخواری برای این نسل وارد شده‌اند.
اختلاف بر سر مصرف گاز در ایتالیا؛ چقدر پاستا را بجوشانیم؟

اختلاف بر سر مصرف گاز در ایتالیا؛ چقدر پاستا را بجوشانیم؟

وسفی مسیاح، سرآشپز رستوران سنتی ساباتینو در رم می گوید: «اگر آب به دمای جوش ۱۰۰ درجه رسید، می توانید شعله را خاموش کنید و ماکارونی به پختن ادامه می دهد، اما واقعا بد پخته می شود.» مسیاح سرآشپزی است که پاستاهایش خصوصا «کاربوناراهایش» در رم و جهان مشهور هستند.
چرا ایرانی‌ها «شاد» نیستند؟
امان الله قرایی مقدم جامعه شناس در گفتگو با فرارو بررسی کرد

چرا ایرانی‌ها «شاد» نیستند؟

امان الله قرایی جامعه شناس با تاکید بر این که به صورت سنتی طی ۱۰۰ سال اخیر جامعه ایران با غم عجین شده است، اضافه کرد: به صورت تاریجی به خصوص در این سده اخیر جامعه ایران آنطور که باید و شاید به شادی بها نداده است و در مورد شادی‌های نسل جوان نیز سخت‌گیری‌های بسیار زیادی وجود دارد، به نوعی می‌توان گفت غم و ماتم در جامعه امروز ایران تبدیل به یک ارزش شده است.

موانع ورود زنان به بازار کار

فرهنگ استبدادی و مردسالاری که کلیشه‌های جنسیتی را در تربیت زنان ترویج می‌کند، این باور را در جامعه به وجود می‌آورد که زنان در محیط کار قابل‌قبول نیستند و در کنار مردان نباید کار کنند.
عباس کاظمی

حاشیه برابر با متن است

همه این مولفه‌هایی که از این فرد ذکر شد با خصوصیاتی که از معترضین آبان ماه عمدتا روایت می‌شود نوعی شباهت خویشاوندی وجود دارد. من در همان دانشگاه سه نمونه دیگر دارم یکی در کسوت استاد حق التدریسی، دوم در موقعیت دانشجویی و سوم در شغل خدماتی که در بسیاری از ویژگیهای ذکر شده با هم اشتراکاتی دارند و شاید همین اشتراکات است که نامیدن این جماعت عظیم ناراضی را دشوار کرده باشد. همه این جماعت در سردرگمی، پادرهوایی و بلاتکلیفی ( شغل، مسکن، منزلت و...) با هم اشتراک دارند.
امان‌الله قرایی مقدم استاد دانشگاه و جامعه شناس در گفتگو با فرارو

اعتراضات آبان ماه و شکاف‌های جامعه ایرانی

یک جامعه شناس معتقد است،در حال حاضر فاصه و تضاد طبقاتی بزرگ‌ترین شکافی است که در جامعه ایران وجود دارد، اما متاسفانه به جای اینکه مسئولان با اتخاذ تدابیری درست، این شکاف را پر کرده و ترمیم کنند، شاهد آن هستیم روز به روز به عمیق این فاصله‌های اجتماعی ایجاد شده، افزوده می‌شود.
ریشه‌یابی علل افزایش آمار نزاع ودرگیری
سید حسن حسینی استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران در گفتگو با فرارو

ریشه‌یابی علل افزایش آمار نزاع ودرگیری

سید حسن حسینی استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران وجود فاصله طبقاتی شدید را در جامعه یکی از زمینه‌های اصلی بروز درگیری دانست و گفت: «با توجه به مشکلات اقتصادی که طی دو سال اخیر در کشور به وجود آمده، شکاف طبقاتی روز به روز عمیق‌تر شده که این امر افزایش میزان نزاغ و درگیری را رقم زده است، این در حالیست که به طور کلی هرچه محرومیت‌های اجتماعی بیشتر شود و دسترسی یکسان و عادلانه افراد جامعه به امکانات زیرساخت‌های‌عمومی کمتر شود، به تبع آن نزاع و درگیری در سطح جامعه افزایش پیدا می‌کند.»
ادامه واکنش‌ها به موتورسواری زنان؛ حکمی که در تجدید نظر رد می‌شود؟!

ادامه واکنش‌ها به موتورسواری زنان؛ حکمی که در تجدید نظر رد می‌شود؟!

سه دختر موتور سوار اصفهانی که خواستار دریافت گواهینامه شده اند و شکایت به نام یکی از آن‌ها ثبت شده با انتشار ویدئویی از روند پرونده خود گفته و امیدوارند که در تجدید نظر حکم رد نشود و پلیس ملزم به صدور گواهینامه برای زنان شود.
اعتراض جامعه پزشکی به طرح جنجالی نمایندگان
مخالفان و موافقان افزایش ظرفیت رشته‌های پزشکی چه می‌گویند؟

اعتراض جامعه پزشکی به طرح جنجالی نمایندگان

در این طرح با تاکید بر اینکه جمعیت کشور افزایش یافته و نیاز به ارائه خدمات پزشکی در مناطق مختلف کشور وجود دارد، سازمان سنجش کشور موظف شده است که ظرفیت پذیرش رشته‌های علوم پزشکی در سال تحصیلی ۹۸-۹۹ و بعد از آن به دو برابر افزایش یابد. این طرح همچنین خواستار انتقال دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی واجد شرایط به داخل کشور است.
معمای امام‌زاده‌ها!
اختلاف نظر درباره وجود امام زاده‌های جعلی در کشور

معمای امام‌زاده‌ها!

آمار دقیق و مشخصی از تعداد امامزاده‌های هر استان وجود ندارد، اما می‌توان به آماری رسید که در آن استان‌های با تعداد بالای امامزاده مشخص شده‌اند. آن‌طور که آیت‌الله نورالله طبرسی، نماینده، ولی فقیه در مازندران اعلام کرده استان مازندران بعد از فارس بیشترین امامزاده را در کشور دارد و البته شهر دیگری که از آن به عنوان شهر پرامامزاده نام برده می‌شود، تهران است
جنجال اهدای عضو محکومان به اعدام؛ چند استدلال و یک پرسش

جنجال اهدای عضو محکومان به اعدام؛ چند استدلال و یک پرسش

رییس بخش پیوند کبد بیمارستان امام خمینی (ره) با بیان اینکه "طرح این موضوع نوعی نپختگی بوده است و از هیچ یک از کسانی که باید در این حوزه مشورت گرفته می‌شد، مشاوره نگرفتند"، گفت: «تصور کردند که با این اقدام مشکلی حل می‌شود، اما این اقدام اصلا مساله‌ای را حل نمی‌کند و از نظر اخلاقی زیر سوال است. گروه‌های پزشکی هم چنین اقدامی را انجام نمی‌دهند.»

زنان شاغل کودکانشان را مخفی می‌کنند

طی چند هفتهٔ گذشته، با والدین –به‌خصوص مادران– دربارهٔ ابعاد مختلف زندگی همراه با بچه‌های کوچک صحبت کرده‌ام. (کتاب جدیدم به نام برگهٔ تقلب دربارهٔ استفاده از داده‌ها برای تصمیمات مربوط به فرزندپروری است). متأسفانه چیزی که بیش از حد انتظارم شنیدم این بود که والدین حس می‌کنند باید شواهد وجود فرزاندشان را در محل کار به حداقل برسانند یا کاملاً مخفی کنند.

مصطفی ملکیان: جامعه ما ازدحام تنهایی‌هاست

فیلسوفی که از بنیادگرایی، سنت‌گرایی، تجددگرایی و اگزیستانسیالیسم عبور کرده و حالا با نظریه عقلانیت و معنویتش حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. روشنفکری که منتقد روشنفکری دینی است و صراحت لهجه‌اش همانقدر که خیلی‌ها را به وجد می‌آورد بسیاری را هم متاثر و عصبانی می‌کند: «مصطفی ملکیان».

چارۀ کشور بحران‌زده چیست؟

کتاب آشوب جِرِد دایموند از جنس کتاب‌هایی است که در پی ارائۀ تصویری بزرگ و تبیین همه‌چیزند. من زیاد سفر می‌کنم و از این دست کتاب‌ها زیاد دیده‌ام: در کتاب‌فروشی فرودگاه‌ها، جایی که نویسندگانی همچون استیون پینکر و یووال نوا هراری (که هر دو «آشوب» را تحسین کرده‌اند) و البته دایموند شایستگی تخصیص قفسه‌هایی ثابت به خود را دارند؛ همین‌طور در هوا، جایی که متوجه شده‌ام بخش نامتناسبی از خوانندگانی که در سکوت ۳۰ هزارپایی مطالعه می‌کنند ترجیح می‌دهند آثار نویسندگانی را بخوانند که از بالا به موضوع نگاه می‌کنند.
اگر کتاب «سقف طبقاتی» را بخوانید، می‌فهمید موفقیت هیچ ربطی به شایستگی ندارد

اگر در خانواده‌ای فقیر به دنیا بیایید، احتمالاً هیچ‌وقت رئیس نخواهید شد

نتیجۀ این پژوهشْ کتاب جدید لاریسن و فریدمن است، سقف طبقاتی: چرا ممتازبودن می‌ارزد، که نشان می‌دهد چرا آداب و رسوم محیط‌های کاریِ نخبگانی به‌نفع کسانی است که در خانواده‌های ثروتمندتری بزرگ شده‌اند. مؤلفان مجموعه‌ای از «سازوکار‌های پنهان» را شرح می‌دهند -مثلاً آئین‌نامه‌های نانوشتۀ رفتار شغلی و نظام‌های غیررسمی پیشرفت حرفه‌ای- که به نفع افرادِ ازپیش متمکّن است و بر ضرر کسانی است که پیشینۀ ایشان به طبقۀ کارگر بازمی‌گردد.
ورود نامتوازن به فرآیند مدرنیزاسیون

ورود نامتوازن به فرآیند مدرنیزاسیون

چراکه هر انسانی با توجه به خصوصیات ذاتی و تجربیات شخصی‌اش در زندگی، علایق و وابستگی‌های منحصر به خود را دارد. انسان موجودی چندوجهی است و فرآیند گفت‌وگو میان افراد مختلف، صرفا بر اساس منطق، عقل و تجربیات مشترک برقرار نمی‌شود، بلکه انسان‌ها هریک کانتکست ذهنی خاص خود را دارند و این بستر فکری برای هر فردی دارای مبانی معناشناختی تاریخی، فرهنگی و تجربی متفاوت است که انسان‌ها را از یکدیگر متمایز می‌سازد. تفکر هر انسانی در چارچوب بیناذهنیتی و دایره واژگانی و معنایی خاصی شکل می‌گیرد که نمی‌تواند به‌طور متناظر در انسان دیگری نیز برقرار شود.
bato-adv