فرارو | ابلاغ سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی توسط روحانی
کد خبر: ۴۸۱۰۵۳
رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران را ابلاغ کرد.
تاریخ انتشار: ۰۱:۰۰ - ۲۸ اسفند ۱۳۹۹

روحانی رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه «سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» که در جهت دستیابی به اقتدار علمی و فناوری حوزه دفاعی و امنیت کشور تصویب شده است را ابلاغ کرد.

به گزارش ایرنا، در ابلاغ رییس جمهوری نهاد‌های زیر خطاب قرار گرفته اند:

ستاد کل نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران

دفتر عقیدتی – سیاسی فرماندهی معظم کل قوا

ارتش جمهوری اسلامی ایران

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی

وزارت اطلاعات

وزارت صنعت، معدن و تجارت

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

دانشگاه آزاد اسلامی

«سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» که بنا به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح و ستاد علم و فناوری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در جلسه ۸۳۷ مورخ پنجم اسفند سال ۹۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده به شرح زیر است:

مقدمه

نیرو‌های مسلح انقلابی و قدرت آفرین در چارچوب فکری انقلاب اسلامی و در مسیر تحقق اهداف و آرمان‌های آن، خط مقدم تحرک و نشانه اقتدار ملت است. علم و فناوری به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی و موتور‌های محرک پیشرفت کشور در گام دوم انقلاب اسلامی است که این امر در حوزه دفاع و امنیت کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و نیازمند طرح‌ریزی دقیق و جامع است.

با استناد به سیاست‌های کلی علم و فناوری و سیاست‌های کلی نظام در موضوع خودکفایی دفاعی و امنیتی ابلاغی مقام معظم رهبری (حفظه‌الله) و باتوجه به راهبرد کلان ۷ از نقشه جامع علمی کشور، شورای‌عالی انقلاب فرهنگی سند «جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» که از این پس به اختصار «سند» نامیده می‌شود به شرح مواد آتی، طراحی و تدوین گردیده است.

در این راستا، «سند» به گونه‌ای تدوین شده است که مجموعه‌ای پویا و یکپارچه جهت دستیابی به اقتدار علمی و فناوری حوزه دفاع و امنیت مهیا شود و با همراهی ذی‌نفعان دخیل در پیشرفت علمی و تربیت انسان‌هایی آزاد­اندیش و برخوردار از قدرت منطق همراه با منطق قدرت، ارتباط گسترده با جامعه علمی و تقویت سرریز متقابل علم و فناوری بین بخش‌های نظامی و ملی را ساماندهی کند.

ماده ۱- اصول و ارزش‌ها

با توجه به مبانی ارزشی نظام علم و فناوری مصرح در اسناد راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی از جمله نقشه جامع علمی کشور، اصول و ارزش‌های بنیادین بخش علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور بدین شرح مقرر می‌گردد:

حاکمیت جهان‌بینی دینی و مبانی، اصول و منابع معرفتی و شناختی برگرفته از آن در تمام ساحت­ها و شئون اقتداریابی علمی و هماهنگی نظام‌مند همۀ علوم با یکدیگر و با دین مبین اسلام.

قرآن­محوری در همۀ فرایند‌های تولید، توزیع و کاربست علم و فناوری.

تداوم خط و روش ولایت الهیه به­عنوان جان­مایة حرکت علمی نیرو‌های مسلح و اعمال آن در مسیر جهان­ ترازی.

جامعیت و کاملیت اسلام به‌عنوان یک اندیشۀ نظام­مند برای پایه­گذاری تفکر علمی از سطح نظریه­پردازی، تولید علم و فناوری، معماری و طراحی مؤلفه‌ها، الگو‌ها و نظامات علمی.

حیات انقلابی و تلاش جهادی در راه پیشرفت علمی انقلاب اسلامی.

همزیستی مسالمت­آمیز با غیردشمنان در عین دشمن ‏ستیزی در مسیر تحقق اهداف علمی دفاعی انقلاب اسلامی.

حداکثر اتکاء، اعتماد و استفاده از ظرفیت‌های ملی دانشگاهی، پژوهشی، دانش­ بنیان و صنعتی از جمله بخش خصوصی با توجه به صیانت علمی، وفاداری، رازداری و کتمان اسرار علمی.

بهره ­وریِ مدیریت علمی با کارآمدی، اثربخشی، هماهنگی و هم‌افزایی بخش‌های مختلف سازمانی و بین­ سازمانی، ارزش­آفرین و هدایت­گر.

تحول‌گرایی، شکستن انگاره ­ها، سنت‌ها و الگو‌های رفتاری نادرست و ناکارآمد و عدم ایستایی و روزمر­گی.

شجاعت علمی، نوآوری، ابتکار و درنوردیدن راه­های جدید و میان­بر و رویش­های نوبه‌نو با بهره­ مندی از آخرین دستاورد‌های علمی و تجارب موفق گذشته.

جامعیت و توازن علم، فناوری و محصول به شکل هم ­افزا، منسجم و یکپارچه.

بهادادن و ارزش­گذاری در گزینش، انتصابات و حمایت از انسان‌های اندیشمند، نخبۀ جوان و مبتکر.

ماده ۲- چشم‌انداز

در افق ۱۴۱۴ جمهوری اسلامی ایران یکی از قدرت‌های برتر علمی و فناوری در حوزة دفاعی و امنیتی جهان با ویژگی‌های زیر است:

الهام­ بخش، تأثیرگذار و زمینه­ ساز وحدت و همکاری­های علمی و ترویج فرهنگ مهدوی (عج) در مقیاس جهانی.

توانا در شکستن مرز‌های دانش و تولیدکننده علوم و فناوری‌های بومی نرم، نیمه‌سخت و سخت دفاعی و امنیتی مورد نیاز.

پشتیبان علمی پیشرفت همه­ جانبه کشور در گام دوم انقلاب اسلامی و برخوردار از نقش کلیدی در تحقق مرجعیت علمی جمهوری اسلامی ایران در جهان.

سازمان و نیروی انسانی فعال، ولایت‌مدار، مسئولیت ­پذیر، ایثارگر، شهادت‌طلب، مؤمن، رضایت‌مند، برخوردار از خودباوری، وجدان کاری و انضباط، دشمن ­شناس، با روحیۀ تعاون و مشارکت علمی، متعهد به نظام و عظمت ایران اسلامی.

برخوردار از بالاترین سطح اثربخشی در ارتقای نوآوری ملی.

مؤثر در تقویت دیپلماسی دفاعی و امنیتی و عمومی کشور.

ماده ۳- اهداف کلان

استحکام‌بخشی ساخت درونی قدرت بر پایه مؤلفة علم و فناوری دفاعی و امنیتی.

جهان­ ترازی و کسب اقتدار علمی دفاعی و امنیتی و پیشتازی و پیش­ برندگی علمی کشور.

دستیابی به علوم و فناوری‌های برترساز دفاعی با حداکثر همکاری‌های اثربخش با بخش ملی و بین‌المللی

توانایی در تولید سامانه ­ها، تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی با شکستن مرز‌های دانش.

همکاری در کسب مرجعیت علمی و فناوری کشور و افزایش سهم نخبگان و استعداد‌های برتر در همکاری‌های علمی.

افزایش سهم دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش بنیان و صنعتی بخش ملی با تاکید بر بخش خصوصی در پژوهش‌های توسعۀ فناوری در حوزۀ دفاع و امنیت و کمک به تحقق اهداف نقشة جامع علمی کشور.

برخورداری از اشراف هوشمند بر محیط متغیر، پرفراز و نشیب و پرشتاب جهان معاصر، پیچیدگی­ ها، عدم قطعیت ­ها و ابهامات و تهدیدات نوپدید.

گشایش عرصه‌های جدید از علوم تحولی و تغییر انگاره­ ها و نهادینه شدن خلاقیت و نوآوری قابلیت­ ساز و مزیت ­آفرین در حوزۀ دفاعی و امنیتی.

افزایش سهم صادرات محصولات دفاعی از صادرات کل کشور و افزایش همکاری‌های علمی و فناوری با کشور‌های همسوی گفتمان انقلاب اسلامی در عرصۀ بین‌الملل.

دستیابی به سرمایه­های انسانی علمی تراز انقلاب اسلامی و ارتقاء توانمندی ­ها و آمادگی­ های کارکنان نیرو‌های مسلح در پیشبرد امور علمی.

ماده ۴- سیاست‌ها

هم ­افزایی، پویایی و پایایی اجزای قدرت علمی دفاعی و امنیتی با عناصر و مؤلفه‌های قدرت‌ساز ملی.

به کارگیری ظرفیت‌های علمی و فناورانۀ بخش ملی و خصوصی در راستای قابلیت­ سازی و ایجاد توانمندی در پاسخگویی به نیاز‌های دفاعی از جمله بهره‌گیری از اساتید، محققین، دانشجویان، ظرفیت علمی عظیم بسیج و سرباز محققین وظیفه.

سرریز فناوری‌های توسعه‌یافتۀ بخش دفاع به بنگاه­های اقتصادی و خدماتی کشور و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های ملی در نظام نوآوری دفاعی پایدار.

افزایش توجه و تمرکز بر نوآوری‌های اساسی، با رویکرد خلاقانۀ جدید و کشف راه­های میانبر.

اهتمام به توسعۀ هم‌زمان و متوازن علوم پایه و علوم کاربردی در حوزه ­های نرم، نیمه­ سخت و ­سخت، و جهت‌دار نمودن رشته‌های مورد نیاز نیرو‌های مسلح در دانشگاه­ها با تاکید بر رویکرد‌های بین رشته‌ای.

بهره­ برداری از الگو‌های علمی و نظریه­ های اندیشمندان و صاحب­نظران، با تقیّد بر اصول، ارزش‌ها و آموزه­های اسلامی و تشویق و ترغیب الگوسازی درون‌زای اسلامی - ایرانی پیشرفت در بخش دفاعی.

تقویت گفتمان جنبش­ نرم‌افزاری در حوزه دفاع و امنیت به‌منظور ایجاد ظرفیت تحول­ ساز در حرکت‌های مبنایی و بنیادین در سطح علوم، منطبق با اصول و منطق اسلامی.

در دست داشتن نبض تفکر و نیاز‌های آیندۀ جامعه با اشراف راهبردی بر محیط دفاعی و امنیتی.

تقویت و توسعۀ نظام­مند و هوشمند حکمرانی اسلامی، رهبری و مدیریت راهبردی، مدیریت دانش و پویایی سازمان.

توقف و یا تغییر جهت فعالیت‌های تحقیقاتی با مزیت اثربخشی پائین.

توسعة کیفی و کمّی سرمایه­های انسانی در حوزة علم و فناوری دفاعی و امنیتی و جهت­دهی آموزش و پژوهش نیرو‌های مسلح به‌منظور توسعۀ دانش، مهارت­ ها، قابلیت‌ها و فناوری‌های برترساز.

ارتقای سرمایه اجتماعی ولایی با ایجاد فرهنگ­ و فضای گفتمانی در راستای جریان­سازی، تعمیق و پایبندی به منویات فرماندهی معظم کل قوا امام خامنه­ای (مدظله‌العالی) در پیکره آموزش، تحقیقات و توسعة صنایع نرم و سخت نیرو‌های مسلح.

ماده ۵- راهبرد‌ها

آمایش علمی سرزمینی و توسعۀ متعادل و متوازن قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دانش­بنیان کشور و بخش دفاع و ایجاد سازوکار‌های لازم برای شناسایی و حداکثر بهره‌گیری از ظرفیت‌های خالی معطّل و جدید در سطح ملی.

ایجاد زیرساخت‌های لازم برای استفادۀ همه‌جانبه از قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دفاعی و ملی و مشارکت فعال مراکز تحقیق و توسعۀ نیرو‌های مسلح در پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‍ای و توسعه حوزه‌های بین رشته‌ای.

ایجاد، یکپارچه‌سازی و به­ هنگام­سازی نظامات کلان، ساختار‌ها و نهاد‌های علم و فناوری نیرو‌های مسلح مبتنی بر صیرورت و در چارچوب معماری نیرو‌های مسلح آینده.

ایجاد ساختاری واحد، مقتدر و یکپارچه با اعتبار و ضمانت اجرایی و نفوذ لازم برای مدیریت و راهبری جریان تحقیق و توسعه و تمرکز بر اجرای طرح‌های کلان پژوهش و فناوری متناسب با نیاز‌های حال و آیندۀ کشور و طراحی و اجرای نظام احصاء و شکست مسائل در حوزه دفاعی و امنیتی.

ایجاد سازوکار انتقال الگو‌های موفق و فناوری‌های نرم مدیریت تحقیقات و فناوری از بخش دفاعی به بخش ملی و خصوصی به‌منظور گسترش شبکه توانمند علمی کشور.

ایجاد جریان گسترده و پویای ایده­زایی بدیع در راستای استقرار نظام نوآوری دفاعی و ترویج و ارتقای فرهنگ نوآوری جهشی و خلاقیت در کشور.

توسعه و تقویت همکاری‌ها و شبکه‌های علمی پژوهشی فناورانه دفاعی و امنیتی با بخش ملی شامل دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانشمندان و پژوهشگران و بنگاه‌های توسعه‌دهنده فناوری و نوآوری خصوصی با تاکید بر ایجاد انعطاف و سهولت در همکاری‌های متقابل.

ایجاد صنایع نوین و دانش‌بنیان دفاعی و امنیتی به‌منظور توسعة تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی و پشتیبانی از شرکت­های نوآور و تجاری‌ساز محصولات دو یا چندمنظوره در بخش ملی.

ایجاد نظام دیپلماسی علمی انقلابی در پاسداری از اقتدار جمهوری اسلامی ایران و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه دفاعی و امنیتی در چارچوب سند جامع روابط علمی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران.

ایجاد و پیاده­سازی سازوکار بهره­برداری حداکثری از ظرفیت‌های حوزه­های علمیه در علوم انسانی و در موضوعات مرتبط با حوزۀ دفاعی و امنیتی.

طرح ­ریزی مبانی تحول­ساز علوم و انگاره­ های نوین دفاع و متحول­ سازی و ارتقای کمّی و کیفی علوم انسانی بر اساس مکتب دفاعی و امنیتی اسلام.

ایجاد دانشگاه تراز انقلاب اسلامی (حکمت ­بنیان) در سازمان‌های نیرو‌های مسلح و طراحی سازوکار‌های لازم برای بکارگیری و پرورش استعداد‌های برتر و نخبگان در حوزۀ دفاعی و امنیتی و توانمندسازی ایشان.

یکپارچگی در آموزش‌های نیرو‌های مسلح به‌منظور شکل­گیری پیکرۀ دانشی، مهارتی و بینشی هم‌افزا و جامع، با تأکید بر ایجاد تحول در سطح اندیشه، عوامل معنوی، آموزه‌های کلیدی و مهارت‌محوری و تربیت و تعالی مدیران، مدرسان و پژوهشگران حوزة علمی در تراز انقلاب اسلامی.

طراحی و پیاده‌سازی رویکرد‌های مدیریت یکپارچه و تفکر راهبردی و نهادینه‌سازی مدیریت هوشمند دانش در حوزه دفاعی و امنیتی

طراحی و پیاده سازی سازوکار استفاده از ظرفیت سرباز محققین کشور با امکان توانمندسازی و مهارت آموزی ایشان در تحقیقات و توسعه علوم و فناوری‌های دفاعی و امنیتی با رویکرد آینده سازی نیرو‌های جوان و نخبه

ماده ۶- حوزه‌های اولویت‌دار دفاعی و امنیتی

در «سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» حوزه‌های اصلی و فرعی علوم و فناوری‌های اولویت‌دار علم و فناوری دفاعی و امنیتی در یک جدول تشریح شده است.

در این مصوبه قید شده است که تشریح جزئیات مورد نظر [حوزه‌های اصلی و فرعی]پس از تصویب این سند در قالب تعاملات با دستگاه‌ها و مراکز دانشگاهی بخش ملی انجام خواهد شد.

ماده ۷- چارچوب اجرایی سازی

الف) سیاستگذاری کلان و نظارت و ارزیابی

سیاست‌گذاری و نظارت کلان «سند» در بخش ملی بر عهدۀ شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

ب) سیاستگذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی‌سازی

به منظور سیاست‌گذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی سازی «سند» در بخش ملی و نظارت بر حسن اجرای آن، «شورای راهبردی علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی» توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد:

رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح (رئیس شورا)

دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی

دبیر شورای‌عالی امنیت ملی

فرماندۀ کل ارتش جمهوری اسلامی ایران

فرماندۀ کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح

فرماندۀ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

رئیس سازمان بسیج مستضعفین

وزیر اطلاعات

وزیر صنعت، معدن و تجارت

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی

رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس

رئیس دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا

و ۱۸) دو نفر از اعضای شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی

معاون طرح، برنامه و بودجۀ ستاد کل نیرو‌های مسلح

معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیرو‌های مسلح (دبیر شورا)

تبصره ۱: به اقتضای موضوع جلسات، از رؤسای دستگاه‌ها و سایر افراد ذیصلاح با حق رای دعوت به عمل خواهد آمد.

تبصره ۲: از زمان تصویب این «سند»، این شورا به عنوان یکی از شورا‌های تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی محسوب و عنوان آن، به ماده ۱۸ آئین نامه داخلی شورای عالی، اضافه خواهد شد.

تبصره ۳: شورا می‌تواند برای پیگیری امور تخصصی خود، نسبت به تشکیل کمیسیون‌های تخصصی اقدام نماید.

تبصره ۴: آیین‌نامه داخلی شورا در اولین جلسه شورای مذکور به تصویب خواهد رسید.

ماده ۸- وظایف شورا

تصویب اسناد، نقشه‌های راه و برنامه‌های ۵ ساله توسعۀ علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور در مسیر دستیابی به اهداف «سند».

نظارت و ارزیابی پیاده‌سازی و تحقق اهداف «سند» و ارائۀ گزارش سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی.

تصویب نظامات اجرایی، زیرساختی و نظارتی، سازوکار‌های اجرا و اصلاح ساختار‌ها و فرآیند‌های دانش، آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور.

انسجام‌بخشی و ایجاد هماهنگی دستگاه­های مرتبط کشور در اجرای «سند».

ساماندهی و ایجاد قطب‌های علمی و جهت‌دهی منابع و ظرفیت‌های نیرو‌های مسلح و کشور در راستای دستیابی به علوم و فناوری‌های قدرت­ساز دفاعی و امنیتی.

بررسی وضع موجود علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور و رصد و پایش محیطی، رقبا و تحولات جهانی.

پیشنهاد روزآمدسازی «سند» به شورای عالی انقلاب فرهنگی.

تبصره ۵: تعیین نقش دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و شرکت‌های فناور، دانش‌بنیان و تولیدی بخش ملی و خصوصی در پیاده‌سازی اولویت‌ها و نگاشت نهادی و برنامه اجرایی لازم؛ در قالب اسناد و آیین نامه‌های مربوطه، ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ تشکیل شورای راهبردی، توسط این شورا به تصویب خواهد رسید

ماده ۹ -این «سند» مشتمل بر یک مقدمه و ۹ ماده و ۵ تبصره، در جلسه ۸۳۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی، مورخ ۵ اسفند ۱۳۹۹ به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است.

حسن روحانی

رئیس جمهوری و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی

مجله فرارو
پرطرفدارترین عناوین