گزارش و تحلیل - تاریخی
ویروس کرونا
ماجرای زمین گیر شدن ستارخان در باتلاق اتابک

ماجرای زمین گیر شدن ستارخان در باتلاق اتابک

بر روی سنگ قبر سردار ملی جمله‌ای با این مضمون به نقل از خودش نوشتند: «این بنده عاصی ستار، برای اجرای احکام شریعت غراء احمدی (ص) از جان و مال و اولاد و هستی خود، صرفنظر کرده تا دولت جابره تبدیل به دولت عادله و قوانین حضرت سیدالمرسلین رویه و مسلک اهل اسلام شود. ستار»
آخرین فریاد پیش از صدای رگبار
بازخوانی حیات سید‌حسین فاطمی

آخرین فریاد پیش از صدای رگبار

در روز ۱۹ آبان سال ۱۳۳۳، فاطمی را درحالی‌که آثار بیماری و ضرب‌وشتم در او نمایان بود، کشان‌کشان تا پای جوخه اعدام بردند. بعد‌ها روایت شد که او هنگام اعدام فریاد زده بود: «بسم الله الرحمن الرحیم؛ پاینده ایران، زنده باد دکتر مصدق» و بعد صدای رگبار گلوله در میدان تیر لشکر دو زرهی تهران پیچید.
به بهانه انقلابی که با فروپاشی خاموش شد

به بهانه انقلابی که با فروپاشی خاموش شد

گفته می‌شود که با آغاز پاییز بلشویک‌ها بیش از ۳۰۰ هزار عضو داشتند و همه چیز برای انقلاب دوم فراهم بود. این انقلاب خاموش در شامگاه ششم نوامبر آغاز شد و علاوه بر بلشویک‌ها، دیگر احزاب چپ نیز در آن مشارکت داشتند و صبح هفتم نوامبر بدون خونریزی همه ادارات شهر به تصرف آنها درآمد و تنها کاخ زمستانی در اختیار نخست‌وزیر دولت موقت بود که بعدازظهر همان روز آن هم بدون خونریزی به دست بلشویک‌ها افتاد.
پایان سلسله قاجار در فرانسه!
نگاهی به زندگی و مرگ احمد شاه

پایان سلسله قاجار در فرانسه!

از اتفاقات مهمی که در دوران سلطنت احمدشاه قاجار در ایران رخ داد ماجرای قرارداد ۱۹۱۹ میلادی - ۱۲۹۸ هجری شمسی است. قراردادی که میان دولت بریتانیا با دولت وقت ایران پس از هفت ماه مذاکره پنهانی با حسن وثوق الدوله و با پرداخت ۴۰۰ هزار تومان رشوه بسته شد. براساس این قرارداد تمامی امورات کشوری و لشکری ایران زیر نظر مستشاران انگلیسی و با مجوز آنان صورت می‌گرفت که البته بر اثر مخالفت‌های داخلی و خارجی و مغایرت آن با قانون اساسی مشروطه، این قرارداد هرگز به اجرا درنیامد.
تیرباران «طیب» به روایت یک شاهد عینی

تیرباران «طیب» به روایت یک شاهد عینی

موقع اعدام هم طیب شاد و خندان بود. زن و بچه‌هایشان هم پشت نرده ایستاده بودند و اطرافشان پر بود از نیرو‌های امنیتی! همه سرهنگ‌ها بودند. یادم هست سرهنگ احترامی ناراحت بود و گریه می‌کرد! موقعی که سرباز‌ها چمباتمه زدند که شلیک کنند، طیب داشت می‌خندید!
اجاره‌نشینی در تهران قدیم

اجاره‌نشینی در تهران قدیم

اگر همسایه‌ای رخت‌شویی داشت، همسایه دیگر به‌کمکش می‌شتافت. موقع خانه‌تکانی و ضیافت و مانند آن، همه دست بالا زده یاری‌اش می‌کردند و همچنین در نزاع‌های زن و شوهری و اختلافات خانوادگی که همه مانند عضو یک پیکر با هم اتفاق می‌کردند به رفع غائله می‌کوشیدند. اگر روز‌ها زن‌ها مانند اهالی یک کلوپ کل امورشان از کار و تفریح و ناهار و عصرانه و بزک و وسمه‌کشی و مانند آن با هم بود، مردهایشان هم شب همین یگانگی را داشتند که هر شب در اتاق یکی جمع شده، پذیرایی شده و به تفریح و خوردن و ریختن و گفت و شنود می‌پرداختند.
مرگ فتحعلی‌شاه قاجار

مرگ فتحعلی‌شاه قاجار

فتحعلی‌شاه قاجار که سال ۱۲۱۳ خورشیدی در چنین روزی از دنیا رفت، وارث و جانشین آقامحمدخان بود و بعد از خان بزرگ جای پسر نداشته‌اش را گرفت. ۶۶ سال عمر کرد و ۳۷ سال آن را شاه ایران بود. به تنبلی و پرخوری عادت داشت و به بلاهت و ضعف اراده شناخته می‌شد. با تخلص جهانبانی و خاقان، شعر هم می‌گفت و جالب اینکه می‌گویند مصرع اول بعضی از این اشعار را خودش می‌نوشت و نوشتن مصرع دوم را به یکی از رجال دربار محول می‌کرد.
قطع رابطه ایران و انگلیس به روایت مصدق

قطع رابطه ایران و انگلیس به روایت مصدق

شش روز پس از آنکه نمایندگان مجلس نامه مصدق را دریافت کردند، ۳۰ مهر ۱۳۳۱ حسین فاطمی، وزیر امور خارجه وقت، با ارسال نامه‌ای به جورج میدلتون، کاردار وقت دولت انگلستان، «تصمیم دولت شاهنشاهی ایران، مبنی بر قطع روابط سیاسی با دولت علیاحضرت ملکه انگلستان» را به اطلاع او رساند. در این نامه، با اشاره به اختلاف دولت ایران با شرکت نفت، دولت انگلیس به حمایت غیرقانونی از شرکت نفت متهم شد.
پروپاگاندای نازی‌ها چگونه این‌قدر موثر بود؟

پروپاگاندای نازی‌ها چگونه این‌قدر موثر بود؟

هیتلر سر سوزنی مقید به اخلاقیات نبود و هدفش ایجاد نفرت و ترس در مردم بود بنابراین راحت دروغ می‌گفت. او نوشت که "دروغ بزرگ بهتر از دروغ کوچک توده‌ها را متقاعد می‌کند چرا که توده‌ها خودشان اغلب در مسائل جزئی دروغ‌های کوچک می‌گویند، اما از گفتن دروغ در ابعاد بزرگ شرمنده می‌شوند. "
نگاهی به دولت چهارم؛ آخرین نخست‌وزیر ایران

نگاهی به دولت چهارم؛ آخرین نخست‌وزیر ایران

میرحسین موسوی درنهایت نخست‌وزیر شد. درحالی‌که تغییرات کابینه از اواخر کابینه اول آغاز شده بود و افرادی که نگاه راست سنتی به اقتصاد داشتند، جای خود را به افراد تازه‌تری دادند. احمد توکلی جای خود را به حسین کمالی که از خانه کارگر برخاسته بود، داد. مرتضی نبوی رفت و جای خود را به محمد غرضی داد. به‌جای حبیب‌الله عسگراولادی هم ابتدا جعفری و سپس وهاجی آمدند. این افراد هرچند به چپ اقتصادی اعتقاد نداشتند، اما به اقتصاد راست سنتی هم معتقد نبودند.
مهدی بازرگان در تندباد حوادث

مهدی بازرگان در تندباد حوادث

دولت موقت در اوضاع نامناسبی کار خود را آغاز کرد و با مشکلات متعددی روبه‌رو شد. از یک سو با اقدامات کارشکنانه گروه‌های سیاسی مخالف نظام اسلامی، برخی نهاد‌های تازه‌تأسیس انقلابی و مشکلات ناشی از هرج‌ومرج و آشفتگی‌های پس از انقلاب روبه‌رو بود، از سوی دیگر شکافی نظری در راه و روش اداره کشور میان دولت موقت و رهبری و شورای انقلاب وجود داشت.
بازی انگلیس و هلند در زمین شاه‌عباس!

بازی انگلیس و هلند در زمین شاه‌عباس!

دورانی که از آن صحبت می‌کنیم، دوران آغاز رقابت‌های استعماری میان دولت‌های اروپایی است. مدتی پیش از آن‌که شاه عباس قدرت خود را در ایران تثبیت کند، نبرد‌های بزرگ دریایی در اقیانوس اطلس میان ناوگان کشور‌های اروپایی آغاز شده بود.
برادران برانداز و نقش آن‌ها در ۲۸ مرداد
گفتگو با شهریار خواجیان‌

برادران برانداز و نقش آن‌ها در ۲۸ مرداد

جان فاستر دالس و آلن دالس از مشهورترین شخصیت‌های جنگ سردند. آن‌ها فهرستی تهیه کردند و آن را «شش هیولا» نامیدند که به عقیده‌شان باید سرنگون می‌شدند: محمد مصدق در ایران، ژاکوبو آربنز در گواتمالا، هوشی‌مینه در ویتنام، احمد سوکارنو در اندونزی، پاتریس لومومبا در کنگو و فیدل کاسترو در کوبا.
داستان یک
عبدالحسین هژیر که بود و چه کرد؟

داستان یک "صورت‌زخمی" در تاریخ ایران

هژیر بعد از کناره‌گیری از دولت، به وزارت دربار رفت و در کنار شاه قرار گرفت. او در ۱۳ آبان ۱۳۲۸ در حالی که در مسجد سپهسالار برای مراسمی حضور پیدا کرده بود توسط سیدحسین امامی ترور شد.
اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌
به بهانه سالروز کناره‌گیری رضاشاه و آغاز سلطنت پهلوی دوم

اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌

چرچیل، نخست‌وزیر وقت بریتانیا، فردای حمله هیتلر به خاک شوروی، دست دوستی به سوی استالین دراز کرد و رضاخان، اولین قربانی این دوستی بین دو دشمن بود. با این که دولت‌های انگلیس و فرانسه از خردشدن شوروی با حمله آلمان خوشحال بودند، اما به علت پیشرفت‌های آلمان و به خطر افتادن منافع غرب در خاورمیانه، تصمیم گرفتند به حمایت از شوروی بشتابند و ایران بهترین راه کمک بود.
(تصاویر) جنگ جهانی دوم چگونه آغاز شد؟

(تصاویر) جنگ جهانی دوم چگونه آغاز شد؟

این جنگ ویرانگر زمانی آغاز شد که آلمان نازی در ساعت "۴:۴۵ بامداد ۱ سپتامبر ۱۹۳۹ به لهستان حمله کرد. از آنجا که فرانسه و بریتانیا، قرارداد‌های تضمین امنیتی با لهستان داشتند، طبق تعهدات خود در تاریخ ۳ سپتامبر، ۱۹۳۹ در اقدامی از قبل هماهنگ شده به آلمان نازی اعلان جنگ دادند و در اولین اقدام نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا و نیروی دریایی فرانسه به محاصره دریایی آلمان اقدام کردند.
(تصویر) از روزگار رفته حکایت؛ خیابان انقلاب در سال ۱۳۴۱

(تصویر) از روزگار رفته حکایت؛ خیابان انقلاب در سال ۱۳۴۱

در عهد قاجار تهران صورت هشت ضلعی ناقص‌الاضلاعی داشت که با خندقی که به دورش حفر کرده بودند از اراضی اطرافش جدا می‌شد و ارتباط آن با خارج شهر تنها به وسیله دروازه‌ای بود که اطرافش ساخته شده بود. عرض خندق بین شش تا 10 ذرع و عمق آن تقریباً چهار ذرع بود و این آخرین خندق شهر بود که در زمان ناصرالدین‌شاه حفر شده، محدوده شهر را نسبت به برج و باروهایی که در عهد شاه طهماسب صفوی کشیده شده بود و بیش از یک فرسخ محدوده نداشت تا چهار برابر وسعت بخشیده بود....