فرارو | چرا دورخیزکنندگانِ ۱۴۰۰ به دنبال تشدید شکاف فقیر-غنی هستند؟
کد خبر: ۴۷۹۵۹۰
از محمود احمدی‌نژاد تا محمدباقر قالیباف و محسن رضایی
انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰، احتمالاً بار دیگر یکی از اساسی‌ترین شکاف‌ها در جامعه ایرانی را زنده خواهد کرد: شکاف میان فقیر و غنی. در این میان، شواهد امر نشان می‌دهند بازی‌های سیاسی در این شکاف از همین حالا شروع شده و چهره‌هایی که سودای نشستن بر کرسی ریاست جمهوری را دارند، در زمانه قهر طبقه متوسط با صندوق‌های رای، به دنبال یارگیری از طبقات فرودست هستند. اما این بازی چگونه پیش خواهد رفت؟
تاریخ انتشار: ۰۸:۰۹ - ۱۹ اسفند ۱۳۹۹

فرارو- محمد مهدی حاتمی؛ یک نگاه ساده به پازل فعالیت سیاسی در ایران نشان می‌دهد که بازی سیاست با مشارکت دادن دهک‌های درآمدی فرودست جامعه آغاز شده است و نوک کوه یخ، همین حالا هم بیرون زده است: نامزد‌های احتمالی انتخابات ریاست جمهوری در بهار ۱۴۰۰ که حدس و گمان‌ها بر سر حضور آن‌ها هر روز جدی‌تر می‌شود، شروع به ارسال پالس‌های پوپولیستی به جامعه ایرانی کرده اند.

از یک سو، مجلس یازدهم، که خود را از نظر پایگاه طبقاتی به دهک‌های درآمدی پایین‌تر در جامعه ایرانی نزدیک می‌داند، طرح‌های متعددی را کلید زده که در ظاهر به نفع طبقات فرودست هستند، اما در واقع، به هیچ عنوان طرح‌هایی در راستای «باز توزیع ثروت» (Redistribution of wealth) محسوب نمی‌شوند.

نکته، اما اینجا است که آیا چهره‌هایی خاص از میان نمایندگان کنونی مجلس، قصد دارند از این اقدامات به عنوان سکوی پرتاب برای صعود به جایگاه ریاست جمهوری استفاده کننده یا نه. از آن سو، چهره‌های دیگری همچون محمود احمدی نژاد و محسن رضایی هم جهت گیری‌هایی داشته اند که فحوای آنها، قرار دادن طبقات فرادست و فرودست در مقابل یکدیگر است.

مجلس دولت را می‌خواهد!

طی ماه‌هایی که از فعالیت مجلس یازدهم می‌گذرد، در نهاد قانون گذار کشور طرح‌هایی برای گسترش پایه مالیاتی مصوب شده که هر چند سال‌ها است مورد تاکید اقتصاددانان بوده است، به نوعی آدرس غلط به جامعه تلقی می‌شود.

از جمله این طرح ها، طرح اخذ مالیات از دارندگان خودرو‌های لوکس و دارندگان املاک گران قیمت است و این در حالی است که بزرگ‌ترین بخش از گریز مالیاتی در ایران، در سپرده‌های بانکی و بازار سرمایه و در یک کلام، در «عایدی سرمایه» صورت می‌گیرد.

برخی محاسبات نشان می‌دهند که حدود ۹۷ درصد از دارایی‌های بانکی ایران در اختیار تنها یک تا ۲ درصد از جمعیت کشور (بین ۸۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون نفر از جمعیت کشور) است و اخذ یک مالیات ۵ درصدی از سود سپرده‌های بانکی این دسته از افراد، سالانه به ده‌ها هزار میلیارد تومان بالغ می‌شود و می‌تواند بخش بزرگی از کاهش درآمد‌های نفتی دولت در ایران را پوشش دهد.

از آن سو، در حالی که مجموع ارزش معاملات در بازار سرمایه و اخیراً در بازار تراکنش ارز‌های دیجیتال (همچون بیت کوین) روزانه به ترتیب به چند ده هزار میلیارد تومان و چند هزار میلیارد تومان می‌رسد، این دو بخش هم همچنان مشمول مالیات نشده اند.

تنها در یک نمونه، مجموع ارزش معاملات در بورس تهران در تابستان امسال، به طور متوسط روزانه بین ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان بوده است. اخذ تنها یک درصد مالیات از این معاملات، معادل درآمد روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومانی برای دولت ایران بود، درآمدی که حتی به آن فکر هم نشد.

وضع مالیات بر خانه‌های خالی و دارندگان املاک متعدد هم در کش و قوس‌های فنی و سیاسی گم شد. از جمله اینکه سامانه اینترنتی طراحی شده برای شناسایی واحد‌های مسکونی خالی، آنقدر مشکل داشت که صحبت از کنار گذاشتن طرح به میان آمد و دارندگان املاک متعدد هم هنوز مشمول مالیات دهی نشده اند.

حمله به ثروتمندان برای جلب نظر فقرا

اما چرا مجلس و دولت به سراغ این بخش مغفول مانده مالیاتی نمی‌روند؟ پاسخ را باید در دسته بندی‌های طبقاتی دنبال کرد. به عبارت ساده تر، در حالی که اخذ مالیات از ابرثروتمندانِ مالک خانه‌ها و خودرو‌های لوکس می‌تواند سیگنالی مبنی بر حمایت از طبقات فرودست تلقی شود، اخذ مالیات از «یک درصدی»‌های دارنده حساب‌های بانکی و کد‌های بورسی چندین هزار میلیارد تومانی، به این دلیل که بسیاری از آن‌ها ممکن است در دسته بندی‌های سیاسی نیز جای بگیرند، کنار گذاشته می‌شود.

در همین ارتباط، محسن رضایی، که اخیراً حضور خود در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۰ را تایید کرده، در یک سخنرانی، آماری از دارندگان ثروت‌های کلان در ایران به میان آورد. به گفته رضایی، تعداد ایرانی‌هایی که ثروتی بیش از هزار میلیارد تومان دارند، حدود ۱۵۰ نفر است و اگر تعداد کسانی که بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان ثروت دارند را در نظر بگیریم، تعداد این افراد بیش از هزار نفر خواهد بود و این در حالی است این افراد به واسطه ثروت شان می‌توانند با ورود و خروج به بازار‌هایی همچون بازار ارز یا طلا، این بازار‌ها را با تلاطم رو به رو کنند. (نقل به مضمون)

منشاء آماری مورد استناد دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام مشخص نیست، اما در سال‌های اخیر، آمار‌هایی رسمی هم در این خصوص منتشر شده اند. بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در زمستان سال ۱۳۹۸ نشان می‌داد که حدود ۰.۱ درصد (یک از هزار) حساب‌های بانکی شخصی در ایران، بیش از یک میلیارد تومان موجودی دارند.

ابرثروتمندان ایرانی چقدر پول دارند؟

بیایید نگاهی دقیق‌تر به این اعداد و محتوای آن‌ها بیندازیم. برآورد نهاد‌های رسمی نشان می‌دهد در ایران حدود ۵۰۰ میلیون حساب بانکی وجود دارد (به ازای هر ایرانی بین ۶ تا ۷ حساب بانکی مختلف) و ایران از این منظر در جایگاه نخست جهان قرار گرفته است.

اگر این آمار را مبنا قرار دهیم و آن را با گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مقایسه کنیم، حدود ۵۰۰ هزار حساب بانکی با دارایی بیش از یک میلیارد تومان در شبکه بانکی کشور وجود دارد. اگر از این تعداد حساب بانکی، هر حساب تنها یک میلیارد تومان موجودی داشته باشد، یعنی تنها و تنها دارایی‌های بانکی ابرثروتمندان ایرانی، بالغ بر ۵۰۰ هزار میلیارد تومان (یا ۵۰۰ تریلیون تومان) خواهد بود.

اما این عدد چقدر بزرگ است؟ محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه، در خردادماه امسال پیش بینی کرده بود درآمد نفتی ایران در سال ۱۳۹۹، حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود. به عبارت ساده تر، دارایی ابرثروتمندان ایرانی، تنها و تنها در بانک‌ها و به شرط احتساب دارایی یک میلیارد تومانی در هر حساب بانکی، حدود ۱۰ برابر درآمد نفتی ایران در سال جاری است.

اگر دارایی هر حساب بانکی از این دسته را ۵ میلیارد تومان در نظر بگیریم (که شاید فرض دور از ذهنی هم نباشد)، دارایی بانکی ابرثروتمندان ایرانی به بیش از ۵۰ برابر درآمد نفتی ایران در سال ۱۳۹۹ می‌رسد. (این عددِ فرضیِ بیش از اندازه بزرگ، معادل ۲ هزار و ۵۰۰ تریلیون تومان خواهد بود!)

اکنون می‌توان پرسید چرا دولت و مجلس به سراغ مالیات گیری از این حساب‌های بانکی نمی‌روند؟ سود بانکی این میزان دارایی، با احتساب سود سالانه حدود ۲۰ درصدی و مجموع دارایی ۵۰۰ تا ۲ هزار و ۵۰۰ تریلیون تومانی، سالانه بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ تریلیون تومان (۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار میلیارد تومان) خواهد بود. اگر مالیات اخذ شده از سپرده‌های بانکی ابرثروتمندان ایرانی را تنها معادل ۱۰ درصد از سود سپرده آن‌ها در نظر بگیریم، دولت سالانه بین ۱۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی اضافه خواهد داشت.

احمدی نژاد و یارانه ۲.۵ میلیون تومانی

با این همه، ماجرای ارسال سیگنال به طبقات فرودست برای کامجویی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ محدود به بهارستان نشینان نمی‌شود. یکی از خبرسازترین اظهارنظر‌های تازه در مورد توزیع منابع ملی از سوی نخستین کسی اعلام شد که نام او با نام یارانه‌های ماهانه نیز گره خورده است: محمود احمدی نژاد. رییس جمهور سابق ایران به تازگی در مصاحبه با ماهنامه حمل و نقل، درباره هدفمندی یارانه‌ها گفت: آن زمانی که ما آن مبلغ [یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی] را دادیم، نزدیک بیش از ۴۰ دلار بود. الان هم باید همان را به مردم بدهیم. اگر صد در صد اجرا می‌کردیم، با قیمت‌های امروز، ۲.۵ میلیون تومان در ماه به هر ایرانی می‌رسید.

این سخنان احمدی نژاد، اما در حالی مطرح می‌شود که او یکی از چهره‌های احتمالی است که می‌خواهد برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ هم پا پیش بگذارد و در حالی که صلاحیت او برای شرکت در انتخابات سال ۱۳۹۶ از سوی شورای نگهبان تایید نشده بود، اکنون زمزمه‌های متعددی از احتمال تایید صلاحیت او در انتخابات آتی ریاست جمهوری به گوش می‌رسد.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، چندی پیش گفته بود برای تایید یا عدم تایید صلاحیت افراد، ملاک حال فعلی آن‌ها است و این مشمول کسانی که قبلاً رد صلاحیت شده باشند نیز می‌شود. (نقل به مضمون) محمدرضا عباسی‌فرد، عضو سابق شورای نگهبان هم به تازگی در گفتگو با انصاف‌نیوز، امکان تائید صلاحیت احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات سال ۱۴۰۰ را منتفی ندانست و گفت از آنجا که «ملاک حال فعلی اشخاص است»، امکان دارد تائید صلاحیت شده‌ای در یک دوره دیگر رد شود یا بر عکس.

هنوز راه درازی تا تعیین پازل انتخابات ریاست جمهوری آینده باقی مانده، اما می‌توان تصور کرد طرح نام محمود احمدی نژاد و سخنان جنجالی او برای پرداخت یارانه ۲.۵ میلیون تومانی به هر ایرانی در هر ماه، چه تاثیری بر فضای انتخابات خواهد گذاشت.

ثروت ایران را چگونه باید تقسیم کرد؟

احمدی نژاد وارد گردونه رقابت‌های انتخابات در بهار سال ۱۴۰۰ بشود یا نه، خیز او برای «متفاوت عمل کردن» بار دیگر هویدا شده است. در هفته‌های اخیر، او اظهارنظر‌های دیگری هم در مورد یارانه‌ها و نحوه توزیع آن داشت و از جمله، ضمن دفاع از عملکرد دولتش در خصوص مسائل اقتصادی، به اکو ایران گفت: یارانه نقدی مال امام زمان است، یعنی به طور مساوی برای همه است، یعنی اگر فردا امام هم بیاید آن را مساوی پرداخت می‌کند.

احمدی نژاد گفت: در ذهن تصمیم گیران سیاسی دو دیدگاه وجود دارد. دیدگاه اول اینکه منابع کشور متعلق به دولت به طور عام است و دیدگاه دوم اینکه منابع متعلق به مردم است. دیدگاه اول منابع را دست خود نگاه می‌دارد و دیدگاه دوم به دنبال توزیع منابع می‌رود. ثروت طبیعی باید به طور مساوی بین فقیر و غنی تقسیم شود و اگر این مدل اجرایی می‌شد، یارانه‌های پنهانی که منجر به فاصله طبقاتی شده است خودبه خود آزاد می‌شود.

این پرسش که منابع و ثروت‌ها را در ایران چگونه باید تقسیم کرد، پرسش جدیدی نیست و البته پاسخ‌های یکسانی هم در طول سالیان گذشته نگرفته است. با این همه، ظاهراً یک چیز مشخص است: بازی انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰، دوباره بر شکاف میان فقیر و غنی در ایران تکیه خواهد داشت و این، متاسفانه، آن قدر‌ها هم کم هزینه نخواهد بود.

نام
United States of America
۱۵:۵۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
زمانی که اکثریت مردم کشوری به ان اگاهی و تکامل تاریخی رسیدند که مانند خمیر عروسک بازی شکل نگیرند و بدون هیچ چشم اندازی وارد بازی سیاستمداران نشوند انوقت مشکلات دیگر هم حل خواهد شد.
حاج محمود
United States of America
۱۵:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ظریف از فرزندان خود ماست. سعید محمد هم هست. انتخابش سخت است. ولی ظریف انگلیسی بلد است و فعلا به کار ما بیشتر می اید.
نام
Netherlands
۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ای ملت خواهش میکنم چشمتان را باز کنید و اجازه ندهید بار دیگر شما را فریب بدهند و به ریشتان بخندن چه تفاوتی دارد کدام یک از این تحفه ها رییس جمهور بشود مواظب باشید با بازی بد و بدتر و سلبریتی های شکم سیر و بی درد شما را فریب ندهند
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۱۲ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
هر وقت دلار شد 3500 من رای میدم. هروقت شدها نه با وعده و وعید
نامnaser
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
#من رای نمیدم
انتشار یافته: ۴۱
نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
رأی بی رأی !
نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۲۰ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
با سلام شما که اینها را میدانستید چرا از دولت و مجلس نخواستید لنجام بدهد هم چیز قدم به قدم لااقل این مجلس از خودروهای لاکچری و خانه های لاکچری شروع کرد
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
دوباره بازي شروع شد و گول خوردن ملت
نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
اینقدررر گنده شدن که ارتش رو میخواد که از کسایی که از کل درامد نفتی بیشتر پول میگیرن رو مجبور کنه بخشی از پولشونو به عنوان مالیات بدن.
Nima
Canada
۰۹:۰۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
جناب احمدی نژاد، رییسی، قالیباف و سعید محمد پاسخ دهند
آیا محرومیت مردم فقط شامل پایگاه رای آنها می شود؟
سوخت بران سیستان و بلوچستان و کولبرلن کردستان طبقه محروم نیستند؟ برای رفع فقر در این استان ها در ۴۲ سال گذشته چه کار کردید؟
نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۲۷ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
برای طراحی نرم افزارهای مالیاتی لازم است از صاحبنظرانی خارجی که در این زمینه صاحبنظرند استفاده کرد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۳۲ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
به نظرم باید بیشتر از میرحسین و هاشمی و خاتمی و روحانی بپرسی این سوال رو
مهدی
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
یه زمانی در این مملکت طبقه ای به نام طبقه کارمند و کارگر وجود داشته که شاید میشد گفت طبقه متوسط هستن و کژدار مریض زندگی خودشونو با چنگ و دندون میگذروندن، ولی تو این سه چهار سال اون طبقه کاملا از بین رفت و فقط طبقه ثروتمند و فقیر باقی موند با یه اختلاف طبقاتی فاحش، آپارتمان های متری 100 میلیون، حداقل قیمت ماشین 200 میلیون، گوشت کیلو 200 هزارتومن، مرغ 40 هزار تومن، موز 55 هزار تومن، بغض های در گلو مانده و ....
واقعا چیزی درست خواهد شد!!!!؟؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۱۹ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
کج دار و مریز صحیح است
مهران
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۲۶ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ایران دیگه درست نمیشه
رضا
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۵۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
دقیقا ملت ما اینجوری شدن، همه حواسا پرت حاشیه اس، طرف کلی مطلب نوشته و از درد ملت گفته یه بنده خدایی همه رو ول کرده میگه کج دار مریز صحیح است!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
کژدار مریض؟؟؟؟
وقتی معنی عبارتی رو نمی دونیم، استفاده نکنیم تا مسخره دیگران نشیم بهتر نیست؟
نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۴۶ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
آفرين..
مصطفی
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
شکاف طبقاتی در ایران به وضوح هست. منتهی قبلا درصد کمتری فقر بودن ولی الان درصد بیشتری بدبخت و فقیر داریم. شما هم موضعت رو مشخص کن سنگ کیو به سینه میزنی فرارو جان هر چند خطت مشخصه
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
این که در ایران نباید ثروتمند وجود داشته باشه، به معنی کوچ ثروت و ثروتمندان به خارج کشوره. نگاه صحیح تر به موضوع، نگاه افزایش تولید و به دنبال آن افزایش ثروت ملی است و نه کوچ دادن ثروت به خارج از کشور و توزیع باقیمانده آن.
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۵۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
درسته که همه کاندیدها سنگ خود را به سینه میزنند ولی دفاع از دولت منفعل روحانی هم نوبره
نام
Germany
۱۱:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
رای بی رای. من که با هر کسی حرف میزنم همه میگویند که در انتخابات شرکت نخواهند کرد این سری طبقه فرودست هم دیگر رای نخواهد داد ولی اگر احمدی نژاد تایید صلاحیت شود که نمیشود طبقه فرودست وحشتناک بهش رای میدن .البته رییس جمهور از حالا مشخص شده و اون شخص هم سعید محمد هست و بقیه برای گرم کردن تنور خواهند آمد
ناشناس
United States of America
۱۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ظریف را می اورند و همتون دوباره به صف مبشید تا ثابت کنید زاویه دارید....مقل اینکه تا بحال دنیا نمی دونه که زاویه دارید....خخخ
امين ميرزائى
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۳۵ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ويراستار نازنين كامنتا ! سلام . چرا پیشنهاد منو سانسور کردی !؟ چه عیبی داره که مناظره های انتخاباتی تو حموم عمومی برگزار بشه !؟ هم مث حمومای قدیم میشنین غیبت مردمو میکنن ، هم یکی یه دست لنگ میپوشن که مقاومتشونو مقابل تحریما نشون بدن !!! این سانسور داره عزیز من !!؟؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۵۲ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
رای بی رای، والسلام..
نام
United States of America
۱۱:۵۴ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
افرین. یک نطظامی کلندید شد. چند وقت دیگر ظریف هم ناگهان و قطعا بدلیل درخواستهای مردمی! احساس تکلیف خواهد کرد و کاندید میشود و بعد دوباره تحت عنوان اینکه یک دیپلمات بهتر از یک سرهنگ است دوباره داستان تکراری دوگانه حقوقدان سرهنگ تکرار خواهد شد و دویاره شور انتخاب دیپلمات بجای سرهنگ و چند ماه بعد دوباره سیل انتقادها و باز پاسخ که خودتون انتخاب کردید
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۵۸ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
عالی بود
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۰۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
جیب مردم شده محل تامین حقوق کارمندان دولت
93 درصد کارمندان باید اخراج بشن
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۲۵ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
لطفاٌ مي شود بفرماييد دقيقاٌ عدد 93 در صد راطبق كدام آمار به دست آورده‌ايد؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
حالا چرا ۹۳٪؟ ۹۲٪ چرا نه؟
نام
United States of America
۱۲:۰۹ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
ظریف رئیس جمهور قطعی و برگزیده شده است. نظامی می اورند که همه به ظریف رای دهند
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۰۴ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
متاسفانه فقرا فکر میکنن پولدارا و زورگوها به فکرشون هستن
Allianz
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
رای بی رای
تمام
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
بدنبال شکاف نیستند شکاف را روحانی شدید درست کرده !!!!بقیه دارن بازگو میکنند
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۵۵ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
جمع کنید این بازیهای نخ نما را ‌..روحانی از خود اختیاری نداره
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
نه روحانی، که رئیس جمهور و مجلس و... اختیاری ندارن
نام
United States of America
۱۲:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
نظامی می اورند که همه به ظریف رای دهند. وضعیت ذخایر ارزی اجازه ریسک و ریاست جمهوری یک نظامی یا تندرو چرتغ دوشن را نمیده. ظریف باید بیاید و برجام دو و امتیازات انچنانی داده شود تا ارز و دلار نفتی برگردد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۴۵ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
سعید محمد رییس جمهور میشود نه ظریف و نه هیچ کس دیگر
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۱۶ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
قهر طبقه متوسط!‌
مگر طبقه متوسط اصلا در ایران چیزی ازش باقی مانده؟!
تعریف شما از طبقه متوسط چیه؟‌
نام
United States of America
۱۲:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
به همان دلیلی که سال ۹۲ روحانی برگزیده شد سال ۱۴۰۰ هم ظریف برگزیده خواهد شد . تا تحریم هست و دلار نفتی نیست خبری از احمدی نژاد و لفرادی مانند او نخواهد بود. دلار نفتی که امد مانند ۸۴ ناگهان معجزات هزاره ها وارد می شوند. بازی همان است که بود.
نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
رای ما یه کلام سعید محمد وسلام
مجله فرارو
پرطرفدارترین عناوین