فرارو | انقلاب اجتماعی در عربستان

تعداد نظرات: ۴۹ نظر
کد خبر: ۴۲۱۳۸۴
اگر چه روند‌های بلندمدت، اهمیت روابط خویشاوندی را تضعیف کرده، اما عربستانی‌ها تاکید کردند که کشورشان همچنان یک کشور عمیقا محافظه‌کار است ولذا شبکه‌های خویشاوندی، هنوز سعی می‌کنند در حد توان کمک کنند. با این حال، عربستانی‌ها اصلاحات محمد بن سلمان را تضعیف‌کننده بسیاری از آن شبکه‌ها دانستند و استدلال کردند که استراتژی‌های تطبیق و سازگاری برای عبور از مسیر پرفراز و نشیب ضروری هستند. این استراتژی‌ها هنوز در حال طراحی شدن هستند.
تاریخ انتشار: ۱۰:۴۳ - ۲۵ آذر ۱۳۹۸
فرارو- ویل تادمن* در مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی نوشت: یک مقام جوان عربستانی در ریاض گفت: «ولیعهد، قطار پرسرعتی است که در یک مسیر پرفراز و نشیب و با سرعت خیلی زیاد حرکت می‌کند و به سختی روی ریل قرار دارد. ما دقیقا نمی‌دانیم که به کجا خواهد رسید و حتی نمی‌دانیم که آیا ما می‌خواهیم به آنجا برسیم یا نه. اما می‌دانیم که ما فقط دو گزینه داریم: قطار را رها کنیم و در وسط گردوغبار رها شویم یا اینکه برای بدست آوردن یک زندگی آبرومندانه در قطار بمانیم و دعا کنیم که به مقصد برسیم.»

به گزارش فرارو، محمد بن سلمان، جامعه عربستان را وارد یک دوره تغییرات سریع کرده است. تمرکز چشم انداز جاه طلبانه ۲۰۳۰ او بر اقتصاد است، اما سیاست‌هایش تغییرات عمیق اجتماعی را تسریع می‌کند. تغییراتی که از قبل در پادشاهی عربستان جریان داشت. این تغییرات، وفاداری، تعهدات اجتماعی عربستان و روابط فیمابین افراد را متحول می‌کنند. عربستانی‌هایی که در گزارش اخیر مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی (تحت عنوان: روابطی که افراد را به هم مرتبط می‌کنند: خانواده، قبیله، ملت و صعود فردگرایی عربی) با آن‌ها گفتگو شد، زندگی کردن در یک دوره تغییر را توصیف کردند. اگر چه هویت‌های قبیله‌ای همچنان برای بسیاری از عربستانی‌ها مهم هستند، آن‌ها یک تغییر کلی و ضعیف شدن روابط خانوادگی در سال‌های اخیر را توصیف کردند. چون دولت به شکل قدرتمندتری در زندگی اجتماعی عربستانی‌ها مداخله می‌کند.

اقتصادِ در حال تغییر، شبکه‌های خویشاوندی را مجددا تغییر شکل داده است. افزایش قیمت نفت از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳، دولت را قادر ساخت تا هزینه‌های عمومی را به شکل سریعی افزایش دهد. افزایش سریع رفاه، در کنار تلاش دولت برای ایجاد مراکز قدرت جایگزین، اتکای عربستانی‌ها بر روابط خویشاوندی مانند خانواده و قبیله، را کاهش داد. اما این اواخر، دولت، شهروندان عربستانی را ترغیب کرده که مصارف اقتصادی‌شان را معقول کنند و کمک‌های مالی را هم کاهش داده است. در این میان، شبکه‌های خویشاوندی سنتی هم قادر به ایفای نقش سابق‌شان نبوده‌اند.

افزایش سریع شهرنشینی، در تضعیف شبکه‌های خویشاوندی و روابط گروهی در عربستان سعودی موثر بوده است. بسیاری از خانواده‌های بزرگ، در محوطه‌های وسیع در زمین‌‎هایی خارج از شهر‌های بزرگ، که دولت به آن‌ها داده، زندگی می‌کردند. در سال ۱۹۵۰، از هر پنج عربستانی، چهار نفر در روستا زندگی می‌کردند، اما امروز از هر شش نفر، فقط یک نفر در روستا زندگی می‌کند. با افزایش تعداد عربستانی‌هایی که در شهر‌ها زندگی می‌کنند، املاک روستایی چنان گران شده‌اند که هم اکنون محوطه‌های خانوادگی در روستا یک امر لاکچری به شمار می‌روند که اغلب مردم نمی‌توانند آن‌ها را خریداری کنند. سیاست مسکن‌سازی دولتی هم موجب جدایی خانواده‌های بزرگ شده است. در نتیجه، خویشاوندان، کمتر و کمتر همدیگر را ملاقات می‌کنند و احساس نزدیکی نمی‌کنند. همچنین شهرنشینی، هویت‌های منطقه‌ای را تضعیف کرده و موجب اضمحلال انسجام گروهی شده است. تعداد ازدواج‌های بین گروهی میان اعضای قبایل مختلف افزایش یافته، ولی زمانی که بحث رقم زدن یک ازدواج مناسب مطرح می‌شود، برخی عربستانی‌ها هویت قبیله‌ای را مشکل ناخوشایندی می‌دانند که کسی نمی‌خواهد آن را مطرح کند. امری که یکی از جنبه‌های استمرار این هویت را برجسته می‌کند.

با وجود اینکه فناوری راه‌های ارتباطات جدیدی را تسهیل کرده، اما برخی عربستانی‌ها می‌گویند فناوری باعث شده آن‌ها احساس کنند که ارتباط چندانی با خویشاوندان خود ندارند. یک روزنامه‌نگار عربستانی توصیف کرد که چگونه همه خویشاوندانش هنگام شام خوردن از موبایل خود استفاده می‌کنند و دیگر مثل قبل با هم چت نمی‌کنند. با این حال، فناوری، تشکیل شبکه‌های جدید میان عربستانی‌هایی که قبلا شانس اختلاط نداشتند، را تسهیل کرده است. شبکه‌هایی مانند شبکه‌های حرفه‌ای، گروه‌های ذی‌نفع و ارتباطات میان دختران و پسران. اکثر عربستانی‌ها قبول دارند که این شبکه‌های جدید «انتخابی» نمی‌توانند مانند شبکه‌های خویشاوندی، برای اعضای خود منابعی را فراهم کنند.
 
آیا عربستان شاهد انقلاب اجتماعی است؟
عربستانی‌ها به شکل گسترده‌ای از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند.

عربستانی‌ها خاطرنشان کرده‌اند در حالی که این روند‌ها بلندمدت هستند، دولت به شکل قاطعانه‌تری در موضوعات روابط خویشاوندی مداخله کرده است. دولت عربستان، برای یافتن جایگزینی برای شبکه‌های قبیله‌ای تلاشی نکرده است، اما تلاش‌هایش برای ادغام کامل آن‌ها را شدت بخشیده است. به عنوان نمونه، انتصاب نمایندگان ویژه در امور قبابل در وزارت کشور مهمتر شده است. اغلب نمایندگانی انتخاب می‌شوند که با رهبر شناخته شده قبیله رقابت دارند. این نه تنها، در قبایلی که صریحا از دولت حمایت می‌کنند، مراکز قدرت جایگزین ایجاد می‌کند، بلکه توانایی قبیله برای تحدید قدرت دولتی را هم تضعیف می‌کند.

برخی عربستانی‌ها، احیای هویت قبیله‌ای در سال‌های اخیر را ناشی از «اشتیاق به آشنایان در مواقع بلاتکلیفی بزرگ» می‌دانند. با این حال، آن‌ها قبول دارند که قبایل دیگر نمی‌توانند مانند قبل برای اعضای خود خدمات ارائه دهند و از اعضا محافظت کنند. قبایل ممکن است در مسائل اجتماعی، مانند تامین هزینه ازدواج مردان فقیر قبیله یا تامین وثیقه آزادی از زندان، مفید باشند، اما در زندگی روزمره سعودی‌ها اهمیتی ندارند. برخی جوانان عربستانی از تعهدات پایدار قبیله‌ای ابراز انزجار کردند. یک جوان صحرانشین (بدوی)، گردهمایی‌های قبیله‌ای که قبلا رویداد اجتماعی مهمی بودند، را «امور غم‌انگیزی» دانست که در آنها، «برای پنهان کردن ماهیت مصنوعی قبیله‌گرایی امروز، شعر را برجسته می‌کنند.»

عربستانی‌ها، حرکت جدی دولت برای ایجاد یک هویت خاص سعودی را درک کردند، زیرا هویت‌های محلی برجستگی خود را از دست داده‌اند. آن‌ها تلاش‌های دولت برای ایجاد هویت ملی، در تقابل با سایر هویت‌ها مانند هویت اخوان المسلمین، هویت ایرانی و هویت‌های خاص منطقه‌ای، را توصیف کردند. اما عربستانی‌ها، تا حدود زیادی، تلاش‌ها برای القای ملی گرایی در برنامه‌های درسی مدارس را تمسخر کردند و گفتند دولت تلاش می‌کند که تعریف کند سعودی بودن چه معنایی دارد و انتظارات دولت از شهروندان چیست. یک بدوی گفت دولت با شهروندانش مانند رعایا رفتار می‌کند: از شهروندان انتظار می‌رود وظایف‌شان را انجام دهند و وفادار باقی بمانند، اما دولت در مقابل آن‌ها هیچ مسئولیتی ندارد.

فضای سیاسی به شدت اقتدارگرا، شبکه‌های سنتی حمایت را تضعیف کرده و گزینه‌ها، انگیزه‌ها و تعهدات اجتماعی عربستانی‌ها را شکل داده است. ترس فزاینده از سرکوب باعث شده است تا اعتقادات و انتظارات از کمک خانواده یا دوستان در مواقع اصطکاک با دولت تغییر یابد. یک فعال سعودی، گفت: او دیگر انتظار ندارد که اگر بازداشت شود، خانواده یا دوستانش به کمک او بیایند. چون آن‌ها با خطر بسیار بزرگی روبرو خواهند شد. این فضای جدید سیاسی، به این معناست که افراد دیگر درباره تعهداتی که خویشاوندان در قبال آن‌ها دارند، احساس اطمینان نکنند. امری که ماهیت این روابط را دگرگون می‌کند.

با این حال، نباید درباره تغییر روابط اجتماعی در عربستان اغراق کرد. خانواده همچنان واحد اساسی جامعه است و جوانان، احساس مسئولیت بزرگی در برابر والدین و سایر خویشاوندان‌شان دارند. یک جوان عربستانی گفت: جوانان هنوز قادر نیستند ازدواج‌های سنتی را رد کنند، فقط می‌توانند امیدوار باشند که این نوع ازدواج را به تاخیر بیندازند. تعداد عربستانی‌هایی که بعد از اتمام تحصیلات در خارج به کشورشان بازمی‌گردند، شاهدی بر پر رنگ بودن ارزش خانواده و تمایل عربستانی‌ها به زندگی کردن در نزدیکی خویشاوندان است. در حالی که تشکیل شبکه‌های «انتخابی» جدید با همتایان هم‌فکر برای بسیاری از جوانان سعودی مطلوب است، مصاحبه‌شوندگان پذیرفتند که این شبکه‌ها فاقد منابع لازم برای جایگزینی شبکه‌های خویشاوندی هستند.

اگر چه روند‌های بلندمدت، اهمیت روابط خویشاوندی را تضعیف کرده، اما عربستانی‌ها تاکید کردند که کشورشان همچنان یک کشور عمیقا محافظه‌کار است ولذا شبکه‌های خویشاوندی، هنوز سعی می‌کنند در حد توان کمک کنند. با این حال، عربستانی‌ها اصلاحات محمد بن سلمان را تضعیف‌کننده بسیاری از آن شبکه‌ها دانستند و استدلال کردند که استراتژی‌های تطبیق و سازگاری برای عبور از مسیر پرفراز و نشیب ضروری هستند. این استراتژی‌ها هنوز در حال طراحی شدن هستند.
 

ویل تادمن*، پژوهشگر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی در واشنگتن است.
ن
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
این آزادی نیست زیر پا گذاشتن احکام اسلامی است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۰۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
کشتار کودکان یمن دودمان آل سعود را برباد می دهد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۲۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
دم بن سلمان گرم
بهرام
Canada
۰۲:۰۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
چقدر شبیه مدرنیزاسیون یک شبه پهلوی در دهه پنجاه ایران. لاجرم عاقبتی شبیه شاه در انتظار بن سلمان خواهد بود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
وای بر اون آدمی که آزادی رو با برهنگی و بی بند و باری یکی بدونه .مثلا بیکینی پوشیدن نشانه آزادی و تمدنه ؟!!!! واقعا متاسفم . حجاب برای بانوان وقار متانت آرامش و امنیت میاره و ....اصلا ولش کن ...اونایی که نمیفهمن کلا نفهم هستن نرود میخ آهنین در سنگ
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۴۹
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
اینها اقدامات نمایشیه. شما فرض کن فردا اصلا حجاب توی ایران هم اختیاری شد، چه فرقی توی زندگی مردم ایجاد میشه؟ واقعا گیر شما اینطور چيزهاست؟
وحید
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
این افکار هنوز بوی همون نسل اول احمق سطحی نگر، فرنگ رفته های ایران رو میده که توجیهشون برای پیشرفت از نوک پا تا سر غربی شدن بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
مردم ما از آزادی "ایـــنـــو" میخوان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
این هم گیربخشی از جامعه است . هرچیز به جای خود. حالا مثلا یه کارگر رو حقوقش رو ببری بالا اما آزادیش رو بگیری خوبه؟؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
سرانجام همین زنان نظام پادشاهی و سیستم مذهبی در عربستان را ساقط خواهند کرد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
برو.......
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
شوخی می کنی . خخخخخ
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
تو چرا نگرانی؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۱۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
اشتباهی منفی دادم.
زنان عربستان نظام مردسالارانه را سرنگون و به حقش خواهد رسید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
خوش به حالشون
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
لازمه سقوط صهیونیست اشغالگر در اراضی فلسطینی ؛ ساقط شدن حکومت سگ دست آموزش یعنی آل سعود است
وعده خدا محقق خواهد شد ان شاءالله
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
اصلاحات محمد بن سلمان همان اصلاحات رضاخان است. که منجر به انقلاب از درون عربستان خواهد شد. آینده عربستان با وجود این موجود دیکتاتور سیاه و تاریک است و یقینا نابودی آل سعود همراه با پایان حکومت اوست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
ان شاء الله. وعده خدا محقق خواهد شد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
از کجا میدونی این وعده خداست و محقق خواهد شد؟؟؟؟؟!!!!!!!!
خدا خودش بهت گفته عایا؟؟؟؟؟!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
زياد جوش نزن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
وعده خدا‌چی بوده؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
همین که اجازه داده زنان عرب با بیکینی برن لب ساحل خودش خیلی پیشرفته!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
مرسی که معنای پیشرفت رو بهمون گفتی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
دمشان گرم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
پیشرفت با اینطور کارها ایجاد نمیشه. فقط نمایشه برای غربیها. به اینطور کارها بود تایلند باید پیشرفته ترین کشور جهان میشد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
اقای ناشناس این پیشرفت در آزادی انسانهاست که هرکس نوع پوشش خودش رو انتخاب کنه نه اینکه جباران براش انتخاب کنند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
این اسمش پیشرفت نیست این آزادیه مشکل ما اینه که هنوز فرق آزادی رو از پیشرفت تشخیص نمیدیم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
احسن پاسخ مناسبی است آزادی، پیشرفت در کنار آزادی زحمت دیگری می طلبد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
دوست عزیز آزادی مقدمه ای برای پیشرفت است
ناشناس
Thailand
۰۷:۰۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
فکر می کنی پیشرفت فقط ساختن موشک و هسته ای و خودرو و . . . است. تولیدات پتروشیمی، پالایشگاهی و حتی لبنی و مواد غذایی شان چندین کشور عربی را تامین می کند. شرکتهای ساختمانی و فروشگاهی آنها در بیشتر کشورها فعال است. بخشی تولید روغن خوراکی ما قبل از آتش زدن سفارت دست شرکتهای عربستانی بود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
اتفاقا تایلند هم از نظر صنعت و هم از نظر کشاورزی کشور پیشرفته ای است. فحشا در آن بیش از آنکه از سر فقر باشد بخاطر جذب توریست است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
اون طویله ست که مردم توش لخت بیان بیرون اخوی نه مملکت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
از این دست انقلاب های سطحی در ایران پهلوی هم بود اما سودی نداشت. انقلاب اصلی باید در ایجاد دموکراسی و جامعه مدنی رخ دهد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
حرف شما مثل این می‌مونه که بگی امتحانات دوره دبیرستان که مهم نیست، امتحان اصلی قبول شدن در امتحانات بورد تخصصی پزشکیه!
آرام آرام هر چیز به جای خودش باید رخ بده.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
در دوران پهلوی اولا سطح سواد و اطلاعات مردم خیلی کم بود دوما عربستان یک زندگی حداقلی برای قشر ضعیف و فقیر مهیا کرده اما محمدرضا بدون انجام این کار ترقی را از قشر پولدار شروع کرد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
والا ما تو ایران از اینجور آزادی ها صدتای عربستان داریم ولی آیا اینجور کارها آب و نون میشه واسه ملت؟؟؟؟؟!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۲۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
درد آب و نان.
خوبه , فکرای دیگه نکنی, تا این حد مشکلی نداره.
حسین
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۰۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
میگم اینترنتت رو قطع کنن تا اینجوری بلبل زبونی نکنیا.
چه آزادی داری تو؟
ناشناس
Canada
۲۰:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
کسی که فقط در حد آب و نون فکر میکنه با حیوان هیچ فرقی نداره
محمد آزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
هر چی هم بگیم واسه نگاه غرب و.. داره اصلاحات انجام میده بازم نمیتونیم خودمون رو گول بزنیم. اتفاقا داره کارهای اساسی میکنه.
محمد آزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
هر چی هم بگیم واسه نگاه غرب و.. داره اصلاحات انجام میده بازم نمیتونیم خودمون رو گول بزنیم. اتفاقا داره کارهای اساسی میکنه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
چطور با یک IP دوبار کامنت زده ... کارتون زشته که خودتون برای داغ کردن بحث کامنت جهت دار می زارید...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
دقیقا داره کارهای اساسی می کنه مثلا خاشقجی رو می کشه و جسدش رو تکه تکه می کنه. هر کسی هم مخالفت کنه عاقبتش همین می شه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۷ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۶
مثل محمد رضا؟
نتیجه اش را همین جا ببین
چهل سال بعد عربستان.
جامعه که فرمان ماشین نیست که هرطور خواستی بپیچونی.
اصلاحات باید آرام و با منطق باشه
اصلاحات یابویی نتیجه اش برای هرکی روشن نباشه ما خوب می فهمیم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
شماها هم حقتان حکومت دیکتاتوری مثل عربستان است که که در قرن21مخالفان سیاسی و شیعیان را با شمشیر گردنم میزند و برای سکوت و حمایت آمریکا و غرب کاباره راه می اندازد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۲۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
اوه اوه , دوباره از این عتاب و خطاب ها.
ببخشید حاج آقا شما حالا کوتاه بیاین.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
اونوقت در‌مورد حق ما‌هم توضیح میدی؟ لطفا با ذکر مثال
ناشناس
Canada
۲۰:۳۷ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
الان شما با وهابی ها خوب هستید که اون ها با شیعیان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۵
زنده باد بن سلمان
عناوین برگزیده
انتخابات مجلس؛ آیا دو گانه اصلاح‌طلب-اصولگرا پایان یافته است؟
صادق زیبا کلام استاد دانشگاه تهران در گفتگو با فرارو
انتخابات مجلس؛ آیا دو گانه اصلاح‌طلب-اصولگرا پایان یافته است؟
مقصر افزایش شدید حجم نقدینگی کیست؟
محمود جامساز اقتصاددان در گفتگو با فرارو
مقصر افزایش شدید حجم نقدینگی کیست؟
در بازار سکه و طلا چه خبر است؟
آیت محمد، ولی رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر در گفتگو با فرارو
در بازار سکه و طلا چه خبر است؟
رائفی‌پور و ارضی از  چه ناراحتند؟!
لیست انتخاباتی پرحرف و حدیث با واکنش منفی برخی چهره‌های روبه‌رو شد
رائفی‌پور و ارضی از چه ناراحتند؟!
شهاب حسینی چگونه جنجال به پا کرد؟
نگاهی به واکنش‌ها به سخنان شهاب حسینی در جشنواره فجر
شهاب حسینی چگونه جنجال به پا کرد؟
پربیننده ترین
پاورقی
گزارش تصویری
علی بابا 28 دی