فرارو | ماجرای شکار میگ ۲۵ در آسمان ایران

کد خبر: ۴۱۹۶۹۳
سایت (یابن الزهرا) پایه گذاری شد و عملیات مهندسی فوق‌العاده سریع و منسجمی در آن منطقه صورت گرفت و روزی صد‌ها کمپرسی مایلر شن و ماسه ومصالح به سایت می‌آوردند و خیلی سریع سایت آماده و تجهیزات گسترش یافت و با توجه به اینکه کلیه کارکنان در هر تخصص دوره یکسان طی نموده بودن و در تیمی که جهت عملیات پیش بینی شده بود از کارکنان فنی کسی در نظر گرفته نشده بود و لازم بود کل امور تعمیراتی نیز توسط خود کارکنان عملیات انجام شود.
تاریخ انتشار: ۱۱:۴۱ - ۰۹ آذر ۱۳۹۸

در دوران دفاع مقدس اگرچه رادار‌های پدافندهوایی قابلیت اکتشاف و شناسایی میگ‌های ۲۵ را داشتند، اما مسئله مهم در تکمیل ماموریت پدافند هوایی در برابر میگ۲۵ درگیری و انهدام آن‌ها محسوب می‌شد.

به گزارش ایسنا، محمود حجامی و رضاجهانفر از پژوهشگران حوزه دفاع مقدس در زمینه پدافند هوایی هستند. آن‌ها در مقاله‌ای به «اقدامات پدافندهوایی جمهوری اسلامی ایران جهت مقابله با هواپیمای میگ۲۵» پرداخته اند. در این مقاله می‌خوانیم: «با واگذاری هواپیما‌های میگ۲۵ از سوی شوروی سابق به عراقی‌ها، تامین امنیت هوایی آسمان کشورمان با مشکل بزرگی مواجه شد. عدم دسترسی موشک‌های هاوک و حتی موشک‌های شلیک شده از هواپیما‌های «اف-۱۴» به سقف پروازی بالای «میگ ۲۵»، آسمان ایران اسلامی را برای کفتار‌های عراقی امن کرده بود. شکار هواپیما‌های مسافربری وخصوصا هواپیمای حامل وزیر وقت خارجه الجزایر از جمله جنایات مرتکب شده بعثی‌ها به وسیله «میگ ۲۵» محسوب می‌شود. همت وتوان نیروی هوایی در بخش‌های آفندی و پدافندهوایی معطوف به اصابت قرار دادن میگ‌های ۲۵ شده بود. این هواپیما‌ها بیش از آنکه دارای کارایی نظامی و تاثیر گذار در حملات راهبردی باشد دارای تبعات منفی از نظر عملیات روانی محسوب می‌شد.

اگرچه رادار‌های پدافندهوایی قابلیت اکتشاف و شناسایی میگ‌های ۲۵ را داشتند، اما مسئله مهم در تکمیل ماموریت پدافندهوایی در برابر میگ۲۵ درگیری و انهدام آن‌ها محسوب می‌شد.

علی رغم پرتاب موفقیت آمیز موشک‌های هاوک به سمت میگ ۲۵ مشکل ارتفاع بالای این هواپیما‌های مجهز عراقی مانع از تکمیل زنجیره وظایف پدافندهوایی بود. این مشکل ناشی از سستی یا کم کاری پدافندهوایی در برابر «میگ۲۵» نبود بلکه مربوط به مقدورات و توانایی‌های تجهیزاتی پدافند می‌شد.

برخی از طرح‌ها و ابتکارات انجام شده توسط پدافندهوایی جهت ساقط کردن میگ۲۵ در سال‌های دفاع مقدس

۱- افزایش ارتفاع سایت‌های هاوک جهت درگیری با میگ ۲۵:

۲- پروژه شباهنگ (استفاده از موشک‌های سامانه پدافندهوایی دریا پایه استاندارد)

۳- پروژه سجیل (بهره گیری از موشک هاوک در هواپیمای اف-۱۴):

۴- استفاده مناسب و افزایش بهره وری سامانه پدافندهوایی HQ ۲

پس از سرنگونی هواپیمای میگ ۲۵ عراقی کارشناسان نظامی دنیا بر قدرت پدافندهوایی جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده و مأموریت میگ ۲۵ در جنگ شهر‌ها و بمباران مردم بیگناه ایران اسلامی برای همیشه متوقف شده و جنگ شهر‌ها وارد فاز جدیدی شد. این بار تمرکز عراقی‌ها براستفاده از موشک‌های دوربرد و زمین به زمین برای حمله به شهر‌های بزرگ ایران بود.

در همین خصوص سرهنگ بازنشسته حسین صفری ابهری می‌گوید: «حدود روز بیستم عملیات والفجر۸ بود که به ما ابلاغ شد برای اعزام به کشور چین وطی دوره آموزشی سامانه پدافندهوایی HQ ۲از منطقه خارج شویم و به همین منظور با یک بنز اورلیکن که قرار بود به اهواز مراجعت کند به سمت اهواز حرکت کردیم که به علت تخریب کلیه پل‌های مواصلاتی راه دو ساعته ۶ساعته طی کردیم تا به قرارگاه رَعد رسیدیم از نکات جالب ماموریت فوق اینکه در بین راه نیز مورد حمله شیمیایی قرارگرفتیم.

پاک سازی آسمان ایران از میگ۲۵

اعزام به دوره و گذر ایام تا پایان دوره همراه با خاطرات خاص خودش بود. در آن دوره دوگروه، یکی از پدافندهوایی ارتش ودیگری از پدافندهوایی سپاه حضور داشتند. پس از پایان دوره، با توجه به اینکه سامانه موشکی HQ ۲ J. را که قرار بود در اختیار پدافند هوایی ارتش قرار بگیرد بنا به دلایلی در اختیار ارتش قرار ندادند و من و بقیه همکاران با توجه به اینکه تنها متخصصین این سامانه‌ها بودیم بنا به ضرورت به سپاه مأمور شدیم که تجربه بسیار خوبی بوداز همکاری و اتحاد این دو نهاد در شروع کار در گرمدره (سایت هاوک قدیم) که در اختیار سپاه بود مستقر شدیم و بعد از مدتی به دو گروه آموزشی و عملیاتی انشعاب پیدا کردیم و من در گروه عملیات مسئولیت افسر کنترل آتش را عهده دار بودم اولین مأموریت ما در سایت رعد بود که تجهیزات را مستقر و عملیاتی کردیم و بعد از مدتی حدوداً اواخر پاییز بود که برای عملیات کربلای ۵ یک سایت را به منظور آماده کردن جهت منطقه در رامهرمز گسترش دادیم و تازه داشت سایت آماده می‌شد که محل ما کشف و مورد تهاجم موشکی عراق قرار گرفت که الزاماً محل را ترک و جهت استقرار بعدی به اصفهان در منطقه فلاورجان و در یک منطقه کشاورزی که پیاز کاری شده بود.

سایت (یابن الزهرا) پایه گذاری شد و عملیات مهندسی فوق‌العاده سریع و منسجمی در آن منطقه صورت گرفت و روزی صد‌ها کمپرسی مایلر شن و ماسه ومصالح به سایت می‌آوردند و خیلی سریع سایت آماده و تجهیزات گسترش یافت و با توجه به اینکه کلیه کارکنان در هر تخصص دوره یکسان طی نموده بودن و در تیمی که جهت عملیات پیش بینی شده بود از کارکنان فنی کسی در نظر گرفته نشده بود و لازم بود کل امور تعمیراتی نیز توسط خود کارکنان عملیات انجام شود.

بعد از روشن کردن سایت و انجام سرویس‌ها و تست‌های مربوطه مشخص شد که بخشی از سیستم که در بخش اطاق عملیات (تراک۳) اشکال دارد که کلیه فرایند سامانه را با اشکال مواجه کرده است که با تلاش بسیار زیاد معلوم شد در یک شاسی به عمد خرابکاری شده است به طوریکه در جایی که باید لامپی با شماره خاص گذاشته شود یک لامپ با شماره دیگر کار گذاشته بودند و روی شاسی را به غلط و عمداً غلط نوشته بودند، ولی در نقشه لامپ دیگری بود و اشکالتی مشابه که ظاهراً چینی‌ها در هر سیستم اعمال کرده بودند که ما مجبور شویم از آن‌ها جهت رفع عیب کمک بگیرم و به این وسیله برای خود جایی باز کنند، ولی از آنجایی که خداوند در تمام مراحل یار ما بود این اشکالات رفع و با از جان گذشتگی و کار‌هایی که بیشتر به معجزه شبیه بود سایت عملیاتی شد که از آن جمله سوخت گیری موشک به صورت دستی و توسط سطل و قیف که با هیچ معیاری هم خوانی ندارد.

برابر هماهنگی انجام شده با رادارسوباشی همدان، قرار بود به محض برخواستن میگ ۲۵ در عراق به ما اطلاع داده شود که همین‌طور هم شد و به محض اطلاع دستگاه‌ها را آماده کردیم و آنتن راداررا در سمت مورد نظر قرار دادیم و در فاصله ۱۲۰ کیلومتری هدف ظاهر شد. ستوان حیدری افسر کنترل شکاری سایت راداری سوباشی اطلاعات لازم را به سایت موشکی HQ ۲ ارائه می‌کرد. عملیات بر روی آن به خوبی انجام و همینطوریکه کار عملیاتی را انجام می‌دادیم هر کس به طریقی دست به دعا برداشته بود و از خدا کمک می‌خواست که جو بسیار پاک ومعنوی ایجاد شده بود که قابل وصف نمی‌باشد خلاصه اقدام به شلیک اولین و دومین تیر موشک کردیم و نهایت شلیک موشک سوم بود که هواپیما را سرنگون و از اوج آسمان به زیر کشیده شد و در مختصاتی که ما اعلام کردیم (دروازه تهران) لاشه هواپیما بدست آمد و خلبان آن هم دستگیر شدو از آن روز به بعدآسمان آبی کشور عزیزمان از لوث وجود میگ ۲۵ پاک شد و دیگر تا پایان جنگ هیچ شهری مورد تهاجم این هواپیما قرار نگرفت؛ و از این تاریخ تا اتمام جنگ مسؤلیت تعمیر و نگهداری کابین عملیات سایت‌های گسترش یافته را عهده دار بودم که به فضل الهی کلیه سایت‌ها تا پایان جنگ بدون کمک خارجیان و بدون دریافت قطعه‌ای از خارج به صورت عملیاتی حفظ شد.»

سوالی که برای شوروی پیش آمد

در این خصوص بازگویی خاطره سردار محمد حسن منصوریان معاون هماهنگ کننده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) ارتش جمهوری اسلامی ایران که در آن ایام در سایت یابن الزهرا حضور داشت نیز قابل تامل است. وی در مصاحبه‌ای در این خصوص می‌گوید: «وقتی این اتفاق مهم رخداد و هواپیمای مذکور توسط پدافندهوایی منهدم شد، نیرو‌های عراقی اصلا فکرش را نمی‌کردند که ما بتوانیم این هواپیما را شکار کنیم حتی با کشور شوروی سابق که میگ ۲۵ را در اختیار عراق قرار داده بود دچار مشکل شدندکه چرا این هواپیما در ارتفاع بالای ۷۰ هزارپا مورد اصابت موشک قرار گرفته است.»

مجله خواندنی ها
عناوین برگزیده
انتخابات مجلس؛ آیا دو گانه اصلاح‌طلب-اصولگرا پایان یافته است؟
صادق زیبا کلام استاد دانشگاه تهران در گفتگو با فرارو
انتخابات مجلس؛ آیا دو گانه اصلاح‌طلب-اصولگرا پایان یافته است؟
مقصر افزایش شدید حجم نقدینگی کیست؟
محمود جامساز اقتصاددان در گفتگو با فرارو
مقصر افزایش شدید حجم نقدینگی کیست؟
پربیننده ترین
پاورقی
گزارش تصویری
علی بابا از 30 بهمن تا 29 اسفند