فرارو- اوو مورالس، رئیس جمهور بولیوی، کناره گیری خود از قدرت را اعلام کرد. بعد از اعتراضات در بولیوی مورالس یکشنبه عصر اعلام کرد از پست خود به عنوان رئیس جمهور استعفا میدهد و از معترضان خواست دست از حمله و سوزاندن بردارند. "نِیشن" در گزارش به بررسی پشت پرده مخالفت با مورالس و فشار آمریکا بر “سازمان کشورهای آمریکایی” برای تغییر نتایج انتخابات بولیوی میپردازد.
مارک وزبرایت در این نشریه آمریکایی نوشت: اینطور فرض میشود که سازمانهای چندجانبه مثل سازمان کشورهای آمریکایی (او اِی اس) بی طرفی خاصی دارند چراکه روی کاغذ توسط گروه متنوعی از کشورها کنترل میشوند. اما گاهی یک قدرت بزرگ میتواند از نفوذ برجسته خود استفاده کند. از لحاظ تئوری ممکن است اینگونه بیان شود که دولت ترامپ و او اِی اس مشترکا تلاش کرده اند انتخابت ملی را در دو هفته گذشته بی اعتبار کنند. (آنها مدرکی ارائه نکردند). اما مسالهای که احتمال بالاتری دارد این است که این اقدام خطرناک، زشت و بی ثبات کننده توسط واشنگتن به تنهایی هدایت شده باشد.
در بیستم اکتبر، بولیوییاییها برای انتخاب رئیس جمهور و کنگره پای صندوقها رای رفتند. اوو مورالس، اولین رئیس جمهور "بومی قاره آمریکا" در کشوری است که بزرگترین جمعیت بومی را در بین کشورهای آمریکای لاتین دارد و در انتخابات رای آورد. اما دولت ترامپ رقیب اصلی مورالس یعنی کارلوس مسا رئیس جمهوری قبلی را ترجیح میدهد. از وقتی مورالس در سال ۲۰۰۵ انتخاب شد، دولت آمریکا به دشمنی با او پرداخته است و بولیوی از ۲۰۰۹ با آمریکا روابط در سطح سفیر نداشته است. مورالس یکی از آخرین اعضای باقی مانده از گروه روسای جمهور چپ و مستقل است که آمریکا مخالف اوست و در مواردی آمریکا کمکهای خود به کشور او را قطع کرده است.
وقتی شمارش رسمی آراء انجام شد، مورالس ۴۷.۱ درصد آرا را کسب کرد و مسا با ۳۶.۵ درصد در جایگاه بعدی قرار گرفت. این میزان به آن معنا است که مورالس در دوره اول انتخابات به مقام ریاست جمهوری رسید چرا که بر اساس قوانین بولیوی نامزدی که دست کم ۴۰ درصد آرا را به دست آورد و اختلاف آراء او با نفر دوم بیش از ۱۰ درصد باشد در دور اول پیروز است.
مدتها قبل از اینکه آراء شمرده شود، مخالفت ها شکل گرفت. مسا از قبل نشان داده بود اگر مورالس پیروز شود تصمیم برگزار کنندگان انتخبات را نمیپذیرد. چیزی که شگفت آورتر است و بیشتر نظم را بر هم میزند بیانیه مطبوعاتی از سوی او اِی اس یک روز بعد از انتخابات است. در این بیانیه از «نگرانی و تعجب شدید در مورد تغییر شدید و غیرقابل توضیح در روند نتایج اولیه بعد از اتمام انتخابات» یاد شده بود، اما هیچ مدرکی برای زیر سوال بردن انتخابات ارائه نشد.
هرکسی که با هیئت نظارت انتخاباتی آشنا است میداند این اقدام او اِی اس نقض رویه این هیئت است. یک مقام مسئول در این هیئت که اجازه اظهار نظر رسمی در این مورد را ندارد و نخواست نامش فاش شود، ابراز نگرانی کرد که بیانیه صادر شده میتواند اعتبار او اِی اس را خدشه دار کند. ساعتها قبل از بیانیه او اِی اس و حتی قبل از اینکه آرا شمرده شود، سناتور مارک روبیو به دروغ گفت: «در بولیوی تمام نشانههای معتبر نشان میدهد اوو مورالس در بدست آوردن اختلاف لازم برای کشیده نشدن انتخابات به دور دوم شکست خورده است.» او همچنین بدون مدرکی ادعا کرد «برخی نگران هستند که مورالس برای اجتتاب از این موضوع نتایج یا فرآیند انتخابات را دستکاری خواهد کرد.» مقامات دولت ترامپ هم با اظهارات مشابه راه روبیو را رفتند.
ادعاهای او اِی اس که در واقع مواضع روبیو و دولت ترامپ را بازتاب میدهد پوشش رسانهای گستردهای داشت و دست آویز کسانی قرار گرفت که میخواهند انتخابات را از اعتبار بیاندازند.
برای کسانی که به خودشان زحمت نگاه کردن به دادهها را دادند واضح بود که افزایش سهم رای موالس علت سادهای داشت؛ جغرافیای بولیوی. به عبارت دیگر جمعیت فقیر و روستاییان که رایشان دیرتر شمرده شد حامی مورالس بودند. این تغییر روند خیلی زیاد نبود و امر غیر رایجی در انتخابات نیست.
فشار آمریکا برای دخالت او ای اس در قاره آمریکا
دخالت سیاسی او اِی اس فراتر از بولیوی است. البته قابل درک است که بسیاری از روزنامه نگاران هیئت نظارت انتخاباتی او اِی اس را بی طرف میدانند و بیانیههای این هیئت را معتبر میدانند (که معمولا هم هست)، اما این اولین بار نیست که مقامات او اِی اس تحت فشار ایالات متحده آمریکا بر مسالهای در مقیاس انتخابات متمرکز میشوند.
در انتخابات سال ۲۰۰۰ در هائیتی، او اِی اس ابتدا تصمیم گرفت که «موفقیت بزرگ برای مردم هائیتی که به صورت گسترده و منظم برای انتخاب دولتهای محلی و ملی آمدند» را اعلام کند اما بعدا موضع خود را تغییر داد؛ چرا که واشنگتن به دنبال بی ثبات کردن و سرنگونی دولت در آنجا بود.
تغییر موضع غیر قابل توجیه او اِی اس در مورد انتخابات ۲۰۰۰ هائیتی برای عملیات تغییر رژیم در سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ حیاتی بوذ. در این عملیات اولین رئیس جمهور هائیتی که به صورت دمکراتیک انتخاب شده بود با یک هواپیمای آمریکایی به آفریقا فرستاده شد. هزاران نفر در پی کودتا کشته شدند و مقامات دولت قانونی زندانی شدند.
او اِی اس همچنین در سال ۲۰۲۰ هم در انتخابات هائیتی دخالت کرد و کاری کرد که شاید تا به حال هیچ ناظر انتخباتی انجام نداده است. آنها نتایج انتخابت دور اول را بدون بازشماری یا حتی تحلیل آماری تغییر دادند!
حذف مورالس از بولیوی ساده نیست. بعد از گذشت ۱۳ سال سیاست اقتصادی او از موفقترین سیاستهای اقتصادی در نیمکره جنوبی قاره آمریکا بوده است. او محبوب باقی میماند. در طول ریاست جمهوری او در آمد سرانه در بولیوی به اندازه دو برابر نرخ میانگین آمریکای جنوبی رشد کرده است، فقر ۴۲ درصد کاهش یافته است و فقر مطلق ۶۰ درصد سقوط کرده است.
روبیو و دولت ترامپ میتوانند در او اِی اس نفوذ داشته باشند که بخشی از آن به این دلیل است که واشنگتن ۶۰ درصد بودجه سازمان را تامین میکند.