تعداد نظرات: ۳۳ نظر
کد خبر: ۲۷۳۳۴۴
تاریخ انتشار: ۰۰:۵۷ - ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۵
 گزارش‌ها حاکی از آن است که تداوم سیاست‌های پوپولیستی در ونزوئلا باعث شده که در این کشور به مدت دو ماه حالت فوق‌العاده اعلام شود. شاخص‌های پولی کشور مانند رشد نقدینگی و نرخ تورم، از کنترل خارج شده و به‌طور کلی اقتصاد ونزوئلا در پرتگاه قرار گرفته است. «دنیای اقتصاد» در یک گزارش تحلیلی شباهت‌های اقتصاد ایران و ونزوئلا را مورد بررسی قرار داده و عواملی که باعث شد سیاست‌های اقتصادی ایران منجر به ابر تورم نشود را مورد بررسی قرار داده است.

 رئیس‌جمهوری ونزوئلا، به مدت دو ماه حالت فوق‌العاده در این کشور اعلام کرده است. «توطئه‌هایی در داخل ونزوئلا و تلاش‌های آمریکا» و «کشورهای عضو اوپک برای سرنگونی دولت کاراکاس» دو عاملی بوده که باعث شده نیکولاس مادورو اعلام حالت فوق‌العاده کند. در این حالت بانک مرکزی ونزوئلا نیز با پنهان کردن آمارهای اقتصادی مورد حمله اپوزیسیون قرار گرفته است.

این سرانجامی است که در کشور نفت‌خیز ونزوئلا رخ داده است، کشوری که با افزایش بهای نفت، در جریان سیاست‌های پوپولیستی خود غرق شده بود تا اینکه اثر این سیاست‌ها در شاخص‌های اقتصادی پدیدار شود. این سرنوشت کشوری است که رفتار اقتصادی شبیه ایران در سال‌های گذشته داشته است. با روی کار آمدن چاوز، سیاست‌های یارانه‌ای با اتکا به پول نفت صورت گرفت که تعهدی را ایجاد می‌کرد و وابستگی این کشور را به درآمدهای نفتی افزایش می‌داد. به بیان دیگر؛ در زمان وفور درآمدهای ارزی به جای اینکه منابع صرف سرمایه‌گذاری، تولید و کارآمدی در اقتصاد شود، درآمدهای نفتی بیشتر در تابع مخارج دولت ظهور می‌کرد. این روند تا زمانی که بهای نفت بالا بود، نه تنها مشکلی ایجاد نکرده بود بلکه با اقبال عمومی نیز مواجه شده بود. درآمدهای نفتی تا 97 درصد از کل صادرات این کشور و تقریبا نیمی از درآمدهای دولت را تشکیل می‌دهد. درآمدهای دولتی در سال 2015 معادل 4/ 203 میلیارد دلار بوده، همچنین هزینه‌های دولتی به 3/ 348 میلیارد دلار می‌رسید و باعث شد کسری بودجه‌اش معادل 9/ 109 درصد افزایش یابد. بر اساس برآورد اوپک ارزش کل صادرات ونزوئلا 66/ 80 میلیارد دلار و ارزش صادرات نفت و گاز و دیگر مشتقات آن 77/ 77 میلیارد دلار است.

روند غیر طبیعی در شاخص ها
هنگامی که بهای نفت در جهان، با شیب قابل توجهی کاهش یافت، به دلیل وابستگی بالا به درآمدهای نفتی، اقتصاد ونزوئلا با شوک روبه‌رو شد. در این خصوص سیاست‌گذاران ونزوئلا دو راه در پیش داشتند:‌ یا با تغییر سیاست‌های یارانه‌ای و اعمال سیاست‌های ریاضتی، اثر کاهش بهای نفت را پوشش می‌دادند، یا اینکه در هنگام مواجهه با موانع، بدون توجه به عوارض تورمی، دست به چاپ اسکناس می‌زدند. گزینه نخست باعث می‌شد که اقتصاد کشور از پرتگاه و بحران به وجود آمده دور شود، اما در کوتاه‌مدت از میزان محبوبیت دولت حاکم کاسته می‌شد. دولتمردان این کشور، راه دوم را انتخاب کردند و با انتشار اسکناس، ایجاد سیستم نرخ ارز چندگانه و تداوم اعطای یارانه به انرژی باعث شدند که شرایط این کشور در وضعیت بحرانی قرار گیرد. این سیاست‌ها باعث شد که شاخص‌های کلان اقتصادی با روندی غیر طبیعی روبه‌رو شوند. در سال 2015 تولید ناخالص داخلی 10 درصد کاهش یافت و صندوق بین‌المللی پول برآورد کرده است که در سال 2016 نیز تا 8 درصد اقتصاد این کشور کوچک‌تر خواهد شد و نرخ تورم به 720 درصد خواهد رسید.

همچنین طبق آمارها از ابتدای سال 2008 دولت ونزوئلا همواره با کسری بودجه روبه‌رو بوده که این کسری بودجه در تمامی سال‌ها روند افزایشی داشته و از مقدار 2/ 1 درصد از تولید ناخالص داخلی در سال 2008 به 5/ 11 درصد برای سال 2013 رسیده است. علاوه بر شاخص‌های مطرح شده یکی از آمارهایی که در سال‌های گذشته در اقتصاد این کشور روند افزایشی و خارج از کنترلی داشته، نرخ تورم است. آمارها نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته، نرخ تورم در سال 2004 در سطح 22 درصد قرار داشت، این نرخ در سال‌های 2008 تا 2012 در بازه 20 تا 30 درصد در نوسان بوده است. اما روند افزایشی و قابل توجه در سه سال اخیر گزارش شده است. در سال 2013 نرخ تورم معادل 2/ 52 درصد گزارش شد، در سال بعد از آن5/ 68 درصد برای این نرخ گزارش شد و در سال 2015 این رقم به 9/ 180 درصد رسید. در حال حاضر نیز آمار دقیقی درخصوص آخرین نرخ تورم این کشور وجود ندارد. همچنین مطابق آمارها حجم پول و نقدینگی که در سال 2014 به ترتیب 1/ 314 و 196 میلیارد دلار بود تا انتهای سال 2015 به 9/ 368 و 360 میلیارد دلار رسیده بود.

این در حالی است که سیاست‌گذاران اقتصادی ونزوئلا در این کشور معتقد بودند که رابطه‌ای میان افزایش رشد نقدینگی و تورم وجود ندارد و گاهی این روند را به سیاست‌های مداخله‌گرانه دیگر کشورها نسبت می‌دهند و گاهی ناشی از تبانی شرکت‌های داخلی. این موضوع نشان می‌دهد که رویه چاپ پول بدون پشتوانه و ایجاد تورم، تنها محدود به یک کشور یا اقتصاد نمی‌شود. به نوعی برخی از سیاست‌مداران در دوره‌های مختلف، برای اینکه بتوانند منافع گروه‌های نزدیک به خود را تامین کنند یا سیاست‌های عوام‌گرایانه خود را ادامه دهند، قصد دارند تا با سیاست‌های عرضه مستقیم پول، به اهداف خود برسند. حال این دوره‌ها، می‌تواند با افزایش درآمدهای ارزی صورت گیرد که این جریان موجب کاهش ذخایر ارزی کشور می‌شود، یا اینکه در دوران کاهش درآمدهای نفتی، منجر به چاپ پول و رشد پایه پولی شده است.

شباهت‌ها و تفاوت‌های ایران و ونزوئلا
اما روند کنونی ونزوئلا و رفتار این سیاست‌گذاران، بی شباهت به سیاست‌های اتخاذ شده ایران در سال‌های گذشته نیست. ونزوئلا در مواردی مانند میزان بالای درآمدهای نفتی، سیاست‌های یارانه‌ای، نرخ ارز چندگانه و تثبیت قیمت انرژی ویژگی‌های مشابه ایران دارد. همچنین در ونزوئلا قیمت مواد غذایی حتی از ایران پایین‌تر است و دولت با یارانه‌ای که به مواد غذایی می‌دهد، نرخ آن را پایین می‌آورد. از سوی دیگر، نرخ دلار در بازار رسمی و غیررسمی، شکاف قابل توجهی دارد که دولت سعی می‌کند اکثر واردات را با نرخ رسمی انجام دهد. تمام این فاصله‌ها در سال‌های گذشته با درآمد نفتی پر می‌شد. علاوه بر این، رشد اقتصادی این کشور در سال‌های گذشته، مبتنی بر سرمایه بوده و به هیچ وجه بهره‌وری نتوانسته عامل اصلی رشد اقتصادی باشد. اما برخی از سیاست‌ها در سال‌های اخیر باعث شده که راه ایران از ونزوئلا جدا شود. موضوع نخست این است که اثر شوک کاهش قیمت نفت زودتر به ایران رسید.
چرا ایران ونزوئلا نشد؟
به دلیل تحریم‌های اعمال شده به اقتصاد ایران، این روند با سرعت کمتری باعث شد که میزان درآمدهای نفتی کشور کاهش یابد و سیاست‌گذاران در تفکر این باشند که دیگر درآمدها مانند درآمدهای مالیاتی را جایگزین درآمدهای منابع طبیعی کنند. موضوع دوم درخصوص تغییر سیاست‌های اقتصادی به واسطه تغییر ارکان سیاسی کشور بوده است. باید تاکید کرد که نرخ تورم در سال 89 در سطح 10 درصد قرار داشت؛ اما در سال 92 این نرخ به 45 درصد رسید و امکان داشت در صورت تداوم سیاست‌های گذشته روند صعودی نرخ تورم ادامه یابد. اما با تغییر نگاه سیاست‌مداران و حساسیت‌ها نسبت به متغیر پایه پولی، بحث کنترل نوسانات ارز و کاهش شکاف بین نرخ ارز رسمی و غیر رسمی و همچنین تغییر انتظارات تورمی باعث شد که نرخ تورم نسبت به گذشته تغییر مسیر دهد و در حال حاضر نرخ تورم نقطه به نقطه در سطح 7 درصد قرار گیرد. به بیان دیگر، تغییر عوامل اجرایی در ایران باعث شد که سیاست‌های عوام‌گرایانه جای خود را به سیاست‌های معقولانه بدهد، رخدادی که در ونزوئلا نیفتاد و مادورو، رئیس‌جمهور فعلی، سیاست‌های چاوز را ادامه داد.

 راه پیش روی اقتصاد ایران
با توجه به اینکه در حال حاضر، اقتصاد کشور یک دوره بحرانی تورم را پشت سر گذاشته و همچنین به دلیل اینکه طی دهه‌های گذشته، نرخ تورم در ایران تابع رفتار کج دار و مریز دولت‌ها بوده است، بسیاری از کارشناسان معتقدند که باید تدابیری اتخاذ کرد که نرخ تورم برای یک دوره به شکل پایدار در سطح مورد نظر قرار گیرد. طی 3 دهه گذشته میانگین نرخ تورم در سطح 20 درصد بوده است و انتظارات تورمی نیز در این سطح قرار دارد. به بیان ساده تر انتظار بر این است که در هر سال به‌طور متوسط 20 درصد به سطح قیمت‌ها افزوده شود، این روند باعث می‌شود که تمایل بازگشت تورم و تعادل ایجاد شده در این سطح، بیشتر از سایر سطوح باشد.

کارشناسان معتقدند باید رویه‌ای بر سیاست‌های پولی، حاکم شود که از رفتار کج دار و مریز سال‌های گذشته دوری شود. بر این اساس، تورم‌های متوسط و مزمن عمدتا از کسری بودجه دولت‌ها و نحوه تامین پولی آنها است. به اعتقاد کارشناسان، منتفع‌شوندگان از تورم‌های متوسط قشر وسیعی از مردم هستند که با تورم‌های متوسط خو کرده‌اند که زندگی کنند و استمرار این تورم ساده‌تر خواهد بود.

برای اینکه از سطح تورم متوسط فاصله گرفت و بتوان به سطح تورم‌های کم حرکت کرد، باید سیاست‌های اتخاذ شده درخصوص استقلال بانک مرکزی، شناوری و تعدیل نرخ ارز با توجه به تورم کشورهای طرف تجاری و سیاست‌های غیردستوری درخصوص نرخ سود بانکی را عملی کنیم. حصول تورم پایین باعث می‌شود که منتفع‌شوندگان از متضررشدگان بیشتر شود، اصولا متضرر شوندگان بیشتر بنگاه‌های ناکارآمد هستند که نمی‌توانند رقابت کنند؛ اما منتفع‌شوندگان آن خیل عظیمی از مصرف‌کننده‌ها و بنگاه‌هایی هستند که در شرایط رقابتی می‌توانند کار کنند. کارشناسان تاکید می‌کنند اگر کنترل روی پایه پولی اعمال شود می‌توان اصلاحات قیمت نسبی را با تورمی پایین‌تر از رقمی که ممکن است در ادامه روند وجود داشته باشد، دنبال کنیم.
چرا ایران ونزوئلا نشد؟
 
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۳۳
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
ایران پول نفت بردخلاف ونزویلا سر مایه گذاری کرد و همین رشد اقتصاد داشت، افرادی مثل خاوری در سر مایگذاری ایران تاثیر داشتند امروز در سطح مسکن یکی از دستاوردهای ماستایر
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
چون مموتی دیگه نبود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
دوست عزیز پس خیلی بی اطلاعی..احمدی نژاد دقیقا طبق توصیه های اقتصاددانانی عمل کرد که ایران را از مثل ونزوئلا شدن میترساندند..طرح هدفمندی رو برو مطالعه کن ببین طبق توصیه چه اشخاصی و چه سازمانهایی اجرا شد ومقاله بالا رو هم بخون..احمدی نژاد دقیقا همون طرحی که مدعیان ادعا میکردند ایران باید اجرا کند تا اقاصادش متحول بشود اجرا کرد فقط سی درصد سهم تولید رو کامل نداد..الان شما اگر از توصیه کنندگان بپرسی چرا پس طرح هدفمندی باکشور وزندگی مردم اینچنین کرد پاسخ خواهند داد چون سی درصد سهم تولید رو کامل نداد::)))به همین راحتی...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۵ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
احمدی نژاد به تنها چیزی که عمل نمیکرد توصیه ی کارشناسان بود ! بخاطر همینه بهش میگند دولت (((تحریم وفساد)))
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
چون مموتی دیگه نبود
جوزف
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
به احمدی‌نژاد یا همفکران و حامیان او رای بدید که انشاالله ونزوئلا شویم.
خدا از روحانی نگذرد که ما را در میانه راه ونزوئلا شدن متوقف کرد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۳:۰۰ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
برجام اگه هیچ فایده‌ای نداشته باشه همین که تورم 175 درصدی نداریم و تا یکی دو سال دیگه تورم 2200 درصدی نداریم خودش کلی فایده و شود محسوب میشه. همین که مثل ونزوئلا بازار سیاه دستمال توالت وجود نداره و کارخانه‌دارها به علت دستمال توالت زندان نمی‌افتن باید کلی خدا رو شکر کنیم. به قول یکی از دوستان اگه قراره احمدی‌نژاد یا یکی از رفقای پاکدستش سرکار بیان بهتره به فکر احتکار پوشک باشیم!
اونایی که یا نمی‌فهمن یا خودشونو به نفهمی زدن و مدام تقریبا هیچ رو تکرار میکنن بهتره چشماشونو باز کنن و ببینن برجام چه تأثیری داشته. ما تورم 200 درصدی؛ دلار 10000 هزار تومانی و البته فروش نفت صفر نداریم؛ به علت برجام است.
البته برای دلواپس‌ها فرقی نمی‌کنه چون در اوج تحریم که کمر ملت خم شده بود و دارو نداشتیم؛ پول واردات دارو رو خرج پورشه میکردن و قص علی هذا! دلواپس‌ها از دلالی دوران تحریم و اسکله‌های قاچاق کلی سود کردن! باید هم با برجام و روابط آزاد با خارج از کشور مخالف باشن.
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
بقول دوستمون (کارشناس اقتصاد بازار ) در زمان احمدی نژاد مردم پوشک بچه را احتکار میکردند !
علي
China
۰۶:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
روحاني متشكريم
طيب نيا ماشالله داري
هادی
Iran, Islamic Republic of
۰۶:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
اگر محمود 4 سال دیگه سر کار بود الان به جای ونزویلا ایران الگوی نابودی اقتصادی بود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
این نرخ تورم، حباب است! تورم واقعی بیشتر است. محال ممکن است با ازایش حقوق 12 الی 35 درصد و گرانی بالا و نیم میلیارد بدهی دولت و یک تریلیون نقدیگی و رکود، تورم واقعی این باشد. یک تورم سنگین زیر خاکستر وجود دارد و هر چه طولانی تر شود، انفجار بزرگرتی در پیش است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
اول معنی حباب را یاد بگیر بعد بیا حرف بزن !
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
شب دراز است وتازمانیکه دلواپسان مخالف حذف تحریم ها دراین مملکت زمینه فعالیت برایشان فراهم است ودست اندرکارانی بیرون دولت دایم با سخنرانی های تکراری وتکراری کسل کننده وجود دارند زمینه بالقوه ونزویلا شدن برای ایران وجود دارد با این تفاوت که کشورهایی تابن دندان مسلح برای ایران درکمین آن هستند ومی خواهند مارادرگیر جنگی کنند که بعد ازآن باید کل مملکت راشخم زد وفقط کشاورزی کرد تاباقی مانده یک دهمی مردم که به کوه ها ومناطق بیراهه پناه برده اندازگرسنگی نمی رند.
نادون
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
کاش ایران هم مثل ونزوئلا میشد!
مرگ یه یار، شیون یه بار!!
داریم زجرکش میشیم :(((
مهدي از سيرجان
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
در موقع اقتدار دولت پاك دستان چندين و چند بار اين خطر از طرف استادان اقتصاد تذكر داده شد ولي جناب احمدي نژاد گويا با علم اقتصاد مشكلي داشت مثلا ايشان معتقد بود بين افزايش نقدينگي و افزايش تورم رابطه ايي وجود نداره !!!!!!
فكر كنم خدا كمي اين كشور را دوست داشت كه سياست هاي دولت پاك دستان ادامه نيافت وگرنه تورم ٧٠٠٪‏ خيلي هم از ما فاصله نداشت
امیر ازقم
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
بله 40 نفر نامه نوشتند
28 تاشون بازنشسته ی اجباری شدند
12نفر هم اخراج
از جمله یکی از این اساتید پروفسور خزایی (پدر علم اقتصادسنجی ) بود به همت دولت تحریم وفساد خانه نشین شد !
حالا اقتصاد سنجی چیست : علم پیش بینی شرایط اقتصادی به کمک مباحث آماری
کارشناس اقتصاد بازار
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
اگر روحانی نبود ایران از ونزوئلا بدتر میشد !
امید
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
ونزوئلا نشد چون مموتی 8 سالش تموم شد. وگرنه ما هم راه اونارو داشتیم ادامه میدادیم
علیرضا
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
چون: در ایران هنوز افراد عاقلی مانند آیت الله هاشمی رفسنجانی، دکتر روحانی، دکتر ظریف و ... داریم که بحران را مدیریت کنند.
ناشناس
United States
۰۹:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
ابر تورم در ایران نشد واقعا جک سال گفتی
ناشناس
United States
۰۹:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
وقتی می خواهین حرف بزنید واقع بینانه باشید تا حداقل فحش نخورید
ناشناس
Turkey
۰۹:۴۸ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
چون درونزولا بعد از چاوز دوستش مادرو سرکاراومد ولی درایران بعداز محمود دوستش سعید نتونست سرکار بیاد
یکی
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
به علت فضای یکم بازتر!!! سیاسی
نافراموشکار
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
آخ اگه محمود جون بود ما هم ونزوئلا میشدیم با تورم 200%!
ناشناs
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
حداقل حقوق مصوبه برای کارگر در ونزوئلا 1500 دلار .
خودت بگو وضع کدوم کارگر بهتره کارگر ایرانی یا ونزوئلایی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
ایرانی
پوشک بچه هم تو ونزوئلا کوپنیه تازه اونم چندصدهزار تومن ما میشه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
دنیای اقتصاد: رویکردهای اقتصادی در ایران و ونزوئلا تا برهه‌ای شبیه یکدیگر پیش رفتند. «تزریق پول تورمی»، «یارانه بالای انرژی» و «تثبیت نرخ ارز» در زمان بالا بودن بهای نفت، از جمله این سیاست‌ها بود. اما چرخش سیاست‌گذاری در ایران با انتخاب متفاوت شهروندان باعث شد که راه ایران از ونزوئلا در برخی مسیرهای اقتصادی جدا شود. در روزهایی که افت قیمت نفت، تداوم سیاست‌های نادرست ونزوئلا را مختل کرد، ثبات در بخش پولی و ارزی، تغییر انتظارات تورمی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی باعث شد که آرامش به اقتصاد ایران بازگردد. در حال حاضر نرخ تورم ایران در آستانه تک‌رقمی شدن قرار دارد؛ اما پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد در سال 2017 نرخ تورم ونزوئلا به 2200 درصد خواهد رسید. تحلیلگران معتقدند مردم ونزوئلا با رای به «چاویسم» رفاه خود را در بلندمدت، قربانی سیاست‌های نادرست و نفع کوتاه‌مدت کردند. وضعیت امروز ونزوئلا تاوان اعتماد اکثریت رای‌دهندگان به ایدئولوژی چاویسم است. ایدئولوژی‌ای سیاسی که بر پایه ایده‌ها، برنامه‌ها و سبکی از حکومتداری منتسب به هوگو چاوز استوار است. رویکرد اقتصادی آن در دفاع از طبقات پایین دست جامعه، دستکاری قیمت‌ها برای حفظ قدرت خرید مردم است. رکن دیگر این ایدئولوژی مبارزه با امپریالیسم است؛ به همین دلیل تجربه‌های توصیه‌شده از سوی نهادهای بین‌المللی را نمی‌پذیرد.
الف
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
حالا جواب اون همه سرمایه گذاریی که در زمان دولت قبل در ونزوءلا شد را که میدهد !؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
خداوند به ایران رحم کرد... وگرنه الان معلوم نبود چه بلایی سرمون می اومد.. در تعجبم که چطور یک عده ای این رو می دونند اما باز هم دوست دارند احمدی نژاد برگرده... نمی دونند با بازگشت احمدی نژاد نه از تاک نشانی می ماند و نه از تاک نشان...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۶ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
دلالی و گدا پروری دوعامل مهمی است که این افراد آرزوی باز گشت احمدی نژاد را میبرند !
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
انشااله بزودی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۰
تا زمانی که تفکر اقتصاد بازار حاکم است بر کشور ما این آرزو رابه گور میبرید !
درود بر اقتصاد لیبرالی
مرگ بر توهم
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۰ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۵
قابل توجه عزیزان طرفدار سیاست های احمدی نزادیسم یه سرچ کوچیک کنین تو اینترنت در مورد ادم خواری در ونزوئلا
عناوین برگزیده
ماجرای عجیب
هیچ نهادی مسئولیت طراحی و اجرای رزمایش را نمی پذیرد

ماجرای عجیب "رزمایش قطع اینترنت"

پربیننده ترین
شاید نخوانده باشید
گزارش تصویری