۲۶۶۵۰ مطلب
توافق دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان نشانهای از شکلگیری معماری امنیتی مستقلتر در خاورمیانه و کاهش اتکای متحدان به آمریکا است. رفتار متناقض ترامپ در قبال جنگ ایران، اروپا، روسیه و تنگه هرمز، اعتماد به تعهدات واشنگتن را تضعیف کرده و کشورها را به سمت «بیمه راهبردی» و ایجاد گزینههای جایگزین سوق داده است. این روند هنوز به معنای افول قدرت سخت آمریکا نیست، اما اعتبار و پیشبینیپذیری واشنگتن را فرسوده و زمینه را برای استقلال راهبردی بیشتر متحدان فراهم کرده است.
بازخوانی تجربه جنگ ویتنام نشان میدهد برخی خطاهای راهبردی واشنگتن، از اعتماد افراطی به برتری فناوری و قدرت آتش تا اهداف مبهم، تصمیمگیری پشت درهای بسته و ناتوانی در تعریف پیروزی، در جنگ ایران نیز تکرار شدهاند. تفاوت مهم، ضعف تجربه مدیریتی و دیپلماتیک برخی اعضای دولت ترامپ و تشدید خودبزرگبینی در کاخ سفید است. همزمان، جنگ فشار سنگینی بر ذخایر موشکی و توان نظامی آمریکا وارد کرده و میتواند آسیبپذیری واشنگتن در سایر مناطق جهان را افزایش دهد.
ارنست مونیز، وزیر انرژی پیشین آمریکا و از معماران برجام، معتقد است خروج ترامپ از توافق هستهای مسیر تشدید بحران ایران و در نهایت جنگ را هموار کرد؛ جنگی که در صورت تداوم برجام، به باور او رخ نمیداد. مونیز جنگ تمامعیار با ایران را اشتباهی بزرگ میداند و نسبت به دشواری بازسازی اعتماد هشدار میدهد. او ایجاد چرخه مشترک سوخت هستهای میان ایران، عربستان و امارات را پیشنهاد میکند و خطر جنگ یا حادثه هستهای را در بالاترین سطح از زمان بحران موشکی کوبا ارزیابی میکند.
یکی سناتور دموکرات، جنگ آمریکا با ایران را غیرقانونی دانسته و خواستار استفاده کنگره از قدرت مالی برای توقف تأمین بودجه آن است. او با دفاع از مداخله اولیه آمریکا در لیبی، گسترش مأموریت و پیامدهای آن را شکستخورده میداند. هولن همچنین خواستار مشروط شدن کمکهای نظامی به اسرائیل و پایان اشغال کرانه باختری است..
جنگ ایران آمریکا را در بنبستی راهبردی قرار داده که شباهتهایی با عراق دارد، اما پیامدهای آن جهانیتر و پرهزینهتر است. واشنگتن هنوز تعریف روشنی از «پیروزی» ندارد و میان سه گزینه تشدید فشار، کاهش تنش و حفظ محاصره دریایی مردد است. تنگه هرمز، برنامه هستهای ایران و اعتبار جهانی آمریکا در مرکز این بحران قرار دارند. منتقدان معتقدند دولت ترامپ بدون برنامهریزی کافی وارد جنگ شده و اکنون با محدودیت نظامی، کمبود مهمات، فشار اقتصادی و کاهش اعتبار بینالمللی روبهروست.
این گزارش استدلال میکند که قدرت نظامی اسرائیل الزاماً به معنای هژمونی منطقهای نیست. وابستگی امنیتی به آمریکا، فرسایش مشروعیت بینالمللی، کاهش محبوبیت جهانی، خروج سرمایه انسانی و محدودیت نقش اسرائیل در دیپلماسی، انرژی و تجارت، نشاندهنده شکاف میان سلطه و رهبری است. کشورهای منطقه نیز بهتدریج در حال ایجاد شبکههای مستقل از اسرائیل هستند. بااینحال، این روند به معنای فروپاشی قریبالوقوع اسرائیل نیست؛ بلکه بیانگر فرسایش تدریجی توان آن برای تعیین قواعد و سازماندهی منطقه حول خود است.
جنگ ایران به آزمونی پیچیده برای دولت ترامپ تبدیل شده است؛ زیرا کاخ سفید همزمان با افزایش مخالفت افکار عمومی، فشار پایگاههای انجیلی حامی اسرائیل و هزینههای فزاینده نظامی روبهرو است. واشنگتن میان سه گزینه محاصره، عقبنشینی یا جنگ زمینی گرفتار شده است. در حالی که برتری فناوری آمریکا نتوانسته به پیروزی راهبردی قطعی منجر شود، هزینههای انسانی، مالی و اقتصادی جنگ افزایش یافته و آینده این درگیری به یکی از چالشهای اصلی سیاست داخلی و خارجی آمریکا تبدیل شده است.
جنگ ایران و آمریکا معادله تنگه هرمز را تغییر داده و این آبراه به مهمترین اهرم چانهزنی تهران در مذاکرات آینده تبدیل شده است. ایران تلاش می کند کنترل بیشتر خود بر هرمز را به تضمینی برای دریافت امتیازات اقتصادی و سیاسی تبدیل کند، در حالی که واشنگتن نگران تقویت جایگاه ژئوپلیتیکی تهران است. گزینه دریافت هزینه عبور از هرمز، اگرچه برای آمریکا ناخوشایند است، اما ممکن است جایگزینی کمهزینهتر از ادامه بحران باشد.
اگر آغاز یک جنگ برای سیاستمداران آمریکایی آسان است، خروج از آن دهها برابر دشوارتر خواهد بود. مقامات واشنگتن اهدافی فراتر از امکانات واقعی تعریف میکنند و ترس از متهم شدن به ضعف، مانع از توقف ماشین جنگی میشود. انباشت پنهان هزینهها نیز فشار افکار عمومی برای پایان جنگ را کاهش میدهد.
ایران بازگشایی تنگه هرمز را به اجرای تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن گره زده و از کنترل این آبراه بهعنوان مهمترین اهرم فشار خود برای تضمین اجرای توافق استفاده میکند. تهران خواستار لغو محاصره و تحریمها، خروج نیروهای آمریکایی، آزادسازی داراییها، توقف حملات و دریافت غرامت است. مذاکرات ایران و عمان درباره سازوکار تردد کشتیها پیشرفت کرده، اما بازگشایی تنگه منوط به اجرای شروط ایران است. اختلاف اصلی همچنان بیاعتمادی عمیق تهران و واشنگتن و تردید درباره پایبندی ترامپ است.
