علی بیگدلی در گفتگو با فرارو تحلیل کرد
هدف ترامپ از سفر به چین
در حالی که ترامپ برای جلب همراهی چین در پرونده ایران به پکن سفر کرده، کشورهای اروپایی نیز با حضور نظامی در تنگه هرمز زیر پرچم «عملیات دفاعی»، بخشی از ائتلافی را شکل میدهند که آمریکا از ابتدای تنش با ایران به دنبال آن بود. در این میان، ایران تنگه هرمز را بهعنوان مهمترین اهرم فشار خود حفظ کرده و فضای مذاکره میان دو طرف پیچیدهتر از هر زمان دیگری به نظر میرسد.
فرارو- سفر دونالد ترامپ به چین در شرایطی انجام میشود که وزیر دفاع استرالیا اعلام کرده است کشورش به مأموریتی «کاملا دفاعی» به رهبری فرانسه و بریتانیا برای تأمین امنیت تردد در تنگه هرمز خواهد پیوست. درواقع مسئله تنگه هرمز به عنوان پرمناقشهترین مسئله منطقه هنوز محور حساسیتهای منطقهای است و روزها پس از شکسته شدن حصر دریایی آمریکا، هنوز مشخص نیست ایران و ایالات متحده چگونه قرار است درباره این مسئله به توافق برسند.
به گزارش فرارو، پس از آن که رئیس جمهور آمریکا، مدعی شد با اصول پیشنهادی ایران کنار نخواهد آمد و ایران نیز پیش از این اظهارنظر بر لزوم پایان یافتن تهدید جنگ برای آغاز گفتگو تاکید کرد معادلات بین طرفین پیچیدهتر از گذشته شد.
علی بیگدلی، تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی و استاد روابط بین الملل در گفتگو با فرارو این شرایط را بررسی کرده است:
هدف ترامپ از سفر به پکن؛ رأی چین در شورای امنیت
علی بیگدلی به فرارو گفت: «آمریکاییها در تلاشند مسئله ایران را به هر شکلی که شده به یک اجماع بین المللی برسانند و در برخی بخشها هم موفقیتهایی کسب کرده اند. حضور آواکس استرالیا در منطقه و البته حضور نظامی انگلستان و فرانسه، هر یک، معنا و مفهوم خاص خود را دارد. آمریکا از روز نخست تنش نظامی با ایران، تلاش کرد مسئله را به یک موضوع بین المللی تبدیل کند. بخشی از سفر اخیر ترامپ به پکن نیز با هدف مطرح کردن بحث ایران است. ترامپ میخواهد با چین به اجماع نظری برسد که اگر پرونده ایران به شورای امنیت رفت، پکن رای ممتنع ندهد.»
وی افزود: «اما ترامپ، داخل کشور خود نیز شرایط ایده آلی ندارد و بر اساس گزارشهای منتشره در خبرگزاریهای داخل ایالات متحده، هزینه این جنگ برای آمریکا بسیار سنگین بوده است. ترامپ برای اتخاذ تصمیم مبنی بر جنگ از سوی حزب مخالف خود و حتی برخی چهرههای مدافع خود تحت نقد قرار گرفته است. بنابراین آغاز جنگ جدید نیز نمیتواند گزینهای تلقی شود که ترامپ را لزوما در موضع قدرت قرار دهد.»
تنگه هرمز؛ برگی که ایران رها نخواهد کرد
این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در خصوص حضور نیروهای نظامی آمریکایی در منطقه گفت: «در خصوص کشورهای اروپایی میتوان گفت گرچه کشورهای اروپایی در ابتدای مسیر از جنگ حمایت نکردند و حتی رفتارهایی کردند که ترامپ را خشمگین کردند، اما اکنون اقدامات و حضور برخی کشورهای اروپایی در تنگه هرمز که با نام «عملیات دفاعی» شناخته میشود، به نفع آمریکاییها و به ضرر ما است. این صحبت من به این معنا نیست که هر لحظه ممکن است جنگی رخ دهد که اروپاییها در آن مشارکت دارند اما به این معناست که بخشی از برنامه ترامپ برای به انزوا کشاندن ایران و ایجاد ائتلاف با کشورهای دور و نزدیک علیه ایران در حال اجرا است. ترامپ به دنبال این است که از تنهایی خارج شود و برای خروج از تنهایی همراهانی در کنگره، اتحادیه اروپا و کشورهای منطقه میخواهد. ترامپ از ابتدای جنگ به علت تصمیمی که گرفت، از سوی دموکراتها مورد نقد جدی قرار گرفت. بنابراین برای بازگرداندن وجهه خود و نشان دادن این که در راستای منافع آمریکا کار میکند، باید یک اجماع و همراهی برای خود ایجاد کند.»
وی افزود: «ایران تا این لحظه هیچ سیاست انعطافپذیری از خود نشان نداده و تنگه هرمز را به عنوان یک امتیاز مورد توجه قرار داده است. به هر حال، مسئله تنگه هرمز، شاید برگ برنده یا حربه تاثیرگذاری است که توانسته تا کنون بیشترین فشار را بر ایالات متحده وارد کند. ایران به راحتی، چنین برگ برندهای را از دست نمیدهد. این هم که تصور کنیم در یک جلسه، همه مشکلات ما و آمریکا حل میشود منطقی نیست. فشارهای آمریکا در خصوص تاسیسات هستهای ایران و نیروهای منطقه ای، فضای گفتگو را به شدت پیچیده کرده است.»
ترامپ در موضع ضعف؛ شرایط جنگ جدید نیست
این استاد دانشگاه در خصوص احتمال حمله مجدد ایالات متحده و تبعات آن گفت: «اگر آمریکا جنگ جدیدی را آغاز کند، میتواند از طریق آسیب به زیرساختهای کشور، به شکل ظاهری آن پیروزی که خود مدعی است کسب کند، اما این، همه ماجرا نیست. تبعات اقتصادی جنگ اخیر و جنگ احتمالی پیش رو به حدی بالا است که میتواند زمینه اعتراضات جدی شهروندان آمریکا را فراهم کند. افزایش قیمت بنزین برای آمریکاییها موضوع بسیار مهمی است و نارضایتیهایی را نیز ایجاد کرده است. البته نباید از این نکته غافل شویم که افزایش قیمتهای داخلی نیز میتوانند نگران کننده باشند و باید هرچه سریعتر برنامهای برای حل مشکلات مرتبط با افزایش قیمتها بیندیشیم. برخلاف آن چه بسیاری از کارشناسان مطرح میکنند و میگویند احتمال جنگ بسیار بالا است، من معتقدم شرایط جنگ، چندان مهیا نیست. آمریکا اکنون در شرایطی نیست که دوباره و به راحتی برای آغاز یک جنگ دیگر تصمیم بگیرد. با این وجود آتش بس پایدار نیز تنها در شرایطی رخ میدهد که طرفین انعطافپذیری بیشتری از خود نشان دهند.»
