فرارو | بلاکچین‌های عمومی و توانایی‌هایشان
در حال حاضر، مایکروسافت یک مفهوم جدیدتر و بنیادی‏تر معرفی کرده است: یک شبکه DID (آی‏دی نامتمرکز) مبتنی بر بلاکچین با عنوان Identity Overlay Network یا به‏طور مخفف ION، که طبق گزارش‏ها در ارتباط با دیگر بخش‏های DIF برای تطبیق «ده‏ها هزار عمل در ثانیه» توسعه یافته است.
تاریخ انتشار: ۱۴:۳۴ - ۲۷ خرداد ۱۳۹۸

بلاکچین‌های عمومی و توانایی‌هایشان

بلاکچین‌های عمومی می‌توانند کاربرانی را که می‏خواهند به داده‏هایشان به شکلی ایمن دسترسی داشته باشند ردگیری کنند

به گزارش سازندگی، مایکروسافت که یکی از پردرآمدترین غول‏های نرم افزار به حساب می‏آید قصد دارد که در عرصه دنیای بلاکچین (blockchain) وارد شود. این غول نرم افزار برنامه‏ای طراحی کرده با ویژگی نامتمرکز (DID)، که این برنامه به اصول شبکه بیت کوین (bitcoin) وابسته است و می‏تواند کنترل داده‏ها و تمامی محتویات را در اختیار کاربران قرار دهد.

در اوایل ماه می ‏۲۰۱۹، غول فناوری ایالات متحده از سرویس بلاکچین آژور در کنار کیت توسعه‏ی بلاکچین آژور برای بلاکچین اتریوم (Ethereum)، رونمایی کرد. مایکروسافت همچنین با شرکت استارباکس (Starbucks) به منظور استفاده از فناوری خود برای اولین‏بار، با دنبال کردن مسیر تولید قهوه، از مزرعه تا لیوان‏های کاغذی، همکاری کرد.

هویت نامتمرکز: از کمک به پناهنده‏ها تا مبارزه با تمرکز داده‏

شروع این ابتکار عمل به تابستان سال ۲۰۱۷ باز می‏گردد. در آن زمان مایکروسافت برای توسعه‏ی یک پایگاه داده‏ی مبتنی بر بلاکچین با Accenture و Avanade همکاری می‏کرد. آن پایگاه داده باید امکان دسترسی چندگروه به داده‏های یکسان را، با «سطح بالایی» از امنیت و اعتبار، فراهم می‏کرد.

نسخه‏ی اولیه‏ی مایکروسافت آژور (Microsoft Azure)، پلتفرم فضای ابری شرکت، برای پشتیبانی از ID ۲۰۲۰عرضه شد. ID ۲۰۲۰یک گروه غیرانتفاعی، شامل بخش خصوصی و دولتی است که به منظور مدیریت چالش‏های مرتبط با هویت دیجیتال ۱/۱ میلیارد نفر در سراسر جهان ایجاد شده است. مخصوصا افرادی با پس‏زمینه‏ی اجتماعی عادی که نبود اسناد و مدارک، آن‌ها را از مشارکت در فرهنگ، سیاست، اقتصاد و زندگی اجتماعی منع می‏کند.

مفهوم هویت دیجیتال به‏طور گسترده برای حل این مسائل مورد بحث قرار گرفته است. برای مثال، سازمان ملل متحد استفاده از آن را برای کمک به پناهنده‏ها، کسانی که بخش قابل توجهی از افراد بدون مدارک را شامل می‏شوند، پیشنهاد کرده است. فلیپو گراندی (Filippo Grandi)، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، در اکتبر ۲۰۱۷ اظهار کرد: «ما می‏خواهیم هر پناهنده یک هویت دیجیتال منحصر‏به‏فرد داشته باشد. این امر امکان پاسخ‏گویی را افزایش داده و ارتباط بین پناهندگان و ارائه دهندگان خمات را تسهیل می‏کند. این امر همچنین بی‏تابعیتی را کاهش داده و این مشکل را حل می‏کند.»

در همان زمان، ردموندی‏ها نسخه‏ی اولیه‏ را برای کمک به کاهش شکاف هویتی ارائه کرده و عضو بنیاد هویت نامتمرکز (DIF) شدند. پس از آن مایکروسافت همچنان به تحقیقاتش درباره‏ی نحوه‏ی نامتمرکز شدن هویت دیجیتال ادامه داد. موضوعی که نه‏تن‌ها به کسانی که مدارک شناسایی رسمی ندارند کمک می‏کند، بلکه متوسط کاربران اینترنت، به عبارت دیگر همه، می‏توانند از آن بهره‏مند شوند.

تا فوریه‏ی ۲۰۱۸، مایکروسافت جزئیات بیشتری از طرح مبتنی بر فناوری دفتر کل توزیع شده (DLT)، منتشر کرد. به‏ویژه این غول نرم‏افزاری اعلام کرد که فناوری بلاکچین امکان میزبانی آی‏دی‏های نامتمرکز (DID) در بالای دفتر کل توزیع شده (distributed ledger) را فراهم می‏کند و از این‏رو برخلاف «سرویس‏ها و برنامه‏های بی‏شمار»، با امکان کنترل از راه دور، به کابران کنترل بیشتری روی داده‏های شخصی شان می‏دهد.

انکور پاتل (Ankur Patel)، مدیر برنامه‏ی اصلی بخش هویت مایکروسافت همان زمان نوشت: «با پیچیده‏تر و زیادتر شدن سرقت هویت و اطلاعات، کاربران نیاز دارند تا مالک هویت خود باشند. ما پس از آزمایش سیستم‏های ذخیره‏ی نامتمرکز، پروتکل‏های عمومی، بلاکچین و استاندارد‌های جدید، به این نتیجه رسیدیم که فناوری بلاکچین و پروتکل‏ها برای ممکن ساختن هویت‏های نامتمرکز مناسب هستند. ما یک هاب دیجیتال رمزنگاری شده (ID Hubs) نیاز داریم که بتواند هم‏زمان با احترام به حریم خصوصی و کنترل اشخاص بر داده‏های شان، با اطلاعات کاربران ارتباط برقرار کند.»

در حال حاضر، مایکروسافت یک مفهوم جدیدتر و بنیادی‏تر معرفی کرده است: یک شبکه DID (آی‏دی نامتمرکز) مبتنی بر بلاکچین با عنوان Identity Overlay Network یا به‏طور مخفف ION، که طبق گزارش‏ها در ارتباط با دیگر بخش‏های DIF برای تطبیق «ده‏ها هزار عمل در ثانیه» توسعه یافته است.

اساسا، ION به کاربران اجازه می‏دهد تا با مدیریت ساختار کلید عمومی (PKI)، داده‏هایشان را کنترل کنند. دنیل بوچنر (Daniel Buchner)، مدیر برنامه ارشد بخش هویت مایکروسافت می‏گوید: «امروزه، رایج‏ترین شناسه‏های دیجیتالی که استفاده می‏کنیم، آدرس ایمیل‏ها و نام‏های کاربری هستند که توسط برنامه‏ها، سرویس‏ها و سایر سازمان‏ها ارائه شده‏اند.» او در ادامه می‏افزاید: «این موضوع تأمین‏کنندگان این شناسه‏ها را در جایگاه کنترل کننده‏ی ارتباط ما و هر تعامل دیجیتالی که در زندگی انجام می‏دهیم، قرار می‏دهد. هدف ما ایجاد یک اکوسیستم هویت نامتمرکز است که در آن، میلیون‏ها سازمان، میلیارد‌ها انسان و بی‏شمار دستگاه، به‏طور ایمن حول یک سیستم تعامل‏پذیر ساخته شده براساس استاندارد‌ها و اجزای متن باز، با هم ارتباط برقرار کنند.»

به عبارت دیگر داشتن یک DID به کاربران اجازه می‏دهد تا محتوا و داده‏هایشان، شامل عکس‏ها و جزئیات ورودشان (login)، را خودشان کنترل کنند. این کار امروزه در اکثر شبکه‏های اجتماعی امکان‏پذیر نیست و این شبکه‏ها چنین اطلاعاتی را روی سرور‌های متمرکز خود ذخیره می‏کنند. در نتیجه، برخی پلتفرم‏ها ممکن است در مورد مفهوم DID کاملا نامطمئن باشند. براساس گزارش کوین‏دسک (CoinDesk)، فیسبوک که برای مشارکت در پروژه‏ی DID مایکروسافت دعوت شده، این پیشنهاد را رد کرده و «در عوض به روش سابق خود در قبال داده‏های کاربران ادامه می‏دهد». روشی که طبق گزارش برخی روزنامه‏ها، شامل کسب درآمد از این داده‏ها نیز می‏شود.

بنا به ‏گفته‏ی چارلی اسمیت (Charlie Smith) از شرکت بلاکفورس، DID‌ها در برابر هک و لو رفتن اطلاعات مصون هستند. تحلیل‏گر شرکت مدیریت دارایی Blockforce Capital به Cointelegraph گفت: «خطر مرتبط با رخنه‏های امنیتی و هک‏ها با لحاظ اینکه بلاکچین‏های عمومی به‏طور گسترده نامتمرکز هستند، می‏تواند به‏طور چشم‏گیری کاهش یابد.» او می‏افزاید: «در حال حاضر، پلتفرم‏های بزرگ مقدار زیادی از داده‏های کاربران را کنترل می‏کنند؛ این پلتفرم‏ها ممکن است هدف حمله‏های متمرکز قرار بگیرند و در نتیجه خراب‏کاران به اطلاعات حساسی دسترسی پیدا کنند.» بنا به اظهارات اسمیت، شبکه‏ی بیت‏کوین که هرگز هک نشده است (حداقل در معنای معمول)، می‏تواند به‏عنوان یک بلاکچین عمومی (public blockchain) مؤثر از داده‏های خصوصی مراقبت کند.

در پایان این تحلیل‏گر می‏گوید: بلاکچین‏های عمومی می‏توانند کاربرانی که می‏خواهند به داده‏هایشان به شکلی ایمن دسترسی داشته باشند را ردگیری کنند. «دیگر مزیت بلاکچین‏ عمومی، توانایی آن برای ایفای نقش به‏عنوان دفترکل است. بلاکچین‏های عمومی مانند بیت‏کوین و اتریوم (ethereum)، سوابق گسترده‏ی هر تراکنشی که در شبکه‏های مربوطه صورت می‏گیرد را در هر لحظه از زمان ثبت می‏کنند و این اطلاعات ثبت شده قابل تغییر نیستند. به هر جهت، بلاکچین به‏راحتی می‏تواند نشان دهد که چه کسی و کی به اطلاعات شخصی دسترسی پیدا کرده است. در هر دو حالت، تراکنش یکسانی صورت می‏گیرد و این فناوری نیازی به تغییر ندارد، فقط باید اجرا شود.»

مشکل بیت‏کوین: چرا مقیاس‏پذیری مسئله‏ی مایکروسافت و سایر شبکه‏های DID نیست؟

شایان ذکر است که شرکت‏های فناوری باید به مسئله‏ی نامحبوب مقیاس‏پذیری بیت‏کوین، جهت آماده‏سازی زیرساخت‏ها برای مصرف انبوه، غلبه کنند. برای اطلاعات بیشتر در مورد مشکل مقیاس‏پذیری بلاکچین به این مقاله‏ی زومیت مراجعه کنید.

مایکروسافت در یک پست وبلاگی توضیح می‏دهد که «قوی‏ترین بلاکچین عمومی غیرمتمرکز» در ثانیه ده‏ها تراکنش انجام می‏دهد که «با تعداد DID‌هایی که ممکن است تقاضا شود بسیار فاصله دارد.» از آنجا که هدف اصلی این شرکت به کار گرفتن ویژگی نامتمرکزی است و از این‏رو از بلاکچین‏های کندتر، ولی با ثبات‏تر استفاده می‏کند، باید به مسئله توان عملیاتی توجه کند. در نتیجه، طبق گزارش‏ها، راه‏حل جدید مایکروسافت، «انجام ده‏ها هزار عملیات» در ثانیه را ممکن می‏کند. این موضوع به شبکه‏های نوری (Lightning Network) ارتباط دارد که یک لایه‏ی دیگر به بلاکچین بیت‏کوین می‏افزاید و تعداد زیادی تراکنش را خارج از زنجیره انجام می‏دهد و بنابراین، کار شبکه‏ی اصلی را سبک‏تر می‏کند.

اسمیت به کوین‏تلگراف می‏گوید: «منتقدان همواره در مقایسه‏ی توانایی‏های فرآیند تراکنش شبکه‏ی بیت‏کوین با ویزا (Visa) و پی‏پال (Paypal) تند و تیز بوده‏اند. این انتقاد‌ها تا زمان ایجاد شبکه‏های نوری همچنان وجود داشت. شبکه‏ی ION نیز با انتقاد‌های مشابهی رو‏به‏رو خواهد شد و نیاز است با نتایج قابل قبول، به انتظارات بلندپروازانه‏ی شکل گرفته پاسخ دهد.»

اگرچه مایکروسافت تلاش می‏کند «طی چند ماه آینده» با کمک توسعه‏دهندگان متن‏باز، ION را به‏صورت عمومی روی شبکه‏ی اصلی بیت‏کوین رونمایی کند، در همین حال، کد روی گیت‏هاب (GitHub)، برای مرور عموم عرضه شده است.

طرح غول تکنولوژی آمریکایی تنها اقدام مربوط ‏به DID نیست. به نظر می‏رسد همکاران مایکروسافت در جامعه‏ی DIF نیز روی راه‏حل‏ داده‏های غیر متمرکز خودشان کار می‏کنند. پِل برینگارد (Pelle Braendgaard)، از بنیان‏گذاران راه‏حل خودمدیریتی هویت (uPort) شرکت ConsenSys (فعال در حوزه فناوری بلاکچین)، در مصاحبه با کوین‏تلگراف در این رابطه گفته است: «به‏عنوان عضوی از DIF، ما مرتب به همدیگر در رابطه با روش‏های DID، فیدبک می‏دهیم تا مطمئن شویم آن‌ها قابلیت تعامل‏پذیری (interoperable) دارند. ما در ConsenSys چندین روش DID را توسعه داده‏ایم. روش اصلی مان با عنوان اتر‏دید (Ethr-DID)، شناخته می‏شود.»

بنا به اظهارات برینگارد، اگرچه هر دوی Ethr-DID و SideTree، پروتکل بلاکچین مایکروسافت برای ION، «بسیار مقیاس‏پذیر» هستند، اما تفاوت‏هایی بین این دو وجود دارد. به‏ویژه او استدلال می‏کند که SideTree DID‌ها «باید توسط یک سرور مرکزی، که اکنون میزبان شان مایکروسافت است، ایجاد شوند.»

وقتی از اسمیت سؤال شد که آیا ION می‏تواند یک پروژه‏ی نامتمرکز کامل باشد یا خیر، او گفت: «در این مورد تردید‌هایی وجود دارد، ولی همه‏ی ویژگی‏های شبکه‏های نامتمرکز را خواهد داشت.» به‏ویژه، او تصریح کرد که «شبکه‏ی ION دو بخش اصلی دارد که آن را بسیار نامتمرکز می‏کند».

«سیستم طوری طراحی می‏شود که هیچ شخص یا نهادی نمی‏تواند مشخصات کاربر را کنترل کند و ساختار کلید عمومی نامتمرکز است. یعنی کلید‌های عمومی و خصوصی توسط یک مرکز کنترل مدیریت نمی‏شوند، درواقع به هر کاربر دسترسی ایمنی به داده‏های هویتی اش می‏دهد. اگرچه مایکروسافت پیشگام این پروژه است، اما آن را به‏گونه‏ای طراحی کرده‏اند که اشخاص خودشان اختیار کنترل اطلاعات شان را داشته باشند.»

به‏علاوه، به نظر برینگارد، SideTree DID‌ها تنها در برنامه‏های سنتی خارج از زنجیره (off-chain) قابل استفاده هستند، در‏حالی‏که DID‌های دیگر، شامل DID شرکت او، هم روی بلاکچین و هم پروتکل‏های لایه دوم قابل استفاده هستند.

شرکت‏های بزرگ دیگری نیز راه‏حل DID را پیگیری می‏کنند؛ مثلا شرکت پرداخت آنلاین PayPal، اخیرا در استارتاپ بلاکچین کمبریج (Cambridge Blockchain) سرمایه‏گذاری کرده است. کمبریج بلاکچین که عضو DIF نیز است، بلاکچین را برای دادن کنترل بیشتر به کاربران، روی اطلاعات و هویت دیجیتال شان، ارتقاء می‏دهد.

متیو کامنز (Matthew Commons)، مدیرعامل این استارتاپ به فوربس گفت: «ما آینده‏ای را تصور می‏کنیم که در آن کاربران، کنترل بسیار بیشتری روی اطلاعات شان داشته باشند؛ همچنین ما به معماری باز و تعامل‏پذیر اعتقاد داریم.»

تلگرام نیز که یک پیام‏رسان رمزنگاری شده است و در بین جامعه‏ی رمزنگاری بسیار محبوب است، سال گذشته، یک ابزار احراز هویت شخصی با نام پاسپورت تلگرام (Telegram Passport)، منتشر کرد که طبق گزارش‏ها، اطلاعات آی‏دی شخصی کاربران را رمزگذاری کرده و به آن‌ها اجازه می‏دهد به‏طور مطمئن، اطلاعات شان را با شخص ثالث مانند «سازمان‏های مالی، ICO‌ها و...» به اشتراک بگذارند.

بر اساس بیانیه‏ی این پیام‏رسان، اطلاعات آی‏دی کاربران، هم‏اکنون در فضای ابری تلگرام ذخیره می‏شود، ولی «در آینده تمام داده‏های پاسپورت تلگرام، به یک فضای ابری غیرمتمرکز منتقل خواهند شد». در واقع، این موضوع به پیام‏رسان کمک می‏کند تا ابزار‌های امنیتی اش را ارتقاء دهد. درست چند روز پس از آنکه تلگرام پاسپورت رونمایی شد، ویرجیل سکیوریتی (Virgil Security)، توسعه‏دهنده‏ی خدمات و نرم‏افزار‌های رمزگذاری، اعلام کرد که در برابر حملات خراب‏کارانه آسیب‏پذیر است.

آیا راه‏ حل مایکروسافت ادامه‏ دار خواهد بود؟

طرح‏های مرتبط با DID مایکروسافت بسیار بلندپروازانه به نظر می‏رسند. به‏ویژه که ردموندی‏ها می‏خواهند اکوسیستمی بسازند که «میلیارد‌ها انسان و بی‏شمار دستگاه، به‏طور ایمن حول یک سیستم تعامل‏پذیر ساخته شده بر اساس استاندارد‌ها و اجزای متن باز، با هم ارتباط برقرار کنند.»

آیا ممکن است به بار نشستن این طرح‏ها را ببینیم؟

اسمیت می‏گوید: «من می‏توانم تصور کنم که شبکه‏ی ION چگونه به‏طور بالقوه می‏تواند کنترل برنامه‏ها و پلتفرم‏ها بر شناسه‏های دیجیتال را از بین ببرد. من اعتقاد دارم، این موضوع حتی می‏تواند در سطح جهان فراگیر شود. به هر حال، برای به واقعیت پیوستن این امر، فناوری مرتبط با شبکه‏ها باید به‏صورت قطعی نشان دهد که می‏تواند به‏طور موفقیت‏آمیزی مشکل مقیاس‏پذیری را حل کند.»

در‏حالی‏که مایکروسافت در تلاش است که نشان دهد می‏تواند هزاران تراکنش و عملیات را در مقیاس صنعتی مدیریت کند، نظر صنعت داده ممکن است شکننده باشد. پلتفرم‏های شبکه‏های اجتماعی بزرگ، ممکن است خودشان را با قواعد جدید تطبیق دهند و راه غیرشفاف، ذخیره داده در مراکز متمرکز را متوقف کنند یا به سرنوشت فیسبوک دچار شده و به خاطر سروکله زدن همیشگی با نگرانی‏های امنیتی، بدنام شوند.

مجله خواندنی ها
عناوین برگزیده
حسین محمدی کیست؛ منتقدان و مدافعانش چه می‌گویند؟
شکاف تازه میان اصولگرایان؛ یک مقام ارشد بیت رهبری در کانون اختلافات
حسین محمدی کیست؛ منتقدان و مدافعانش چه می‌گویند؟
در بازار مسکن چه خبر است؛ خانه ارزان می‌شود یا نه؟
افشین پروین پور کارشناس اقتصاد مسکن در گفتگو با فرارو
در بازار مسکن چه خبر است؛ خانه ارزان می‌شود یا نه؟
پربیننده ترین
گزارش تصویری