پیشنهاد اخیر نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، بیش از آن‌که گرهی از کار سیستان بگشاید، درحال ایجاد گره‌های دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی به ضرر منافع ملی ایران است.
۳۶ مطلب
پیشنهاد اخیر نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، بیش از آن‌که گرهی از کار سیستان بگشاید، درحال ایجاد گره‌های دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی به ضرر منافع ملی ایران است.
با کاهش بارش‌ها و بحران آب در ایران، مذاکرات تهران و کابل برای تأمین حقابه هیرمند و هریرود تشدید شده است. هشدارها درباره کمبود شدید آب شرب در مشهد بالا گرفته و برخی کارشناسان، پشت پرده بحران را به سدسازی‌های هدفمند در افغانستان و دخالت‌های خارجی مرتبط می‌دانند.
سخنگوی حکومت افغانستان گفت: ما مشکلاتی درباره معاهده حقابه از رودخانه هیرمند نداریم و اگر ما آب داشته باشیم بدون شک این آب به ایران هم خواهد رسید و این یک جریان طبیعی است.
با وجود تاکید دولت چهاردهم بر دیپلماسی آب و رایزنی‌های مکرر با همسایگان به‌ویژه افغانستان، مساله حقآبه رودخانه‌های مرزی به‌خصوص هیرمند و هریرود همچنان یکی از چالش‌های حل‌نشده روابط ایران با این همسایه شرقی به شمار می‌رود.
«در دولت سیزدهم شاهد رویکرد پوپولیستی نسبت به مناقشه آبی هیرمند بودیم. اولتیماتوم رئیس‌جمهور وقت به طالبان شاخص‌ترین اقدام دولت وقت بود که توسط طرف افغان به سخره گرفته شد. از طرفی، تیم تطهیر طالبان و افراد مسئول در حوزه سیاست خارجی نیز با نشر اخبار خلاف واقع از جمله اصلاح بند کمال خان و حذف موانع بر سر راه حقابه هیرمند توسط طالبان منافع ملی ایران را تضییع کردند.»
مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی نخست وزیر طالبان گفته است که «عواملی در افغانستان وجود ندارد که روابط ایران و افغانستان را خراب سازد... مساله حقابه میان افغانستان و ایران با تفاهم حل شده است. اظهارات غیرمسئولانه در این خصوص می‌تواند بالای روابط دو کشور تاثیر منفی وارد کند.»
وزیر نیرو موضوع آب را چالش جدی همه استان‌های کشور به ویژه سیستان و بلوچستان عنوان کرد و افزود: بر همین اساس طرح‌های مختلفی در دست اجراست که حقابه مردم سیستان و بلوچستان از منابع آبی این منطقه و کشور همسایه در اولویت قرار دارد. وی یادآور شد: تامین حقابه سیستان و بلوچستان از کشور همسایه در دست بررسی، مطالعه و مذاکره از جوانب مختلف است.
درباره حقابه هیرمند، قرار بر این شد که کار حقوقی انجام ندهیم و با مذاکرات از طریق وزارت نیرو و وزارت خارجه پیگیری می‌شود.
نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس در خصوص راهکار‌های مدنظر ایران در خصوص گرفتن حقآبه هیرمند از طرف افغانستانی گفت: با بررسی چگونگی وضعیت آب افغانستان، باید معادل میزانی که حقآبه ایران است، آب از سوی افغانستان به ایران هدایت شود.
با وجود تاکید مقامات ایرانی، اما حکومت افغانستان همچنان به راه خود می‌رود و با وجود وعده رفع مشکل از طریق گفتگو حقابه هیرمند تامین نشده است. از طرف دیگر شرایط مردم سیستان روز به روز بدتر و نگران‌کننده‌تر می‌شود. موضوعی که پیگیری و سرسختی هر چه بیشتر مقامات ایرانی برای گرفتن حق ایران از افغانستان را می‌طلبد و البته برای این اقدام ابزار‌های مهمی در اختیار دارد.
