فرارو | اثر کرونا در ایران بسیار کمتر از دنیا خواهد بود/ انزوای اقتصادی به دادِ ما رسید
تعداد نظرات: ۱۸ نظر
کد خبر: ۴۳۵۸۲۵
سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی اصلاح‌طلب در گفتگو با فرارو:
سعید لیلاز: کرونا حداقل سه درصد تولید ناخالص داخلی را از بین خواهد بُرد/ انزوای اقتصادی در بحران کرونا به دادِ ما رسیده است/ هیچ‌گاه به حالتِ فروپاشی نرسیدیم/ در سال ۹۹ رشد اقتصادی مثبت می‌شود، یا اقلا منفی نمی‌شود/ رشد اقتصادِ غیرنفتی در سال گذشته مثبت بود/ شدتِ آسیب‌های اقتصادی کرونا در ایران، کمتر از عربستان، اسپانیا، ایتالیا و انگلیس خواهد بود/ اثر کرونا در ایران بسیار کمتر از دنیا خواهد بود/ سطح عمومی قیمت‌ها در ۲ سال گذشته جمعا ۸۵ درصد افزایش داشته است/ اگر بسته‌های حمایتی دولت نبود و نباشد، بسیاری در کشور گرسنه خواهند ماند.
تاریخ انتشار: ۱۳:۱۳ - ۱۹ فروردين ۱۳۹۹

فرارو- مصائب اقتصادی دولت روحانی انگار تمامی ندارد. شرایط اقتصادی ایران پیش از آمدن ویروس منحوس کرونا، چندان خوب نبود، سیل بخشی از اقتصاد را با خود برد، بعد تحریم‌های مرحله به مرحله و حالا هم کرونا. تحریم‌های گسترده، مشکلات بسیاری در کشور ایجاد کرده بود. با آمدن کرونا هم بخش های بیشتری از اقتصاد درگیر شد. تعطیلی نصفه و نیمه کارخانه و بخش‌های خدماتی، آینده اقتصادی ایران را بیش از پیش در مخاطره قرار داده است. با این حال برخی از اقتصاددان‌ها به این اندازه بدبین نیستند. سیعد لیلاز معتقد است که اتفاقا همین انزوای اقتصادی در بحران کرونا به داد ما رسیده است و شدتِ آسیب‌های اقتصادی کرونا در ایران، کمتر از عربستان، اسپانیا، ایتالیا و انگلیس خواهد بود او حتی پا را از این هم فراتر گذاشته و معتقد است در سال ۹۹ رشد اقتصادی مثبت می‌شود.

سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی اصلاح‌طلب در گفتگو با فرارو گفت: "با وجود بحران‌هایی که هر کدام‌شان می‌توانند یک حکومت و یک سیستم را از هم بپاشاند، نگاه به آینده اقتصاد ایران نگاهی روشن و امیدوار کننده است و اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، عملکرد سال ۹۹ مثبت خواهد بود."

اینکه همه مشکلات و مانع‌های اقتصادی را به تحریم ربط بدهیم، منطقی است یا نه؟
من اولین بار در سال ۱۳۷۴ در مقاله‌ای در روزنامه همشهری نوشتم، تحریم‌ها هیچ نقش تعیین‌کننده‌ای در اقتصاد ایران ندارد. البته اینطور نیست که اصلا خسارتی به بار نیاورد. الان هم تاکیدِ موکدم این است، تحریم هیچ‌وقت مشکل اصلی نبوده و الان هم نیست. برای اثبات این نظریه لازم به اشاره می‌دانم، اقتصاد ایران بعد از دور دوم تحریم‌ها که یکی از شدیدترین اعمال فشار‌ها در تاریخ معاصر دنیا به حساب می‌آید، به مروز فروپاشی نرسید. تکرار می‌کنم با وجود اینکه انواع و اقسام تحدید و تهدید‌ها را تجربه کردیم، هیچ‌گاه به حالتِ فروپاشی نرسیدیم که این مویدِ این نظریه است، تحریم ضرررسان است، اما فلج‌کننده نیست. همچنین وقتی در ۲۴ سال پیش قانون «DAMATO» تصویب شد، سرمقاله‌ای در روزنامه همشهری با این مضمون نوشتم که اگر مدیریت صحیحی داشته باشیم و اگر از موهبت بزرگی به نام انسجام بهره‌مند شویم، تحریم‌ها هرگز ایران را به زانو در نخواهند آورد که آنچه در این ۲۴ سال تجربه کرده‌ایم، نشان می‌دهد حرف من درست و دقیق بود. البته در این روز‌ها در کنار اینکه مشکل مدیریت و انسجام داریم، مشکل فساد هم اضافه شده است. یعنی سه ویژگی هزینه‌ساز را می‌توان فساد، مدیریت و البته عدم انسجام بین ارکان حکومت دانست که هیچ‌کدام از این سه حالت ربطی به تحریم‌ها ندارد.

بیشتر توضیح می‌دهید؟
در اواخر سال ۹۷ پیش‌بینی می‌شد، رشد اقتصاد ایران در سال ۹۸ منفی نخواهد شد که نشد. الان هم با وجود بحران‌هایی که هر کدام‌شان می‌توانند یک حکومت و یک سیستم را از هم بپاشاند، نگاه به آینده اقتصاد ایران نگاهی روشن و امیدوار کننده است و اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، عملکرد سال ۹۹ مثبت خواهد بود. ببینید! در سال ۹۸ حدود یک و نیم درصد تولید ناخالص داخلی را در اثر سیل از دست دادیم و کرونا هم حدود یک درصد به اقتصاد ایران ضربه زد. اما رشد اقتصادِ غیرنفتی در مجموع مثبت بود. در سال ۹۹ هم کرونا حداقل ۳ تا ۲ درصد تولید ناخالص داخلی را از بین خواهد بُرد. با این حال قویا اعتقاد دارم، همچنان قادر خواهیم بود رشد اقتصادی‌مان را به مثبت برسانیم یا اقلا به حالت منفی نرسیم. آنهم در شرایطی که بقیه اقتصاد‌های جهان، به خصوص اقتصاد‌های پیشرفته یا وابسته همه به وضع فروپاشی نزدیک شده‌اند.

«اقتصاد‌های پیشرفته یا وابسته به وضع فروپاشی نزدیک شده‌اند» آنهم در شرایطی که به جز مشکل همه‌گیر کرونا، نه تهدید خاصی را متوجه خود می‌بینند و نه تحتِ تحریم هستند.
لازم به توضیح می‌دانم، انزوای اقتصادی ایران که ناشی از تحریم‌ها است، در بحران کرونا به دادِ ما رسیده است. یعنی شدتِ آسیب‌های اقتصادی کرونا در ایران، کمتر از کشورهایی، چون عربستان، امارات متحده عربی، فرانسه یا حتی اسپانیا، ایتالیا و انگلیس خواهد بود.

آن‌ها به دلیل وابستگیِ بسیار بالایی که به همدیگر و ساختار جهانیِ اقتصاد دارند، در اثر فروپاشی ارتباطات بین‌المللی ناشی از کرونا رشد اقتصادی‌شان منفی خواهد شد. به عنوان مثال، زمین‌گیر شدن هواپیمایی امارات با زمین‌گیر شدن هواپیمایی هما به دلیل رابطه اماراتی‌ها با دنیا حتما اثری یکسان نخواهد داشت. یعنی کار و بهره‌وری و تعداد مسافری که هواپیمایی هما جابه‌جا می‌کند، اصلا قابل مقایسه با هواپیمایی امارات نیست. در بقیه جا‌ها هم همینطور، مثلا در اسپانیا سالانه بیش از ۵۰ میلیون، در فرانسه نزدیک به ۸۰ میلیون و در ترکیه حدود ۳۰ میلیون توریست تردد می‌کند. اما در اقتصاد ایران این عدد به زحمت به یک میلیون می‌رسد. پس می‌توان گفت، اثر منفی حذفِ توریست‌ها در ایران با آن کشور‌ها یکسان نیست. البته این کاهش رشد اقتصادی ایران را منکر نمی‌شود، اما اثر کرونا در ایران بسیار کمتر از دنیا خواهد بود.

شما از آمار مثبت حرف می‌زنید. اما مردم این را می‌بینند که سفره‌های‌شان روز به روز کوچکتر می‌شود.
اولا اینکه رشد اقتصادی منفی نبوده و حتی اندکی هم مثبت بوده است. یعنی اقتصاد در اثر تحریم باید نزدیک به ۱۵ درصد سقوط می‌کرد و این اتفاق نیفتاد که این تاب‌آوری اقتصاد در ایران را نشان می‌دهد. ثانیا رشد اقتصادی متفاوت از آثار تورمی است. یعنی ممکن است با رشد ۱۵ درصدی تورم بالایی هم داشته باشیم و اقشار مختلف کاملا آسیب ببینند که ایران با چنین حالتی مواجه شده است. سطح عمومی قیمت‌ها در ۲ سال گذشته جمعا ۸۵ درصد افزایش داشته است. یعنی چندین میلیون نفر به مرحله اضمحلال و فروپاشی و حتی گرسنگی رسیده‌اند و اگر بسته‌های حمایتی دولت نبود و نباشد، بسیاری در کشور گرسنه خواهند ماند. اما این رشد اقتصادی را منکر نمی‌شود. بله، حجم تولید ناخالص ایران نسبت به ۲ سال بیش ۱۲ درصد افت کرده است که آسیبی جدی برای اقتصاد محسوب می‌شود. اما اگر مدیریت مطلوب نبود، این درصد بیشتر هم می‌شد. ما الان با فروش نازل ۳۰۰ هزار بشکه نفت کشور را اداره می‌کنیم که به نظر من کار مهمی است. همچنین این را هم باید در نظر گرفت، بر فرض از امروز ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم، بازهم درآمد کشور به سال ۹۰ بر نمی‌گردد. چرا که نفت در آن موقع به بشکه‌ای ۱۳۰ دلار هم رسید، قیمتی که الان به ۲۰ دلار هم رسیده است.

حرفی مانده است؟
در ایران هرگاه که درآمد‌های نفتی زیاد شده است، چه در رژیم شاه و چه در دولت‌های مهندس موسوی، مرحوم هاشمی، آقای خاتمی، آقای احمدی‌نژاد و آقای روحانی همه به یک شکل وا داده‌اند تا مشخص شود، هزینه درآمد‌های نفتی را بلد نیستیم و به همین دلیل بی‌انضباطی مالی افزایش پیدا می‌کند.

هادی
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
شرم بر ما باد، که چون محلی از اعراب در اقتصاد دنیا نداریم هر اتفاق بدی که در اقتصاد دنیا میفته، اینجا هیچی نمیشه، آقای لیلاز این خوشحالی داره یا تاسف؟ واقعا براتون متاسفم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
در ایران هرگاه که درآمد‌های نفتی زیاد شده است، چه در رژیم شاه و چه در دولت‌های مهندس موسوی، مرحوم هاشمی، آقای خاتمی، آقای احمدی‌نژاد و آقای روحانی همه به یک شکل وا داده‌اند تا مشخص شود، هزینه درآمد‌های نفتی را بلد نیستیم و به همین دلیل بی‌انضباطی مالی افزایش پیدا می‌کند.
به نظر میاید این آقا حتی یه مطالعه ساده از سرمایه گذار ی های شاه در رژیم گذشته مثل ساخت ماشین سازی اراک ، شرکت آذرآب ، واگن سازی و هزاران کارخانه بزرگ ندارد که میگوید وا دادیم ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟/
یک هموطن
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
راست می گی آقای لیلاز
ما از کرونا آنقدر آسیب ندیدیم که امارات و عربستان و ...دیدند
چون ما قبلا در اثر بی کفایتی مدیرانمان و البته تحریم های کمر شکن دشمنانمان کاملا نابود شده بودیم و در واقع چیزی بنام اقتصاد وجود نداشت که کرونا بخواهد نابود کند ولی آنها که اقتصاد پویا و پررونقی داشتند قطعا از کرونا خیلی آسیب اقتصادی دیدند
ولی یادمان نرود ما در کرونا حداقلهای اعتماد عمومی به حاکمیت را هم از دست دادیم( با این مدیریتی که کردند) ولی در آن کشورها اعتماد عمومی به مدیریت بحران توسط حاکمانشان بالاتر رفت و این از هزارها میلیارد دلار سود اقتصادی برایشان ارزشمندتر است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
نه بابا؟؟!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
هه هه کلی خندیدیم دمت گرم
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۱۸
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
بی انضباطی صحیح می باشد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
بابا تو هم دیگه توهم زدی....
ناشناس
Netherlands
۱۴:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
خود گوئی و خود خندی...
ناشناس
Germany
۱۴:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
انزواي اقتصادي هيچ كمكي نكرد، چون شما رابطه مستقيم با منبع كرونا يعني چين داشتيد و وقتي تمام دنيا هم پروازهاي خود را به چين قطع كرد شما ادامه داديد.
حسین
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
انزوای اقتصادی به داد ما رسید؟

تا پریروز که میگفتید منزوی نیستیم،من نمیدونم این همه رو رو از کجا آوردید
ناشناس
Germany
۱۴:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
انسانهاي نخستين هم در قرنطينه و تنها زندگي ميكردند.
سعید
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
وضعیت ایران در قبل و بعد از کرونا به دلیل وجود تحریم ها، مثل حکایت پیرمردی است که می گفت نسبت به جوانی ام فرقی نکرده ام. گفتند از کجا دانستی گفت از آن جا که در جوانی هم این سنگ بزرگ را نمی توانستم جابجا کنم اکنون هم نمی توانم.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
متاسفم از این تحلیل این تحلیل ها هست ک مملکت را بدبخت کرده!
یعنی نداشتن رشد اقتصادی ،فلاکت مردم در اثر تحریم الان خوب شد!؟ این شد تحلیل؟؟؟؟!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
تو کدام بخش از آسیب ها را در نظر داری؟

مطمئنا آسیب های افتصادی را در نظر داری.

آیا آسیب های جانی و روانی جایی در محاسبات دارند.

پزشک و پرستار و کادر درمانی که هر یک کدام از آن ها جدای از اینکه فرزندان عزیز ما هستند سرمایه های ملی ما نیز بشمار می روند را چگونه جوابگو هستی؟
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
هیچ وقت سخن علمی از تو نشنیدیم همیشه بر خلاف نظر مردم و به خواست قدرت اظهار نظر کردی. بالا رفتن بنزین را ستودی، خواهان حذف یارانه شدی،و... والان هم میبینیم.
ناشناس
Turkey
۱۴:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
لیلاز: "علیرغم مشکلات اقتصاد ایران به مرز فروپاشی نرسید!"

خوب است جناب لیلار بفرمایند منظور از "فروپاشی" چیست.

چون از نظر علمی هیچ اقتصادی به مرز فروپاشی نمی رسد حتی اگر نصف مردم آن مملکت هم از بین بروند. مثلا ونزوئلا هم می تواند ادعا کند که به مرز فروپاشی نرسیده است.
پوریا
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
من هیچ وقت نمیام نظر بنویسم
اما جدا آدم از این حجم کج اندیشی شاخ در میاره.
از همین کامنت ها مشخص هست که مردم عادی چقدر واقعی تر از شما آکادمیک ها فکر میکنند.
البته که در مورد شما حدس میزنم تنها یکی از مشکلات این باشه که اقتصاد خوندید
مشکل بعدی اینه که در خود سیستم در حال مدیریت هستید و خب ساید افکت هایی داره اینکه چی میگید در رسانه ها
خلاصه بگم.
مردم از شما جلوتر هستند جناب تحلیل گر اقتصادی
یارو در کامنتش مسخره کرده شما رو!
با یک ضرب المثل.
ینی استدلال شما پیش مادر بزرگ 90 ساله من هم خریدار نداره
چون میدونه کسی که داره از تحریم رنج میبره اون هست
و اونی که داره بدون هزینه و مفت تحلیل میکنه و از پول نفت حقوق میگیره شما اقتصاد خوانده های دانشگاهی هستید.
بی طرف
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
حرفهای خیلی عاقلانه ای بود اگر افرادی که کامنت های انتقادی تند گذاشتن ، عینک جناحی خود را بردارند ، به لب کلام اقای لیلاز میرسند
عناوین برگزیده
ابعاد و پس‌لرزه‌های قتل فجیع رومینا اشرفی
چند ابهام مهم در پرونده قتل دختر تالشی
ابعاد و پس‌لرزه‌های قتل فجیع رومینا اشرفی
پربیننده ترین
پاورقی
گزارش تصویری
بورس موبایل ویو