مزایا و معایب شرکتهای تضامنی
ویژگیهای شرکت تضامنی، از مسئولیت شرکا تا تشکیل و انحلال
شرکت تضامنی شرکتی است با نام مخصوص بین دو یا چند شریک که در آن هر یک از شرکا به تنهایی در مقابل طلبکاران و اشخاص ثالث برای پرداخت تمام حقوق آنها مسئول میباشد.
مسئولیت تضامنی که بر عهده شرکای شرکت است بدین معناست که در صورت کسر سرمایه، هر یک از آنها به تنهایی در مقابل طلبکاران و اشخاص ثالث برای پرداخت تمام حقوق آنها مسئول میباشند.
بخشی از اوصاف اساسی شرکت تضامنی
۱- در شرکت تضامنی هر شریک در قبال کلیه دیون شرکت مسئول است. بنابراین، شرکت تضامنی برای شرکاء چارچوب و قالب مطمئنی نیست، اما برای معامله کنندگان با شرکت مطمئنترین قالب است.
۲- در بسیاری از موارد تصمیم گیری برای اداره این شرکت، با اتفاق آراء شرکاء صورت میگیرد.
۳- نقل و انتقال سهم الشرکه در این نوع شرکت منوط به رضایت تمام شرکاء است.
۴- برای تاسیس آن حداقل سرمایهای تعیین نشده است.
۵- حداقل تعداد شرکاء در این شرکت ۲ نفر است.
مسئولیت هر شریک در شرکت تضامنی
مسئولیت شریک در شرکت تضامنی به اعتبار شریک بودن است و هرکسی که وارد جمع شرکاء شود مسئول پرداخت تمام قروض شرکت خواهد بود حتی قروضی و تعهداتی که قبل از حضور او در شرکت ایجاد شده است فلذا هر قراری که بین شرکاء برخلاف این مسئله منعقد شده باشد در مقابل اشخاص ثالت باطل است.
۱- قبل از انحلال شرکت دیون شرکت از خود شرکت مطالبه میگردد نه از شرکاء.
۲- در صورتی که شرکت منحل گردد باز هم دیون شرکت از خود شرکت مطالبه میگردد، اما اگر دارایی شرکت برای تادیه دیونش کافی نباشد هر شریک مسئول تادیه کلیه دیون شرکت است.
۳- به موجب ماده ۱۱۷ قانون تجارت هر قراری که برخلاف مسئولیت شرکاء نسبت به تادیه کلیه دیون شرکت بین شرکاء گذاشته شود، فقط بین خود شرکاء قابل استناد است و در برابر اشخاص ثالث (طلبکاران شرکت) قابل استناد نیست.
اسم شرکت تضامنی
به موجب ماده ۱۱۷ قانون تجارت در اسم شرکت تضامنی باید عبارت شرکت تضامنی و لااقل اسم یک نفر از شرکاء قید گردد همچنین در صورتی که اسم شرکت مشتمل بر اسامی تمام شرکاء نباشد باید بعد از اسم شریک یا شرکایی که ذکر شده است عباراتی از قبیل: و شرکاء یا و برادران قید گردد.
غیر از شرایط کلی که در قراردادها باید از لحاظ شرایط اساسی معامله در نظر گرفته شود، برای تشکیل شرکت تضامنی شرکاء باید شرکت نامه را تنظیم و امضا کنند که حدود مشارکت، وظایف و اختیارات و حقوق هر یک در آن تصریح شود. شرکت نامه باید به ثبت برسد در غیر این صورت سند مزبور در هیچ یک از محاکم پذیرفته نخواهد شد.
به موجب ماده ۱۱۸ قانون تجارت شرکت تضامنی وقتی تشکیل میشود که تمام سرمایه نقدی تادیه و سهم الشرکه غیر نقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد. تقویم آوردههای غیر نقد در شرکت تضامنی برخلاف شرکت سهامی توسط خود شرکاء صورت میگیرد و نیاز به نظر کارشناس رسمی دادگستری نیست.
تقویم آوردههای غیر نقد در شرکت تضامنی
در تقویم آوردههای غیر نقدی باید به این نکته توجه داشت که در شرکت تضامنی بر خلاف شرکت سهامی تقویم آوردهها توسط خود شرکاء صورت میگیرد و نیاز به نظر کارشناس رسمی دادگستری نیست.
نحوه تقسیم سود در شرکت تضامنی
به موجب ماده ۱۱۹ قانون تجارت در شرکت تضامنی منافع به نسبت سهم الشرکه بین شرکاء تقسیم میشود مگر آن که شرکت نامه غیر از این ترتیب را مقرر داشته باشد.
شیوه اخذ تصمیمات در شرکت تضامنی
قانون تجارت در این مورد ساکت است و فقط در ۳ مورد برای تصمیم گیری اتفاق آرای شرکا را لازم دانسته است این موارد عبارتند از:
۱- به موجب ماده ۱۲۳ قانون تجارت در شرکت تضامنی هیچ یک از شرکاء نمیتوانند سهم خود را به دیگری منتقل کنند مگر به رضایت تمام شرکاء
۲- به موجب ماده ۱۳۵ قانون تجارت هر شرکت تضامنی میتواند با تصویب تمام شرکاء به شرکت سهامی تبدیل گردد.
۳- به موجب ماده ۱۳۶ قانون تجارت یکی از موارد انحلال شرکت تضامنی، رضایت تمام شرکاء است.
قانون گذار با توجه به اهمیت ۳ مورد فوق در آنها اتفاق آرا شرکاء را لازم دانسته است و حد نصاب برای تصمیم گیری در بقیه موارد بستگی به اساسنامه شرکت دارد البته اگر مواردی در اساسنامه شرکت پیش بینی نشده باشد تصمیمات باید به اکثریت آرای شرکاء اتخاذ میگردد.
مدیران شرکت تضامنی میتوانند یک تا چند نفر باشند که از میان شرکای شرکت و یا خارج از اعضای انتخاب میشوند.
رابطه طلبکاران با شرکت تضامنی و شرکاء شرکت تضامنی
حالت دوم زمانی است که شرکت منحل شده باشد و این انحلال رسماً اعلام شده باشد در این شرایط طلبکاران میتوانند برای وصول مطالبات خود به هر یک از شرکاء که بخواهند و یا به تمام آنها رجوع کنند و در هر حال هیچ یک از شرکاء نمیتوانند به استناد این که میزان قروض شرکت از میزان سهم او در شرکت تجاوز مینماید از تادیه قروض شرکت امتناع نماید.
البته توجه به این نکته ضروری است که گرچه شرکاء در برابر طلبکاران، نسبت به دیون شرکت مسئولیت تضامنی دارند، اما در روابط بین شرکاء مسئولیت هر یک از آنها در تادیه دیون بدین صورت است:
۱- به نسبتی که در شرکت نامه درج شده است.
۲- اگر شرکت نامه نسبت به این امر ساکت باشد، به نسبت سرمایهای که هر شخص با خود آورده است. بنابراین، هر شریک پس از جبران خسارت میتواند بابت سهم سایر شرکاء به آنها رجوع نماید.
۱- اموال شرکت ابتدا برای پرداخت دیون خود شرکت مصرف میشود و قبل از پرداخت دیون خود شرکت طلبکاران شخصی شرکاء حقی بر آن اموال ندارند.
۲- اگر دارایی شرکت برای پرداخت دیون کافی نباشد طلبکاران شرکت میتوانند به شرکاء رجوع کنند و در این صورت طلبکاران شرکت و طلبکاران شخصی خود شرکاء حق تقدمی بر یکدیگر ندارند.
محدودیتهای شرکاء در شرکت تضامنی
۱- هیچ شریکی نمیتواند، به حساب خود یا شخص ثالث، تجارتی از نوع تجارت شرکت بنماید مگر به رضایت تمام شرکاء.
۲- هیچ شریکی نمیتواند به عنوان شریک ضامن در شرکت دیگری با همان نوع تجارت وارد گردد، مگر با رضایت تمام شرکاء.
۳- هیچ شریکی نمیتواند به عنوان شریک با مسئولیت محدود در شرکت دیگری با همان نوع تجارت وارد گردد مگر به رضایت تمام شرکاء.
به موجب ماده ۱۳۶ قانون تجارت شرکت تضامنی در موارد ذیل منحل میشود:
۱- وقتی که شرکت برای انجام موضوع خاصی تشکیل شده باشد و آن را به پایان برساند.
۲- وقتی که شرکت برای انجام موضوع خاصی تشکیل شده باشد و انجام آن غیر ممکن شده باشد.
۳- وقتی که شرکت برای مدت معین تشکیل شده باشد و آن مدت منقضی گردد مگر آن که مدت قبل از انقضاء تمدید گردد.
۴- در صورت ورشکستگی
۵- در صورت تصمیم و اتفاق نظر تمامی شرکاء مبنی بر انحلال
۶- اگر یکی از شرکاء به دلایلی انحلال شرکت را تقاضا کند البته با شرایطی
۷- در صورت فسخ شرکت توسط یکی از شرکاء البته با شرایطی
۸- در صورت ورشکستگی یکی از شرکاء البته در موارد استثنایی
۹- در صورت درخواست طلبکاران یکی از شرکاء البته با شرایطی
۱۰- در صورت فوت یا محجوریت یکی از شرکاء البته با شرایطی