تعداد نظرات: ۲ نظر
کد خبر: ۳۱۸۲۲۹
واشنگتن‌پست بررسی کرد
قطر با سیصد هزار نفر جمعیت به دلیل داشتن منابع غنی نفت و گاز نقش مهمی در صحنه جهانی داشته است. روز دوشنبه که هیچ‌یک از طرفین حاضر به تغییر مواضع نشدند، قیمت نفت تکان خورد.
تاریخ انتشار: ۱۴:۳۹ - ۱۶ خرداد ۱۳۹۶

بحران قطر در خلیج‌فارس

فرارو- کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس در چنگالِ بحران بی‌سابقه‌ای قرار دارند. در ساعات اولیه روز دوشنبه عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و مصر با انتشار بیانیه‌های هماهنگ جدایی دیپلماتیک خود از کشور کوچک اما ثروتمند قطر را اعلام کردند.آن‌ها ارتباطات هوایی، زمینی و دریایی با این کشور را قطع کرده و به مقامات قطری حاضر در کشورهایشان دستور خروج دادند.

به گزارش فرارو به نقل از واشنگتن‌پست، قطر با سیصد هزار نفر جمعیت به دلیل داشتن منابع غنی نفت و گاز نقش مهمی در صحنه جهانی داشته است. روز دوشنبه که هیچ‌یک از طرفین حاضر به تغییر مواضع نشدند، قیمت نفت تکان خورد. بنا به گزارش‌ها، به دلیل وحشت از مسدود شدن تنها مرز قطر توسط عربستان، ساکنان نگرانِ دوحه به سوپرمارکت‌ها هجوم برده و قفسه‌ها را خالی کردند.

این اقدام بازتابی از سرخوردگی درازمدت در روابط با قطر است که سعودی‌ها و اماراتی‌ها آن را به حمایت از گروه‌های تروریستی و داشتن رابطه صمیمی با ایران متهم می‌کنند. روابط و امور کشورهای خلیج‌فارس بسیار پیچیده و نامطمئن شده است و مسائل مهم زیادی درخطر است. مثلاً یکی از پایگاه‌های فرماندهی مرکزی آمریکا در قطر قرار دارد.

بحران قطر در خلیج‌فارس

نقشه کشورهایی که با قطر روابط دیپلماتیک داشتند


دلیل این مناقشه چیست؟

سال‌ها است که مقامات ریاض و ابوظبی از سیاست خارجه‌ی سرکشانه قطر ناراضی هستند. برخلاف مثلاً بحرین که عمدتاً در مسیر دلخواه سعودی‌ها حرکت می‌کند، قطر از دیگر اعضای "شورای همکاری خلیج‌فارس" (گروهی متشکل از شش پادشاهی عرب) فاصله گرفت و خزانه و ثروت عظیم خود را در راهِ افزایش نفوذ خود در دیگر کشورها و مناطق دوردست سرمایه‌گذاری کرد.

برای مثال پس از تحولاتِ سیاسی بهار عربی، قطر خود را با احزاب سیاسی اسلامی مانند "اخوان المسلمین" در مصر هم‌راستا کرد و باور داشت پشتیبانی از جنبش‌های مورد حمایت مردم کار درستی است. شبکه دولتی "الجزیره" قطر نیز برای اهداف این گروه‌ها تبلیغ و از دموکراسی حمایت می‌کرد و با منطقه‌ای تحت حمایت خودکامه‌های سکولار و یا اعضای خانواده سلطنتی مخالف بود که این نوع تبلیغات خشم همسایگانش را برانگیخت. همچنین، قطر یکی از فعال‌ترین حامیانِ گروه‌های مبارز اسلامی در سوریه و لیبی بود.

اکنون دشمنان قطر ادعا می‌کنند این کشور نتوانسته حمایت خود از برخی گروه‌های شبه‌نظامی اسلام‌گرا را کنترل کند؛ از جمله حماس و سازمان اصلی مرتبط با القاعده در سوریه. قطر به حمایت از حوثی‌های یمن نیز متهم شد. این ادعا بسیار عجیب است زیرا تا همین دیروز قطر بخشی از ائتلاف عربستان بود که با حوثی‌ها مبارزه می‌کرد.

"حسن حسن" کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: "کشورهای منطقه را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: گروهی که می‌خواهد منافع خارجی خود را با حمایت از اسلام‌گرایان پیش ببرد، و گروهی دیگر که سیاست خارجی خود را با ایجاد گروه‌های اسلام‌گرا هدایت می‌کند." حسن معتقد است که قطر در گروه اول و سعودی‌ها و اماراتی‌ها در دسته دوم قرار دارند.

وزارت امور خارجه قطر طی بیانیه‌ای این اقدام را "غیرقابل‌توجیه" خواند و گفت قطع روابط درواقع لطمه به اقتدار و حاکمیت کشور است و این تصمیم تنها "بر اساس ادعاها و اتهامات بی‌پایه و اساس" گرفته شده است.

عربستان سعودی و امارات، از گروه‌های شورشی مختلفی در خاورمیانه حمایت می‌کنند. اما هر دو کشور در مناطقی مانند مصر با اسلام سیاسی مخالفت کرده و از رئیس‌جمهور فعلی "عبدالفتلح السیسی" حمایت کردند. السیسی در سال 2014 پس از کودتایی خونین به قدرت رسید. دولت جنگ‌زده یمن (که تقریباً به‌طور کامل توسط ریاض هدایت می‌شود) و رهبر تحت حمایت امارات در شرق لیبی (که رئیس‌جمهورشان مشتری ثابت عربستان سعودی است)، همگی روابط خود با قطر را قطع کردند.

در این میان، امارات تأکید ویژه‌ای بر نقش مستمرِ قطر در حمایت از شورشیان اسلام‌گرا در لیبی و دیگر کشورها کرده است و به نظر می‌رسد برای به انزوا کشاندن قطر تلاش زیادی کرده.

بحران قطر در خلیج‌فارس

مردم دوحه پس از بسته شدن مرز مشترک قطر و عربستان سعودی


اما چرا حالا؟

چندین نظریه وجود دارد که توضیح می‌دهند چرا شرایط تا این حد وخیم شد. دو مورد هک و برملا شدن اطاعات بر دشمنی‌ها دامن زد. مورد اول در سایت رسمی مقامات قطر رخ داد که در آن امیر قطر نظراتی در حمایت از ایران و حزب‌الله بیان کرده بود. حتی بااینکه قطری‌ها این نظرات را تکذیب و آن‌ها را ساخته‌وپرداخته‌ی هکرها اعلام کردند، اما شبکه‌های اماراتی و سعودی به‌عنوان اخبار حقیقی منتشر شدند. در همین حال، ایمیل‌های فاش شده از نماینده امارات در واشنگتن، تمایلِ دیرینه‌ی امارات برای مقابله بانفوذ قطر را نشان می‌داد.

برخی کارشناسان معتقدند "محمد بن زاید" ولیعهدِ بانفوذ ابوظبی، "محمد بن سلمان" جانشین ولیعهد عربستان سعودی را شریکی مشتاق و مناسب برای خود یافته است که در سال‌های اخیر افسار سیاست خارجه کشور را در دست گرفته و در منطقه یک ائتلاف ضد ایران ایجاد کرده است.

در گزارش جالبی از فایننشال تایمز افشا شد که ظاهراً مقامات قطری برای آزادی یکی از احزاب قطر در جنوب عراق، نزدیک به یک میلیارد دلار باج پرداخت کرده‌اند که گفته می‌شود این بودجه عمده برای حمایت از شبه‌نظامیان شیعه بوده است.

یکی دیگر از دلایل اصلی، دونالد ترامپ بود که با سفر دوستانه خود به ریاض و در آغوش کشیدن برنامه‌های عربستان در خاورمیانه، به مقامات این کشور جرات و جسارت داد.

"اندرو بوون" استاد موسسه اینترپرایزر آمریکا گفت: "سعودی‌ها و اماراتی‌ها سفر ترامپ را فرصت مناسبی برای به زانو درآوردن قطر دانستند." به گفته یکی از خبرنگاران معروفِ امارات، مقامات ابوظبی می‌خواهند امتیازات زیادی از دوحه بگیرند؛ از جمله تضعیف رسانه‌های قطر در خارج از کشور و وادار کردن آن برای جدایی از سیاست خارجه‌ی مستقل و تک‌رو.

بحران قطر در خلیج‌فارس

تصویر چاپ‌شده در روزنامه سعودی "عرب نیوز": بیرون راندن قطر از قطار "جنگ علیه ترور"


چه چیزهایی درخطر است؟

پیش‌بینی رخدادهای بعدی دشوار است. دو کشورِ عضو شورای همکاری خلیج‌فارس که وسط این کشمکش گرفتار شده‌اند (عمان و کویت)، ممکن است از نفوذ اندک خود برای مصالحه استفاده کنند. آمریکا نیز می‌تواند چنین کاری بکند، اما دولت ترامپ اظهارنظر معنا داری دراین‌باره نکرد. اما احتمالاً مجبور است برای برقراری آرامش تلاش کند، زیرا پایگاه هوایی "العدید" در خاک قطر است.

علاوه بر این، قطر دارای ذخایر مالی قابل‌توجهی است که حمایت سیاسیِ دولت ترکیه را جلب کرده و برای کشورهایی مانند روسیه و چین یک شریک کلیدی است. سعودی‌ها و اماراتی‌ها خواهند فهمید که منزوی کردن قطر چندان آسان نخواهد بود.

"تئودور کاراسیک" تحلیلگر ارشد مسائل خلیج‌فارس گفت: "فکر می‌کنند می‌توانند قطر را خفه کرده و او را وادار به تسلیم کنند. اما احتمال دارد نتیجه کاملاً معکوسی داشته باشد. اولین مورد این است که قطر به دنبال همکاری‌های امنیتی جدید با ترکیه خواهد رفت. همچنین ممکن است به ایران روی آورد."

بوون گفت: "ممکن است دو طرف درباره مواضع یکدیگر قضاوت درستی نکنند و این کار درگیری‌های میان آن‌ها را عمیق‌تر و طولانی‌تر کند."

این کشمکش پیچیدگی گروه‌های مختلف در خاورمیانه را نمایان می‌کند و مفسران آمریکایی دیگر نمی‌توانند آن را اختلاف میان بلوک سنی عربستان سعودی و ایران شیعه جلوه دهند.

حسن دراین‌باره نوشت: "تنش میان قطر و کشورهای همسایه نشان می‌دهد خطوط قدیمیِ ژئوپلیتیک دیگر در تفسیر مسائل خاورمیانه کارایی ندارند."

حال باید دید که ترامپ که در جشن‌های مجللِ ریاض پای‌کوبی می‌کرد، در برابر این چالش چه موضعی می‌گیرد. کاخ سفید تأکید کرده بود رئیس‌جمهور "به شکل بی‌سابقه‌ای مسلمانان تمام جهان را متحد کرده است." رویدادهای این هفته نشان می‌دهد این ادعا تا چه اندازه غلط و مضحک است.

منبع: Washingtonpost

ترجمه: وب‌سایت فرارو


مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۲
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۳ - ۱۳۹۶/۰۳/۱۶
قطر با سیصد هزار نفر جمعیت!!! عزیزم قطر نزدیک دو و نیم میلیون جمعیت داره.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۲۵ - ۱۳۹۶/۰۳/۱۶
وقتی اطلاعات نداری سعی کن خاموش باشی عموجان
قطر سیصدهزار قطری داره ، اون چند میلیونی که میگی در واقع مقیم قطر هستن که برای کار اونجا هستن نه اینکه شهروندش باشن
پربیننده ترین
چند رسانه‌ای
فیلم
نیازمندیها
پذيرش و چاپ مقاله در مجلات معتبر وزارت علوم و وزارت بهداشت در كمترين زمان ممكن و قيمت مناسب، مناسب براي كسب امتياز در مصاحبه دكتري و ارتقاي رزومه ي علمي اساتيد و دانشجويان.
ارزان دیده شوید! 02188551304
ویدیو
گزارش تصویری