تلاش کنگره برای بستن دست ترامپ در پرونده ایران
واشنگتن در دوراهی جنگ و قانون
این گزارش تصویری از تشدید ابهام و فشار در پرونده ایران ارائه میدهد؛ جایی که ترامپ خواستار کنترل اورانیوم غنیشده ایران است و همزمان از احتمال حمله دوباره سخن میگوید. در مقابل، ایران بر بیاعتمادی به آمریکا، حفظ آتشبس و ادامه دیپلماسی تأکید دارد. همزمان، سنا اختیارات جنگی ترامپ را محدود نکرده، ارتش آمریکا از تعریف راهبرد جنگ پرهیز میکند و گزارشها از فرسایش شدید ذخایر موشکی واشنگتن پس از رویارویی با ایران خبر میدهند.
فرارو- دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در اظهاراتی گفت اگر ایالات متحده اورانیوم غنیشده ایران را در اختیار داشته باشد، «احساس آرامش بیشتری» خواهد کرد. او در عین حال ادعا کرد که دلیل این موضوع بیش از هر چیز به «اهداف تبلیغاتی» مربوط میشود.
به گزارش فرارو، ترامپ در گفتوگویی با شبکه «فاکسنیوز» گفت: «ترجیح میدهم آن را در اختیار بگیریم. میتوان آن را دفن کرد. اگر این مواد در اختیار ما باشد، احساس آرامش بیشتری خواهم داشت؛ اما فکر میکنم موضوع بیش از هر چیز جنبه تبلیغاتی دارد.»
او در ادامه تاکید کرد: «کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که دوباره حمله کنیم»؛ اشارهای به حملاتی که ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ علیه تأسیسات اصلی هستهای ایران انجام داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در مصاحبهای تازه گفت این جنگ «هنوز پایان نیافته است»، زیرا به گفته او، مواد هستهای حساس «باید از کشور خارج شود.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگو با شبکه «فاکسنیوز» گفت «رهبران ایرانی که با آنها طرف هستیم، افرادی عقلانیاند»، اما همزمان تأکید کرد که «در برابر ایران صبر زیادی نخواهد داشت» و تهران باید هرچه زودتر با واشنگتن به توافق برسد. ترامپ گفت: «بیش از این صبر نخواهم کرد... آنها باید به توافق برسند.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در اظهاراتی گفت مذاکرات کنونی با ایالات متحده از نبود اعتماد رنج میبرد و تأکید کرد تهران به آمریکاییها اعتماد ندارد؛ اما اگر طرف مقابل در تعامل خود جدیت نشان دهد، ایران همچنان به ادامه گفتوگوها علاقهمند است.
عباس عراقچی در گفتوگو با خبرنگاران همزمان با حضور در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو گروه «بریکس» تاکید کرد: «ایران تلاش میکند آتشبس را حفظ کند تا فرصتی برای دیپلماسی فراهم شود.»
او در اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت: «به همه کشتیها اجازه عبور از تنگه هرمز داده میشود، بهجز کشتیهای کشورهایی که با ما میجنگند.»عباس عراقچی در عین حال هشدار داد که «وضعیت پیرامون تنگه هرمز همچنان بسیار پیچیده است و ما تلاش میکنیم به حل آن کمک کنیم.»
وزیر امور خارجه ایران درباره تلاشهای میانجیگرانه بینالمللی و منطقهای برای حل بحران کنونی نیز گفت: «روند میانجیگری پاکستان شکست نخورده، اما با دشواریهایی روبهرو است.» او در همین زمینه تاکید کرد: «از هر تلاشی که چین برای کمک به حل بحران انجام دهد، استقبال خواهیم کرد.»
واشنگتن در دوراهی جنگ و قانون؛ سنا پشت ترامپ ایستاد
نبرد بر سر اختیارات جنگی در واشنگتن وارد مرحلهای حساستر شده است؛ پس از آن که سنای آمریکا روز چهارشنبه به طرح پیشنهادی دموکراتها رأی داد؛ طرحی که هدف آن محدود کردن توان دونالد ترامپ برای ادامه عملیات نظامی علیه ایران بدون دریافت مجوز از کنگره بود. این هفتمین دور از تلاش دموکراتها ذیل قانون اختیارات جنگی مصوب ۱۹۷۳ بود؛ تلاشی که این بار با نتیجهای بسیار نزدیک یعنی ۵۰ رأی مخالف در برابر ۴۹ رأی موافق شکست خورد.
رند پال، سوزان کالینز و لیزا مورکاوسکی، سه سناتور جمهوریخواه، به حامیان این طرح پیوستند؛ در حالی که جان فترمن، سناتور دموکرات، تنها رأی جمهوریخواهان را از درون حزب دموکرات تأمین کرد. به این ترتیب، دست ترامپ همچنان در پروندهای باز ماند که دولت او میگوید آتشبس، آن را از چارچوب مهلت قانونی الزامآور خارج کرده است؛ هرچند رأیگیری پس از پایان مهلت شصتروزهای انجام شد که بر اساس قانون، رئیسجمهور در صورت تداوم عملیات نظامی باید از کنگره مجوز بگیرد. این رأیگیری همچنین بیش از ده هفته پس از آغاز رویارویی با ایران در اواخر فوریه برگزار شد.
موضع حزب جمهوریخواه بر محاسبات بازدارندگی و مدیریت فشار بر ایران پس از آتشبس استوار است. از نگاه آنان، باقی ماندن اختیارات نظامی در اختیار کاخ سفید، امکان حفاظت از نیروهای آمریکایی، مسیرهای کشتیرانی و حمایت از روند مذاکرات را فراهم میکند؛ بهویژه در شرایطی که نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران و شبکههای مقاومت در منطقه همچنان ادامه دارد. در درون حزب جمهوریخواه این باور وجود دارد که کاهش اختیارات ترامپ در این مقطع میتواند فشار بر تهران را کاهش دهد؛ آن هم در مرحلهای از مذاکرات که واشنگتن به اهرمهای قدرتمند نیاز دارد.
حساسیت این رأیگیری پس از آن افزایش یافت که لیزا مورکاوسکی برای نخستین بار به صف حامیان طرح پیوست. همراهی او با رند پال و سوزان کالینز نشانهای از گسترش محدود نگرانی در میان جمهوریخواهان نسبت به ادامه جنگ بدون مجوز روشن کنگره بود. این تحول پس از جلسه پاسخگویی در کنگره رخ داد؛ جلسهای که در آن پیت هگست، وزیر دفاع، با پرسشهایی از سوی هر دو حزب درباره هزینه جنگ، ذخایر تسلیحاتی و برنامه دولت برای دوره پس از آتشبس روبهرو شد. هزینه جنگ تا مرز ۲۹ میلیارد دلار رسیده است.
در مقابل، دموکراتها بر بُعد قانونگذاری داخلی تمرکز دارند و آنان رأیگیریهای مکرر را بخشی از روندی میدانند که هدف آن، متوجه کردن مسئولیت سیاسی آشکار به سوی جمهوریخواهان پیش از انتخابات میاندورهای است؛ آن هم در شرایطی که حضور نظامی آمریکا همچنان ادامه دارد، دولت از آتشبس و پیشرفت مذاکرات با ایران سخن میگوید و کاخ سفید همچنان توان عملی برای ازسرگیری حملات بدون مجوز تازه از کنگره را حفظ کرده است.
واشنگتن در جستوجوی تعریف پیروزی در جنگ با ایران
خودداری ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، از توضیح راهبرد نظامی ایالات متحده در قبال ایران در برابر قانونگذاران کنگره، پرسشهای گستردهای را درباره ماهیت جنگ و اهداف نهایی آن برانگیخته است.
محور اصلی این جدل آن است که آیا نهاد نظامی آمریکا وارد جنگی شده که هنوز تعریف سیاسی نهایی و روشنی از «پیروزی» در آن وجود ندارد؛ پرسشی که همزمان نگرانیهایی را درباره احتمال تبدیل جنگ با ایران به نسخهای تازه از بحرانهای پیشین آمریکا در عراق و افغانستان زنده کرده است.
روزنامه «نیویورک تایمز» نوشت ژنرال دن کین در موقعیتی حساس قرار گرفته است؛ او هدایت ارتش آمریکا را در جنگی جنجالی و نامحبوب بر عهده دارد، در حالی که فشارها برای توضیح راهبرد نظامی واشنگتن در برابر ایران رو به افزایش است. به نوشته این روزنامه، ژنرال کین در حدود ۱۴ ساعت شهادت و توضیح در برابر کنگره طی هفتههای اخیر، آشکارا از بحث درباره راهبرد گستردهتر نظامی آمریکا با قانونگذاران پرهیز کرده است؛ رفتاری که پرسشهایی را درباره ماهیت جنگ و مرزهای تصمیمگیری سیاسی برانگیخته است.
مقامهای پیشین پنتاگون و کارشناسان مسائل آمریکا میگویند خودداری ژنرال دن کین از تعریف راهبرد آمریکا در جنگ با ایران در برابر کنگره، اقدامی درست بوده است؛ زیرا پاسخ سیاسی به چنین پرسشی بر عهده پیت هگست است.
این افراد توضیح دادند که رئیسجمهور ایالات متحده دارای تفویض و اختیار ناشی از رأی مردم است و وفاداری ارتش، وفاداری شخصی نیست، بلکه وفاداری به قانون اساسی و جمهوری است. آنان همچنین اشاره کردند که نهاد نظامی آمریکا به درون کشمکشهای مربوط به انتخابات میاندورهای کنگره میان جمهوریخواهان و دموکراتها کشیده شده است.
برنت سادلر، مقام پیشین پنتاگون، این برداشت را که خودداری دن کین از پاسخ به پرسش درباره تعریف راهبرد آمریکا در جنگ با ایران به معنای فقدان چارچوب سیاسی نهایی واشنگتن برای پیروزی در این رویارویی است، رد کرد.
سادلر تاکید کرد این پرسشها ماهیتی سیاسی دارند و بهتر است وزیر جنگ به آنها پاسخ دهد؛ اما رویکرد عملیاتی در حوزه اختیارات ژنرال دن کین قرار دارد. به گفته او، بخش عمده این اطلاعات نیز ذاتاً محرمانه است و بهتر است بهصورت علنی افشا نشود.
او همچنین گفت با وجود سرسختی تهران در مذاکرات، دولت آمریکا همچنان مصمم است نیروی زمینی به ایران اعزام نکند. به باور او، اکنون روشن شده که رئیسجمهور ترامپ این گزینه را از مدتها پیش کنار گذاشته است؛ موضوعی که با ماهیت نیروهای نظامی مورد استفاده در این جنگ نیز همخوانی دارد. به نوشته نیویورک تایمز، پاسخهای ژنرال کین نشان داد که او با چه موقعیت دشواری روبهروست.
او بهعنوان رئیس ستاد مشترک ارتش باید کاملاً از کشمکش سیاسیای که جنگ ایران برانگیخته، فاصله بگیرد؛ اما در عین حال زیر نظر رئیسجمهوری فعالیت میکند که بنا بر توصیف این روزنامه، خواهان وفاداری مطلق است.
فرسایش موشکی آمریکا پس از جنگ با ایران؛ بحران در انبارهای تسلیحاتی واشنگتن
گزارشی از روزنامه بریتانیایی «آی پیپر» از بروز «بحرانی شدید» در انبارهای تسلیحاتی آمریکا پس از رویارویی اخیر با ایران پرده برداشته است. به نوشته این روزنامه، ایالات متحده در جریان این تقابل، حجم عظیمی از موشکهای حیاتی خود را مصرف کرده و همین مسئله، توان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای ازسرگیری جنگ را با مخاطرات جدی روبهرو کرده است.
بر پایه دادههای نظامی مورد اشاره این روزنامه، واشنگتن طی شش هفته نبردِ پرشدت، بخش قابل توجهی از زرادخانه تسلیحات تهاجمی و دفاعی خود را مصرف کرده است.
تحلیلگران معتقدند این کمبود شدید، گزینههای کاخ سفید را محدود میکند و ارتش آمریکا را در برابر هرگونه درگیری احتمالی آینده، در وضعیتی از «آسیبپذیری راهبردی» قرار میدهد. بر اساس مطالعهای که از سوی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی منتشر شده، پنتاگون ذخیرهای گسترده از مهمات پیشرفته خود را مصرف کرده است. این مطالعه نشان میدهد نیروهای آمریکایی بیش از هزار موشک از نوع «توماهاوک» بهکار بردهاند؛ رقمی که معادل حدود یکسوم کل ذخیره در دسترس این موشکها ارزیابی میشود.
این فرسایش تنها به موشکهای تهاجمی محدود نمانده، بلکه سامانههای دفاعی را نیز دربر گرفته است؛ سامانههایی که برای نیروهای آمریکایی در منطقه، نقش سپر امنیتی و خط دفاع حیاتی را دارند. ارتش آمریکا بیش از نیمی از موشکهای سامانههای «پاتریوت» و «تاد» را مصرف کرده است؛ آماری که در محافل تصمیمگیری نظامی در واشنگتن نگرانی عمیقی برانگیخته است.
در حالی که واشنگتن با «سایه کمبود» روبهرو شده، برآوردهای اطلاعاتی نشان میدهد بخش اعظم سکوهای پرتاب و موشکهای ایران از حملات جان سالم به در بردهاند. همزمان با آنکه ترامپ از یک پیروزی قاطع سخن میگوید، گزارشها تأکید دارند که ۳۰ پایگاه موشکی از مجموع ۳۳ سایت در امتداد تنگه هرمز همچنان بهطور کامل عملیاتی باقی ماندهاند.
در همین زمینه، ژنرال بازنشسته مارک کانسیان درباره پیامدهای این فرسایش بر آمادگی نظامی آمریکا در دیگر نقاط جهان هشدار داده است. به باور کانسیان، واشنگتن در صورت بروز رویارویی با چین در اقیانوس آرام، ممکن است در تأمین نیازهای دفاعی خود با ناتوانی روبهرو شود.
علاوه بر این، کمبود موشکهای دوربرد، چالشی تاکتیکی و جدی برای نیروی هوایی آمریکا در هر دور تازهای از درگیری ایجاد میکند؛ زیرا خلبانان آمریکایی برای جبران نبود موشکهای هوشمند ناچار خواهند شد به اهداف مستحکم ایران نزدیکتر شوند؛ وضعیتی که هواپیماها و خلبانان را در معرض خطر سامانههای پدافندی دشمن قرار میدهد.
از سوی دیگر، موج نگرانی به متحدان اروپایی آمریکا نیز سرایت کرده است؛ کشورهایی که با احتیاط و نگرانی، وضعیت انبارهای تسلیحاتی واشنگتن را زیر نظر دارند. اروپاییها نگراناند نیاز فوری آمریکا به بازسازی ذخایر تسلیحاتی خود، تحویل قراردادهای تسلیحاتی از پیش امضاشده را به تأخیر بیندازد؛ بهویژه آن دسته از تسلیحاتی که برای پشتیبانی از جبهه اوکراین در نظر گرفته شده است.
با وجود تکذیب کاخ سفید، مایکل مولروی، مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا معتقد است ارزیابیهای اطلاعاتی بازتابدهنده واقعیتی ملموس در میدان است. مولروی بقای زرادخانه ایران را به استحکامات «شهرهای موشکی» نسبت داد؛ تأسیساتی که زیر لایههای ضخیم گرانیت سخت ساخته شدهاند و در برابر بمبها تاب آوردهاند.
در همین چارچوب، تال اینبار، کارشناس اسرائیلی نیز تأکید کرد تأسیسات موشکی ایران برای مقاومت در برابر شدیدترین حملات هوایی و لرزهای طراحی شدهاند. به گفته او، حملات هوایی ممکن است تنها ورودی این سایتها را مسدود کند، اما موشکهای موجود در داخل آنها سالم میمانند و پس از برداشته شدن آوار، آماده شلیک خواهند بود.
