نقد و بررسی قسمت سوم «مرد سه هزار چهره»؛ شصتچی همان شصتچی است، اما مخاطب دیگر همان مخاطب نیست
قسمت سوم بیش از هر چیز نشان میدهد «مرد سه هزار چهره» برای عبور از خاطره موفق گذشته، به چیزی فراتر از بازگرداندن یک شخصیت محبوب نیاز دارد.
فرارو- قسمت سوم سریال «مرد سه هزار چهره» دیشب از تلویزیون پخش شد. این اثر بازگشت مسعود شصتچی برای مخاطبی که با این شخصیت خاطره دارد رقم میزند.
به گزارش فرارو، در قسمت سوم، مسعود شصتچی همچنان در میان باند صربها گرفتار است و در ابتدا تلاش میکند راهی برای خروج از این موقعیت پیدا کند. اما به مرور فضای اطراف روی او اثر میگذارد و شصتچی که قرار بود فقط از این ماجرا جان سالم به در ببرد خودش وارد بازی میشود و دست به کارهایی میزند که انگار از این اشتباهی شدن لذت میبرد.
شصتچی هنوز همان شصتچی است
مسئله اصلی قسمت سوم اما همچنان مقایسه با فصلهای قبلی است. مسعود شصتچی همان شخصیتی است که مخاطب از گذشته میشناسد و مهران مدیری نیز همچنان به خوبی از سکوت، نگاه و واکنشهای او برای ساخت موقعیتهای کمدی استفاده میکند.
لحظاتی که شصتچی چیزی از ماجرا نمیفهمد اما دیگران از او انتظار دارند مانند یک آدم قدرتمند رفتار کند، همچنان جواب میدهد. مدیری در چنین موقعیتهایی نیازی به دیالوگهای طولانی ندارد. یک مکث، نگاه یا تغییر حالت چهره میتواند موقعیت را به سمت کمدی ببرد. با این حال، همین الگو دیگر برای مخاطبی که دو فصل قبلی را دیده، تازگی سابق را ندارد.
«مرد سه هزار چهره» در این قسمت نیز تلاش میکند بخشی از شوخیهای خود را به مسائل اجتماعی و تجربههای روزمره مردم گره بزند. موضوعاتی مانند صادر نشدن کارت ملی یا مشکلات گرفتن وام از بانکها، سوژههایی هستند که سریال تلاش میکند از دل آنها موقعیت کمدی بیرون بکشد.
این رویکرد با فضای آثار مهران مدیری بیگانه نیست و اتفاقا یکی از ویژگیهای شناختهشده کمدی اوست اما مشکل زمانی ایجاد میشود که شیوه پرداخت به این سوژهها همچنان متعلق به فضای کمدی سالهای گذشته باشد.
فاصله با مخاطب امروز
«مرد سه هزار چهره» هنوز نتوانسته فاصله میان جهان دهه ۸۰ و مخاطب سال ۱۴۰۵ را بهطور کامل پر کند. بخشی از شوخیها و موقعیتها همچنان با همان منطق کمدی سالهای گذشته ساخته شدهاند؛ در حالی که شیوه مصرف و دریافت کمدی تغییر کرده است.
مخاطب امروز با سرعت بیشتری از یک موقعیت به موقعیت دیگر میرود و انتظار دارد یک شوخی خیلی زود به نتیجه برسد. صرف حضور یک شخصیت محبوب نیز دیگر نمیتواند یک موقعیت معمولی را به یک لحظه ماندگار تبدیل کند.
سریال برای نزدیک شدن به فضای امروز سراغ چهرههای شناختهشده فضای مجازی نیز رفته و این بار کاراکتری شبیه به شاهین صمدپور در داستان حضور دارد. با این حال اضافه شدن یک چهره معاصر به خودی خود نمیتواند فاصله میان فضای قدیمی سریال و مخاطب امروز را از بین ببرد. آنچه اهمیت دارد نوع استفاده از این چهرهها در ساخت موقعیتهای کمدی تازه است.
چند قسمت فرصت بدهیم؟
در گذشته رسم بر این بود که به آثار مهران مدیری چند قسمت فرصت داده شود تا شخصیتها و فضای داستان جا بیفتند. این انتظار درباره سریالهای طولانیتر منطقی بود، اما «مرد سه هزار چهره» یک فصل ۱۵ قسمتی است و فرصت زیادی برای آزمون و خطا ندارد.
مخاطب در چنین قالبی انتظار دارد داستان سریعتر حرکت کند و شوخیها نیز زودتر به نتیجه برسند. بنابراین نمیتوان انتظار داشت صرفا با بازگشت شصتچی و تعدادی شخصیت آشنا، همان جذابیت سالهای گذشته دوباره تکرار شود.
شصتچی هنوز ظرفیت دارد
با وجود این انتقادها، قسمت سوم یک نکته مهم را روشن میکند: مشکل اصلی این نیست که شصتچی دیگر ظرفیت کمدی ندارد. اتفاقا این شخصیت همچنان قابلیت ساختن موقعیتهای خندهدار را دارد. مسئله این است که خود شصتچی دیگر برای مخاطب یک شخصیت ناشناخته نیست.
جذابیت او در گذشته تا حد زیادی از اینجا میآمد که هر بار وارد هویتی تازه میشد و مخاطب نیز جهان اطرافش را از زاویهای متفاوت میدید. حالا اما خود شصتچی به چیزی آشنا تبدیل شده است.
«مرد سه هزار چهره» برای ادامه مسیر خود بیش از آنکه به یک شصتچی تازه نیاز داشته باشد، به موقعیتهای تازه برای او نیاز دارد. قسمت سوم هنوز نشانههایی از این ظرفیت را دارد، اما بزرگترین چالش سریال همچنان فاصله میان نوستالژی و تازگی است؛ فاصلهای که اگر پر نشود، محبوبیت گذشته شصتچی به جای مزیت، میتواند به مهمترین مانع برای موفقیت فصل جدید تبدیل شود.
