هشت مسلمان در کنگره؛ زلزله تازه در سیاست آمریکا؟
جنگ ایران و غزه؛ دو زخم انتخاباتی جمهوریخواهان
پیروزی گسترده دموکراتها در انتخابات میاندورهای، بهویژه در رقابتهای سنا و مجلس نمایندگان، با مخالفت بخشی از رأیدهندگان با جنگ ایران و حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل مرتبط دانسته شده است. بسیاری از نامزدهای پیروز دموکرات خواستار پایان جنگ ایران و توقف یا مشروط شدن بخشی از کمکهای تسلیحاتی به اسرائیل بودند. افزایش حضور عربها و مسلمانان در کنگره نیز از نتایج این انتخابات بود. با آغاز به کار کنگره جدید، دموکراتها میتوانند تحقیقات درباره عملکرد دولت، هزینههای جنگ و کمکهای نظامی به اسرائیل را گسترش دهند و از ابزارهای نظارتی و بودجهای برای محدود کردن سیاستهای ترامپ استفاده کنند.
فرارو- دکتر ثانیه فیصل الحسینی، استاد روابط بینالملل در دانشگاه عربیآمریکایی فلسطین
به گزارش فرارو به نقل از میدل ایست مانیتور، پیروزی گسترده دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، این حزب را در موقعیت برتر در کنگره و شماری از نهادهای ایالتی قرار داده است؛ نتیجهای که بازتاب مخالفت بخشی از رأیدهندگان با سیاستهای دونالد ترامپ بهویژه جنگ علیه ایران و حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه ارزیابی میشود. این تغییر موازنه میتواند در دو سال باقیمانده از دوره ریاستجمهوری ترامپ، ابزارهای تازهای برای نظارت بر دولت و محدود کردن برنامههای آن در اختیار دموکراتها قرار دهد.
گستردگی جغرافیایی و نهادی پیروزی دموکراتها، از کنگره تا فرمانداریها و مجالس ایالتی، به انتخابات اخیر ابعادی فراتر از رقابت معمول حزبی داده است. ترامپ نیز پیش از رأیگیری از هوادارانش خواسته بود چنان رأی دهند که گویی نام او در برگه انتخابات درج شده است؛ موضعی که سرنوشت انتخاباتی جمهوریخواهان را مستقیماً به عملکرد رئیسجمهور پیوند زد.
جنگ غزه و ایران در کانون رقابتهای انتخاباتی
اعتراضها به جنگ اسرائیل در غزه از سال ۲۰۲۳ در ایالتها و شهرهای مختلف آمریکا ادامه داشته است. این اعتراضها با وجود برخوردهای انتظامی، بازداشت برخی شرکتکنندگان، تعلیق یا اخراج دانشجویان و فشار بر دانشگاهها و منابع مالی پژوهشی، به بخشی از فضای سیاسی و انتخاباتی کشور تبدیل شد. در کنار آن، مخالفت عمومی با جنگ آمریکا علیه ایران و نگرانی از پیامدهای اقتصادی آن نیز بر فضای انتخابات اثر گذاشت.
بررسی مواضع نامزدهای پیروز دموکرات در هشت ایالتی که کرسیهای سنا در آنها از جمهوریخواهان گرفته شد، نشان میدهد بسیاری از آنان در کارزارهای انتخاباتی خود با جنگ ایران مخالفت کرده و خواستار محدودیت یا توقف بخشی از کمکهای تسلیحاتی به اسرائیل شده بودند. در مقابل، بیشتر رقبای جمهوریخواه بر حق اسرائیل برای دفاع از خود و ضرورت شکست حماس تأکید داشتند و از ادامه تسلیح اسرائیل حمایت میکردند.
نامزدهای مخالف جنگ و محدودیت تسلیحاتی اسرائیل
در تگزاس، جیمز تالاریکو به نخستین دموکراتی تبدیل شد که از سال ۱۹۸۸ در این ایالت به سنا راه یافته است. او خواستار توقف فروش تسلیحات تهاجمی به دولت نتانیاهو و پایان جنگ علیه ایران شده بود. رقیب جمهوریخواهش یعنی کن پکستون، از تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ حمایت میکرد.
در میشیگان نیز عبدالسید، که جنگ غزه را نسلکشی خوانده و خواستار پایان حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل شده بود، پس از پیروزی در رقابت درونحزبی دموکراتها، مایک راجرز، نامزد جمهوریخواه را شکست داد.
در رقابتهای مجلس نمایندگان نیز بسیاری از نامزدهای پیروز دموکرات با جنگ ایران مخالفت کردند. دستکم ۱۲ نفر از آنان خواستار توقف برخی انواع تسلیحاترسانی یا کمک نظامی به اسرائیل یا مشروط کردن این حمایتها شدند. البته مواضع همه نامزدها یکسان نبود و برخی در کنار انتقاد از تلفات غیرنظامیان، بر امنیت اسرائیل و ادامه بخشی از کمکهای نظامی تأکید داشتند.
ورود فعالان حامی فلسطین به نهادهای انتخابی
در نیویورک، کالیفرنیا، ماساچوست و شهرهایی مانند آنآربر و مینیاپولیس، اعتراضها به جنگ غزه از سال ۲۰۲۳ به یکی از موضوعات اصلی فعالیتهای مدنی تبدیل شد. برخی از فعالان این جنبشها اکنون به نهادهای انتخابی راه یافتهاند. داریالیزا آویلا شوالیه، از سازماندهندگان اردوگاه همبستگی با غزه در دانشگاه کلمبیا، در نیویورک به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافت. او خواستار تحریم کامل تسلیحاتی اسرائیل شده بود. الهان عمر نیز در مینهسوتا کرسی خود را حفظ کرد؛ او پیشتر در اعتراض دانشجویان دانشگاه مینهسوتا در آوریل ۲۰۲۴ شرکت کرده و خواستار توقف کامل تسلیحاترسانی به اسرائیل شده بود.
این انتخابات با افزایش بیسابقه نمایندگی عربها و مسلمانان در کنگره همراه بود. بر اساس آمار اعلامشده، هشت مسلمان به کنگره راه یافتند. عبدالسید، آمریکایی مصریتبار، با پیروزی در رقابت سنا در میشیگان به نخستین عربمسلمانی تبدیل شد که به این مجلس راه مییابد. در مجلس نمایندگان نیز پنج نماینده مسلمان کرسیهای خود را حفظ کردند و دو نماینده جدید به آنان پیوستند. این تعداد در مقایسه با چهار نماینده مسلمان پس از انتخابات ۲۰۲۴ و سه نماینده پس از انتخابات ۲۰۲۲ افزایش نشان میدهد.
این روند ادامه رشد حضور مسلمانان در انتخابات محلی سال گذشته نیز محسوب میشود؛ انتخاباتی که در آن دستکم ۳۸ نامزد مسلمان در سطوح ایالتی، محلی، قضایی و آموزشی پیروز شدند. انتخاب زهران ممدانی بهعنوان نخستین شهردار مسلمان نیویورک نیز از دیگر نشانههای این تغییر بود.
افکار عمومی و پیامدهای سیاسی برای ترامپ
نظرسنجیها نیز از افزایش مخالفت آمریکاییها با جنگ غزه و حمایت نظامی از اسرائیل حکایت دارند. بر اساس دادههای گالوپ، مخالفت با عملیات نظامی اسرائیل در غزه از ۴۵ درصد در نوامبر ۲۰۲۳ به ۶۰ درصد در ژوئیه ۲۰۲۵ افزایش یافت. نظرسنجی شورای شیکاگو درباره امور جهانی نیز نشان داد ۵۶ درصد آمریکاییها از کاهش یا توقف کمک نظامی به اسرائیل حمایت میکنند؛ این رقم در میان دموکراتها ۷۲ درصد و در میان مستقلها ۶۴ درصد بود.
پس از انتخابات نیز نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان داد ۷۱ درصد پاسخدهندگان از تصویب قانونی در کنگره برای پایان دادن به جنگ علیه ایران حمایت میکنند. با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، اکثریت دموکراتها میتواند پیامدهای عملی مهمی برای دولت ترامپ داشته باشد. این حزب قادر خواهد بود تحقیقات پارلمانی درباره جنگ، هزینههای نظامی و تعارض منافع را آغاز کند، مقامهای دولتی را برای پاسخگویی احضار کند، اسناد مطالبه کند و با برخی طرحهای قانونی یا درخواستهای بودجهای دولت مخالفت کند. در سنا نیز اکثریت جدید میتواند روند تأیید نامزدهای معرفیشده از سوی رئیسجمهور را تحت تأثیر قرار دهد.
بازنگری در کمکهای نظامی به اسرائیل و مشروط کردن آنها به رعایت حقوق بشر نیز از دیگر ابزارهای احتمالی کنگره خواهد بود. قانون لیهی آمریکا، کمک نظامی به نیروهای امنیتی خارجی متهم به نقض فاحش حقوق بشر را ممنوع میکند؛ موضوعی که در بحثهای مربوط به عملکرد ارتش اسرائیل در غزه اهمیت ویژهای یافته است. در مجموع، نتیجه انتخابات نهتنها بیانگر مخالفت بخشی از رأیدهندگان با سیاستهای ترامپ در قبال ایران و اسرائیل است، بلکه میتواند موازنه قدرت میان کاخ سفید و کنگره را در دو سال آینده بهطور محسوسی تغییر دهد.