تغییر چهره سیاسی آمریکا؛ رأیدهندگان علیه جنگ و حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل
از شکست ۳۰ میلیون دلاری آیپک تا فتح سنا
انتخابات میاندورهای آمریکا با پیروزی گسترده دموکراتها در هر دو مجلس، ضربهای جدی به ترامپ وارد کرد و نشان داد نارضایتی از وضعیت اقتصادی، هزینههای زندگی، جنگ ایران و حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل بر رأیدهندگان تأثیر گذاشته است. پیروزی عبدالالسید، نامزد منتقد سیاستهای اسرائیل، نمادی از افزایش نفوذ جریانهای مخالف جنگ و حمایت نظامی از تلآویو بود. اکنون دموکراتها میتوانند نظارت بر دولت و محدودیت بودجهای را افزایش دهند و سیاستهای جنگی ترامپ را به چالش بکشند.
فرارو- عبدالحلیم قندیل، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در روزنامه القدس العربی
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر ۲۰۲۶، به یکی از سنگینترین شکستهای انتخاباتی دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه تبدیل شد؛ شکستی که نهتنها معادلات قدرت در واشنگتن را دگرگون کرد، بلکه پیامدهای حمایت بیقیدوشرط آمریکا از اسرائیل، جنگ غزه و تقابل نظامی با ایران را به یکی از محورهای جدی مناقشات سیاسی این کشور تبدیل ساخت. پیروزی گسترده دموکراتها در مجلس نمایندگان و سنا نشان داد که بخش قابل توجهی از جامعه آمریکا دیگر حاضر نیست هزینه سیاستهای خارجی و داخلی دولت ترامپ را بدون اعتراض بپذیرد.
این انتخابات در شرایطی برگزار شد که محبوبیت ترامپ به پایینترین سطوح دوره ریاستجمهوریاش نزدیک شده بود و نارضایتی عمومی از وضعیت اقتصادی، افزایش هزینههای زندگی، سیاستهای مهاجرتی و عملکرد دولت در عرصه خارجی، فضای سیاسی آمریکا را تحت تأثیر قرار داده بود. نتیجه انتخابات، از یک سو ضربهای جدی به اعتبار سیاسی رئیسجمهور آمریکا و از سوی دیگر فرصتی تاریخی برای دموکراتها فراهم کرد تا در دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ، کنترل کنگره را در اختیار بگیرند.
شوک انتخاباتی به کاخ سفید؛ بازگشت دموکراتها به قدرت
بر اساس نتایج اعلامشده و برآورد رسانههای آمریکایی، دموکراتها موفق شدند اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورند. در مجلس نمایندگان، این حزب دهها کرسی را از جمهوریخواهان گرفت و در سنا نیز با تصاحب چندین کرسی رقابتی، اکثریت خود را تثبیت کرد. پیروزیهایی در ایالتهای تگزاس، کانزاس، اوهایو، آیووا، کارولینای شمالی و جنوبی و مین، ابعاد شکست جمهوریخواهان را فراتر از پیشبینیهای اولیه برد.
اهمیت این نتیجه زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم ترامپ شخصاً در کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان حضور فعالی داشت و بارها از رأیدهندگان خواسته بود نام و تصویر او را در کنار نامزدهای حزبش تصور کنند. با این حال، مشارکت انتخاباتی رئیسجمهور نهتنها به نجات نامزدهای جمهوریخواه منجر نشد، بلکه انتخابات به فرصتی برای اعلام نارضایتی از عملکرد شخص ترامپ تبدیل شد.
اسرائیل در مرکز بحران انتخاباتی ترامپ
یکی از مهمترین حاشیههای انتخابات، اظهارات ترامپ درباره توقف کمک نظامی سالانه آمریکا به اسرائیل بود. او در صبح روز انتخابات اعلام کرد که واشنگتن قصد دارد کمک سالانه حدود چهار میلیارد دلاری به تلآویو را تا پایان سال متوقف کند؛ اظهاراتی که در فضای سیاسی آمریکا بهعنوان نشانهای از افزایش هزینه داخلی حمایت از اسرائیل ارزیابی شد.
این موضعگیری در حالی مطرح شد که توافق همکاری نظامی آمریکا و اسرائیل، چارچوبی چندساله برای کمکهای نظامی واشنگتن تعیین کرده و هرگونه تغییر اساسی در آن با ملاحظات حقوقی و نقش کنگره همراه است. از همین رو، اعلام ترامپ بهمعنای تحقق قطعی قطع کمکها نیست. با این حال، نفس طرح چنین موضوعی در روز انتخابات اهمیت سیاسی ویژهای داشت. مسئله فلسطین و عملکرد اسرائیل در جنگ غزه، دیگر موضوعی حاشیهای در سیاست آمریکا نیست و بهویژه در میان رأیدهندگان جوان، ترقیخواهان و بخشی از جامعه مستقل، حساسیت فزایندهای ایجاد کرده است.
پیروزی تاریخی عبدالالسید؛ صدای فلسطین در قلب کنگره آمریکا
شاید مهمترین نماد تحولات سیاسی جدید آمریکا، پیروزی عبدالالسید، نامزد دموکرات در ایالت میشیگان باشد. این سیاستمدار آمریکایی مصریتبار، با شکست مایک راجرز جمهوریخواه، به نخستین مسلمان منتخب مجلس سنای آمریکا تبدیل شد؛ اتفاقی که بازتاب گستردهای در رسانههای این کشور داشت.
السید در کارزار انتخاباتی خود بر گسترش خدمات درمانی همگانی، مقابله با نفوذ پولهای کلان در سیاست و پایان دادن به حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل تأکید داشت. او همچنین سیاستهای اسرائیل در غزه را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و خواستار آن شد که منابع مالی مالیاتدهندگان آمریکایی بهجای تأمین هزینه جنگ، صرف بهبود زندگی شهروندان آمریکا شود.
کارزار انتخاباتی او با مخالفت شدید جریانهای حامی اسرائیل مواجه شد. کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل، موسوم به «آیپک» و گروههای وابسته به آن، در مرحله رقابتهای درونحزبی نزدیک به ۳۰ میلیون دلار برای حمایت از رقیب او هزینه کردند. با وجود این، السید توانست با تکیه بر حمایت مردمی و گفتمان عدالت اجتماعی و مخالفت با جنگ، پیروزی مهمی به دست آورد. پیروزی او در کنار موفقیت چهرههای ترقیخواه و سیاستمداران دارای پیشینه مهاجرتی از جمله رشیده طلیب، نشاندهنده تغییر تدریجی ترکیب اجتماعی و سیاسی نیروهای مؤثر در انتخابات آمریکا است.
جنگ ایران؛ متغیری تعیینکننده در نارضایتی رأیدهندگان
در کنار مسئله فلسطین، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز در شکلگیری فضای انتخاباتی نقش مهمی داشت. این جنگ که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، به بحرانی منطقهای تبدیل شد و با حملات متقابل، اختلال در تردد دریایی و افزایش فشار اقتصادی بر آمریکا همراه بود.
بر اساس نظرسنجی مؤسسه گالوپ در آستانه انتخابات، ۴۷ درصد رأیدهندگان وضعیت ایران را برای تصمیم انتخاباتی خود بسیار مهم ارزیابی کرده بودند. این رقم نشان میدهد که تقابل نظامی با تهران، برخلاف تصور دولت ترامپ، موضوعی دور از دغدغههای داخلی آمریکاییها نبود. افزایش هزینههای نظامی، نگرانی از قیمت سوخت و مخالفت بخش قابل توجهی از افکار عمومی با ورود آمریکا به جنگ، فشار سیاسی بر کاخ سفید را تشدید کرد. نظرسنجیها نیز نشان دادند که اکثریت رأیدهندگان تصمیم آمریکا برای اقدام نظامی علیه ایران را اشتباه میدانند.
ترامپ در محاصره کنگره؛ دو سال دشوار در انتظار کاخ سفید
پیروزی دموکراتها به معنای پایان فوری ریاستجمهوری ترامپ نیست، اما شرایط حکمرانی او را بهطور اساسی تغییر میدهد. کنترل هر دو مجلس کنگره، امکان نظارت گستردهتر بر دولت، برگزاری جلسات تحقیق و بررسی عملکرد مقامهای اجرایی و محدود کردن منابع مالی برنامههای جنجالی رئیسجمهور را برای دموکراتها فراهم میکند. از سوی دیگر، اختلافات احتمالی بر سر بودجه دفاعی، هزینههای جنگ ایران و سیاستهای مهاجرتی میتواند واشنگتن را با تنشهای تازه و حتی تعطیلی بخشی از فعالیتهای دولت فدرال مواجه کند.
شکست اخیر تنها مسئله ترامپ نیست؛ بلکه آینده جانشینان احتمالی او را نیز تحت تأثیر قرار داده است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور و مارکو روبیو، وزیر خارجه از چهرههایی هستند که ممکن است در رقابت ریاستجمهوری ۲۰۲۸ مطرح شوند. فاصله گرفتن احتمالی این افراد از برخی سیاستهای ترامپ میتواند نشانهای از نگرانی آنان نسبت به هزینه سیاسی همراهی با رئیسجمهور باشد.