کاهش ۵۰ درصدی احتمال ابتلا به پیری مغز با یک کار ساده

فرارو- راه رفتن یکی از ساده‌ترین و در دسترس‌ترین فعالیت‌های بدنی است، اما شواهد علمی تازه نشان می‌دهد این عادت روزانه می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت مغز در سالمندی ارائه دهد.

به گزارش فرارو به نقل از فاکس نیوز، پژوهشگران می‌گویند برخی سالمندان که با وجود سن بالا همچنان با سرعتی قابل توجه راه می‌روند، ممکن است از سلامت شناختی بهتری برخوردار باشند. این افراد که در پژوهش جدید «ابرمتحرک‌ها» نامیده شده‌اند، در مقایسه با همسالان خود تقریباً نصف خطر ابتلا به اختلالات شناختی را تجربه می‌کنند.

این یافته حاصل مطالعه‌ای است که توسط پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه استونی بروک در ایالت نیویورک انجام شده و نتایج آن در ۱۶ ژوئن در نشریه علمی Neurology منتشر شده است. در این تحقیق، عملکرد شناختی حدود چهار هزار فرد ۸۰ ساله و بالاتر که طی چندین سال در مطالعات مرتبط با سالمندی و طول عمر شرکت کرده بودند، مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتایج نشان داد حدود ۶ تا ۱۰ درصد از این افراد در گروه «ابرمتحرک‌ها» قرار می‌گیرند. منظور از این گروه، سالمندانی است که با سرعتی بسیار بیشتر از افراد هم‌جنس و همسالان خود راه می‌روند؛ به‌گونه‌ای که سرعت حرکت آن‌ها با افراد حدود ۳۰ سال جوان‌تر قابل مقایسه است.

پژوهشگران دریافتند این افراد تقریباً ۵۰ درصد کمتر از سالمندانی که سرعت راه رفتن معمولی داشتند، در معرض افت عملکرد شناختی قرار گرفته‌اند. دکتر جو ورگزه، متخصص مغز و اعصاب در مرکز پزشکی استونی بروک و نویسنده اصلی این پژوهش، می‌گوید نتایج مطالعه بار دیگر نشان می‌دهد میان توانایی حرکت و سلامت مغز ارتباطی نزدیک وجود دارد.

به گفته او، حفظ تحرک در دوران سالمندی می‌تواند یکی از شاخص‌های مهم سالم پیر شدن مغز و توانایی آن برای مقابله با تغییرات ناشی از افزایش سن باشد. یکی از جالب‌ترین یافته‌های این تحقیق آن بود که افراد «ابرمتحرک» با وجود آنکه تغییرات مغزی مرتبط با زوال عقل در مغز آن‌ها تقریباً مشابه سایر سالمندان بود، همچنان عملکرد شناختی خود را حفظ کرده بودند.

چرا برخی سالمندان با وجود تغییرات مغزی، عملکرد بهتری دارند؟

پژوهشگران پس از بررسی بافت مغز برخی شرکت‌کنندگان پس از مرگ دریافتند میزان آسیب‌های مرتبط با زوال عقل در میان سالمندان سریع‌راه و افرادی که آهسته‌تر راه می‌رفتند، تفاوت قابل توجهی نداشت. این موضوع نشان می‌دهد احتمالاً برخی افراد از سازوکارهایی برخوردارند که به مغز کمک می‌کند حتی در حضور تغییرات ناشی از افزایش سن، عملکرد خود را حفظ کند.

دکتر ورگزه معتقد است شناخت این سازوکارهای محافظتی می‌تواند در آینده به طراحی روش‌های جدید برای حفظ سلامت مغز در دوران سالمندی کمک کند.

با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید می‌کنند این مطالعه از نوع مشاهده‌ای بوده است و بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت که سریع‌تر راه رفتن به‌تنهایی از زوال عقل جلوگیری می‌کند. به گفته محققان، عوامل دیگری مانند سلامت قلب و عروق، آمادگی جسمانی، سبک زندگی یا حتی ویژگی‌های ژنتیکی نیز ممکن است هم در افزایش سرعت راه رفتن و هم در حفظ عملکرد شناختی نقش داشته باشند.

به همین دلیل، سرعت راه رفتن باید به‌عنوان یک شاخص کلی از وضعیت سلامت در نظر گرفته شود، نه یک روش درمانی برای پیشگیری از زوال عقل. دکتر ورگزه می‌گوید این پژوهش به مجموعه شواهدی اضافه می‌شود که نشان می‌دهند آنچه برای سلامت قلب، عضلات و سیستم گردش خون مفید است، معمولاً برای مغز نیز سودمند خواهد بود.

او تأکید می‌کند فعالیت بدنی منظم همچنان یکی از مؤثرترین و علمی‌ترین راهکارها برای حفظ سلامت در دوران سالمندی است. به گفته این متخصص، پیام اصلی مطالعه این نیست که افراد صرفاً تلاش کنند سریع‌تر راه بروند، بلکه هدف این است که تحرک خود را از طریق فعالیت بدنی منظم حفظ کنند.

او توصیه می‌کند سالمندان علاوه بر پیاده‌روی، تمرین‌های تقویت عضلات، تمرین‌های تعادل و مراقبت از سلامت قلب و عروق را نیز در برنامه روزانه خود بگنجانند.

پیاده‌روی؛ ساده‌ترین راه برای فعال ماندن

یکی از مزیت‌های مهم پیاده‌روی این است که تقریباً همه افراد بدون نیاز به تجهیزات خاص می‌توانند آن را انجام دهند. پیاده‌روی را می‌توان در فضای باز، داخل خانه، همراه با دوستان، اعضای خانواده یا حتی هنگام بیرون بردن حیوان خانگی انجام داد و به‌راحتی به بخشی از برنامه روزانه تبدیل کرد. پژوهشگران تأکید می‌کنند هر نوع فعالیت بدنی، اگر به‌طور منظم و با شدت مناسب انجام شود، می‌تواند برای سلامت مفید باشد.

بر اساس دستورالعمل‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) و همچنین راهنماهای رسمی فعالیت بدنی در این کشور، بزرگسالان باید دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در طول هفته داشته باشند. پیاده‌روی تند یکی از بهترین نمونه‌های این نوع فعالیت است. این میزان را می‌توان با ۳۰ دقیقه پیاده‌روی در پنج روز هفته یا حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه پیاده‌روی در بیشتر روزهای هفته تأمین کرد.

البته افرادی که فرصت کافی ندارند، می‌توانند این زمان را به چند نوبت کوتاه‌تر در طول روز تقسیم کنند و در مجموع به همان میزان فعالیت هفتگی برسند.

شروع تدریجی، بهترین راهکار

دکتر ورگزه تأکید می‌کند هر فرد باید فعالیت بدنی را متناسب با شرایط جسمی و بیماری‌های زمینه‌ای خود آغاز کند. او توصیه می‌کند افرادی که با مشکلات پزشکی روبه‌رو هستند، پیش از شروع یک برنامه ورزشی جدید با پزشک خود مشورت کنند. به گفته او، مزیت اصلی پیاده‌روی این است که می‌توان آن را با سرعت کم آغاز کرد و به‌تدریج، با بهبود آمادگی جسمانی، سرعت و مدت آن را افزایش داد.

این متخصص همچنین بر اهمیت تمرین‌های تقویت عضلات و حفظ تعادل در تمام سنین تأکید می‌کند و می‌گوید ترکیب این تمرین‌ها با پیاده‌روی منظم می‌تواند نقش مهمی در حفظ استقلال، کاهش خطر زمین خوردن و حمایت از سلامت مغز و بدن در دوران سالمندی داشته باشد.

اگرچه هنوز تحقیقات بیشتری برای درک دقیق رابطه میان سرعت راه رفتن و عملکرد مغز لازم است، اما پیام کلی این پژوهش روشن است: فعال ماندن، تحرک منظم و مراقبت از سلامت جسم می‌تواند یکی از مهم‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها برای حفظ سلامت مغز در سال‌های سالمندی باشد.