راز موفقیت پژو در ایران
با وجود خروج رسمی پژو و رنو از ایران در سالهای گذشته، آمارها نشان میدهد محصولات پژو همچنان سهم ۱۸ درصدی از تولید خودرو کشور را در اختیار دارند
طبق آمارهای رسمی در سال گذشته، از مجموع تولید خودروهای سواری کشور، حدود ۶۲ درصد به برندهای ایرانی، ۲۰ درصد به برندهای چینی و ۱۸ درصد به برندهای فرانسوی اختصاص داشته است.
به عبارت دیگر، سهم برندهای فرانسوی در تولید خودروی کشور تنها ۲ واحد درصد کمتر از سهم برندهای چینی است؛ آن هم در شرایطی که پژو و رنو سالهاست به صورت رسمی از ایران خارج شدهاند.
به گزارش دنیای اقتصاد، این آمار در نگاه نخست شاید متناقض به نظر برسد. چگونه ممکن است خودروسازانی که بیش از یک دهه است فعالیت مستقیمی در ایران ندارند، همچنان نزدیک به یکپنجم تولید خودروی کشور را به خود اختصاص دهند؟
تا پیش از بازگشت تحریمهای آمریکا در سال ۱۳۹۷، بسیاری از کارشناسان معتقد بودند همکاری دوباره با پژو و رنو میتواند مسیر نوسازی صنعت خودروی ایران را هموار کند. اما با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها، پژو و رنو نیز همانند بسیاری از شرکتهای اروپایی بازار ایران را ترک کردند.
با این حال خروج آنها به معنای حذف کامل فرانسه از صنعت خودروی کشور نیست. تفاوت اصلی فرانسویها با بسیاری از شرکای خارجی دیگر در این بود که آنها طی چند دهه حضور در ایران، تنها خودرو نفروخته بودند،
بلکه پلتفرم، دانش فنی، شبکه قطعهسازی و زیرساخت تولید نیز از خود بر جای گذاشته بودند. به همین دلیل بخش قابلتوجهی از خودروهایی که امروز در کشور تولید میشوند، همچنان ریشه فرانسوی دارند.
نگاهی به محصولات فعلی ایرانخودرو این موضوع را به خوبی نشان میدهد. خانواده پژو ۲۰۷، انواع محصولات مبتنی بر پلتفرم پژو و حتی خودروهایی که امروز با برند ایرانی عرضه میشوند، همچنان بر پایه زیرساختهایی تولید میشوند که منشأ آنها به همکاری با پژو بازمیگردد.
در واقع آنچه امروز بهعنوان سهم ۱۸ درصدی فرانسه در تولید خودروی ایران مشاهده میشود، نه نتیجه سرمایهگذاری جدید یا حضور مستقیم خودروسازان فرانسوی، بلکه حاصل میراث صنعتی و فنی است که طی چند دهه همکاری شکل گرفته است.
بسیاری از قطعهسازان و تامینکنندگان ایرانی در طول سالهای همکاری با پژو شکل گرفتند و رشد کردند. حتی پس از خروج این شرکت، خطوط تولید متوقف نشد و خودروسازان ایرانی توانستند بر پایه همان زیرساختها به تولید ادامه دهند.
در نقطه مقابل، حضور چینیها در صنعت خودروی ایران ماهیتی متفاوت دارد. رشد سهم چین در تولید خودروی کشور عمدتا به یک دهه اخیر بازمیگردد؛ دورهای که همزمان با تشدید تحریمها و خروج شرکای اروپایی، خودروسازان چینی به مهمترین گزینه همکاری برای شرکتهای ایرانی تبدیل شدند.
امروز بخش بزرگی از تولید خودروسازان خصوصی بر پایه محصولات چینی انجام میشود، اما بخش عمده خودروهای چینی در قالب مونتاژ CKD تولید میشوند. هرچند این مدل همکاری توانسته بخشی از نیاز بازار را تامین کند، اما هنوز به انتقال گسترده فناوری یا توسعه پلتفرمهای مشترک منجر نشده است.
به همین دلیل برخی کارشناسان معتقدند اگر روزی همکاری خودروسازان چینی با ایران متوقف شود، بخش بزرگی از سهم فعلی آنها نیز از بین خواهد رفت؛ زیرا برخلاف فرانسویها، هنوز زیرساخت فنی عمیقی از این همکاریها در کشور شکل نگرفته است.
چینیها امروز سهم بیشتری از بازار دارند، اما هنوز مشخص نیست که آیا خواهند توانست همان اثری را بر صنعت خودروی ایران بگذارند که فرانسویها طی پنج دهه گذشته بر جای گذاشتند یا خیر.
