جلال ساداتیان در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
وجه تهدید پررنگتر از مذاکره است، اما جنگ قطعی نیست / طنابکشی سیاسی اعراب بر سر نحوه تقابل با ایران / اکثر جریانها احیای توافق را پذیرفتهاند غیر از پایداریها / سخنرانی پزشکیان ناهماهنگیها را مهار کرد؛ جز یک طیف خاص را
جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین ایران در انگلستان، معتقد است اکنون آرایش نظامی آمریکا در منطقه کاملاً جنگی و هجومی شده است. اما اینکه آیا واقعاً ترامپ حمله نظامی سنگین را به توافق ترجیح میدهد، جای سؤال دارد. هنوز دریچه دیپلماسی بسته نشده است و گرچه وجه تهدیدی بالاتر از مذاکره است، اما این وجه قطعی نیست.
فرارو- همزمان با ادامه فشارهای سیاسی و نظامی علیه ایران، آرایش نیروهای آمریکا در منطقه شکل تهاجمیتری به خود گرفته است. مواضع متفاوت کشورهای عربی نیز به یکی از متغیرهای مهم تحولات منطقه تبدیل شده است.
به گزارش فرارو، در حالی که عمان و قطر همچنان بر استفاده از مسیر گفتوگو تأکید دارند، عربستان و امارات رویکرد سختتری را دنبال میکنند. از سوی دیگر، در داخل ایران نیز مسئله هماهنگی سیاسی و چگونگی مواجهه با امکان مذاکره همچنان مطرح است.
پرسش این است که در چنین شرایطی، چه عواملی مسیر کاهش تنش و مذاکره را دشوار کردهاند و آیا با وجود افزایش تهدیدهای نظامی، هنوز امکان بازگشت به مسیر دیپلماسی وجود دارد؟
جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین ایران در انگلستان و تحلیلگر سیاست خارجی، در گفتگو با فرارو به بررسی وضعیت موجود در روابط ایران و آمریکا، فشارهای سیاسی بر دولت ترامپ، میزان هماهنگی داخلی و همچنین اختلاف مواضع کشورهای عربی درباره نحوه مواجهه با ایران پرداخته است.
فشار اقتصادی؛ نقطه آسیبپذیر ایران
جلال ساداتیان با اشاره به ناپایداری شرایط موجود در حوزه سیاست خارجی گفت: «در یک سوی ماجرا یک ابرقدرت با یک قدرت منطقهای ایستاده که اتفاقاً اتمی هم هست و برای خود به دنبال توسعه جایگاه است. آمریکا و اسرائیل میخواهند برای خود هژمونی و جایگاه ویژه ایجاد کنند و منطقه را تحت کنترل خود بگیرند.»
ساداتیان ادامه داد: «در طرف دیگر، ایران ایستاده است؛ کشوری که تاکنون موفق شده از پس فشارهای نظامی این دو برآید و مقاومت کند. در ماههای گذشته، اسرائیل و آمریکا تلاش زیادی کردند که حاکمیت ایران را تغییر داده و دستنشانده خود را مسلط کنند، اما موفق نشدهاند.»
وی افزود: «نباید فراموش کنیم که علیرغم همه این موفقیتها، فشارهای اقتصادی و افزایش نارضایتی اقشار ضعیف جامعه میتواند در بلندمدت خطرناک باشد. اما بالاخره آنچه اسرائیل و آمریکا در نظر داشتند، اصلاً رخ نداده است. قطعاً طبقات ضعیف جامعه تحت فشار قرار گرفتهاند، اما دولت فعلاً در ادامه شرایط موفق بوده است.»
ترامپ هم تحت فشار است
دیپلمات پیشین ایران با اشاره به جایگاه دیپلماسی در تصمیمگیریهای ایران گفت: «ایران همواره سعی کرده دیپلماسی را ادامه دهد و این موضوع را بارها مورد تأکید قرار دهد. آمریکا در توافق اسلامآباد هم مدام به دنبال این بود که توافقنامه را به هم بزند و مثل برجام با بهانه از آن خارج شود. این بار نیز همین رفتار را انجام داد و هنوز هم حملات آن به شکل پراکنده ادامه دارد.»
ساداتیان در ادامه با اشاره به فشارهای سیاسی بر ترامپ گفت: «مجلس نمایندگان آمریکا برای سومین بار تلاش کرد اختیارات رئیسجمهور را در زمینه جنگ محدود کند و این طرح با ۲۲۰ رأی موافق در برابر ۲۰۴ رأی مخالف به تصویب رسید. قرار بود این موضوع در مجلس سنا نیز بررسی شود، اما سناتورها با ۵۰ رأی مخالف در برابر ۴۹ رأی موافق، آن را رد کردند. بنابراین، فشارهای سیاسی بر ترامپ نیز بسیار بالا است.»
فضایی برای تنشهای داخلی نداریم
این تحلیلگر سیاست خارجی با اشاره به برخی ناهماهنگیهای داخلی و اختلاف نظرهای موجود گفت: «باید دقت کنیم که ما خود قربانی تروریسم هستیم و این همان موضوعی است که رئیسجمهور نیز در سازمان ملل مطرح کرد. در چنین شرایطی که رهبر و فرماندهان نظامی کشور ما قربانی ترور شدهاند و حملات یکجانبه به تأسیسات نظامی ما انجام میشود، فضایی برای تنشهای داخلی نداریم.»
وی افزود: «نمیگویم کاملاً، اما میگویم تا حدودی، بخشی از ناهماهنگیهای سیاسی داخلی در سایه سخنرانی اخیر رئیسجمهور تعدیل شد. به جز عدهای خاص از جریانهای خاص، از جمله جبهه پایداری که حاضر نیستند به هیچ قیمتی از مواضع خود عقبنشینی کنند، سایر گروههای سیاسی قبول دارند که بازگشت به نسخهای از توافق، مثل توافق اسلامآباد، مشروط بر پذیرش شروط منطقی ایران، میتواند وزن و اعتبار ما را حفظ کند.»
او ادامه داد: «حداقل برای مدتی پس از سخنرانی آقای پزشکیان میتوان گفت مشکلات داخلی قابل کنترلتر شده است. حضور آقای عراقچی در نیویورک و رایزنی با مقامات کشورهای مختلف نیز حائز اهمیت است.»
عربها بر سر ایران دو دسته شدهاند
ساداتیان با اشاره به شرایط منطقه تأکید کرد: «کشورهای عرب منطقه دچار دودستگی شدهاند. عمان و قطر به دنبال این هستند که از طریق گفتوگو مسئله را حل کنند و عربستان و امارات به دنبال این هستند که مثل اسرائیل، آمریکا را ترغیب به حملات سنگینتری کنند. بنابراین در منطقه نیز شاهد دودستگی و طنابکشی سیاسی هستیم.»
وی افزود: «نمیتوانیم اخبار را منکر شویم. اکنون آرایش نظامی آمریکا در منطقه کاملاً جنگی و هجومی شده است. اما اینکه آیا واقعاً ترامپ حمله نظامی سنگین را به توافق ترجیح میدهد، جای سؤال دارد. هنوز دریچه دیپلماسی بسته نشده است و گرچه وجه تهدیدی بالاتر از مذاکره است، اما این وجه قطعی نیست.»
