پشت پرده تلاش برای صدور قطعنامه در شورای امنیت علیه ایران به خاطر تنگه هرمز
چند رسانه خارجی از جمله الجزیره به این موضوع اشاره کردند که در یکی از بندهای پیشنویس آمریکا، به اقدام تحت فصل هفتم منشور ملل متحد اشاره شده. بر اساس گفته والتز، این پیشنویس قطعنامه نسبت به قطعنامه پیشین که در فروردین ماه از سوی روسیه و چین وتو شد، دامنه محدودتری دارد.
فرارو- نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل، چند روز قبل از ارائه پیشنویس قطعنامه علیه ایران به دلیل شرایط حاکم بر تنگه هرمز خبر داد.
به گزارش فرارو، مایک والتز بر این موضوع تاکید کرد که پیشنویس مورد نظر با همکاری بحرین و با نظرات کویت، قطر، امارات و عربستان تنظیم میشود. این پیشنویس هنوز به صورت رسمی به نشست شورای امنیت وارد نشده و همچنان طرف آمریکایی و متحدان منطقهای آن در حال کار بر روی متن آن هستند. بحرین در حال حاضر تنها کشور عربی عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
موضوع قطعنامه
چند رسانه خارجی از جمله الجزیره به این موضوع اشاره کردند که در یکی از بندهای پیشنویس آمریکا، به اقدام تحت فصل هفتم منشور ملل متحد اشاره شده. بر اساس گفته والتز، این پیشنویس قطعنامه نسبت به قطعنامه پیشین که در فروردین ماه از سوی روسیه و چین وتو شد، دامنه محدودتری داشته و بر موضوع مینگذاری در تنگه هرمز، عبور کشتیهای تجاری و وضع عوارض توسط ایران تمرکز دارد. همچنین الجزیره در گزارش دیگری به این موضوع اشاره داشت که «اعضای شورای امنیت، پیشنویس قطعنامه ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس را مشابه قطعنامهای میدانند که روسیه و چین با آن مخالفت کردهاند. این کشورها در مورد پیشنویس قطعنامه ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس ملاحظاتی دارند زیرا به دلایل اساسی جنگ اشاره نمیکند.» تا لحظه تنظیم این گزارش، خبر رسمی جدیدی درباره پیشنویس قطعنامه منتشر نشد.
چه گزینههایی پیش روی ایران است؟
آنچه در جلسه رایگیری شورای امنیت میگذرد و صحبتهایی که مطرح میشود، پس از چانهزنیهای دیپلماتیک پشت صحنه و انتخاب کلمات و نگارش متن، به نمایش درمیآید. نتیجه این رایزنیها به صحن شورا میرسد و تکلیف یک قطعنامه را مشخص میکند. قطعنامههای پیشنهادی اگر با وتوی یکی از اعضای دائم روبرو نشوند، برای تصویب به ۹ رای موافق احتیاج دارند. در ماه جاری میلادی، ریاست دورهای شورای امنیت در اختیار چین است.
در حال حاضر به نظر میرسد که وضعیت جمهوری اسلامی در شورای امنیت به نسبت سالهای دهه هشتاد، متفاوت است. ایران در فاصله سالهای ۸۵ تا ۸۹، ۶ قطعنامه تحریمی از شورای امنیت سازمان ملل گرفت که روسیه و چین به عنوان دو عضو دائم، به هیچ کدام از آنها رای ممتنع ندادند یا آنها را وتو نکردند. اما در حال حاضر و در قدم اول، روابط دوجانبه تهران با پکن و مسکو، متفاوت از دهه هشتاد به نظر میرسد. روابط چین و روسیه با آمریکا نیز از یک سو و روابط روسیه با کشورهای اروپایی (به خصوص بریتانیا و فرانسه به عنوان دو عضو دائم دیگر) متفاوت از ۲۰ سال قبل است.
آنچه ایران را از صدور قطعنامه در شورای امنیت به دلیل شرایط جنگی حاکم بر تنگه هرمز رها خواهد کرد، وتوی روسیه یا چین و یا گزینه پرریسک رای ممتنع آن دو و اعلام کمتر از ۹ رای موافق با پیشنویس مورد نظر است. از این منظر، سفر اخیر عراقچی به پکن، اهمیت خاصی دارد. ترامپ نیز ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت در چین خواهد بود.
سومین تلاش برای صدور قطعنامه
آنچه آمریکاییها قصد دارند به شورای امنیت ببرند، سومین تلاش طرف مقابل برای صدور قطعنامه علیه ایران است. اولین قطعنامه اسفند گذشته در شورای امنیت تصویب شد و روسیه و چین نیز به آن رای ممتنع دادند. در آن قطعنامه ایران برای حمله به کشورهای جنوب خلیج فارس و همچنین اردن در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، محکوم شده بود. قطعنامه ادبیات تندی داشت اما تحریم یا اقدامی علیه ایران را مصوب نمیکرد. پاکستان نیز به این قطعنامه رای مثبت داد.
اما دومین قطعنامه که فروردین ماه در شورای امنیت به رای گذاشته شد، توسط روسیه و چین وتو شد و به نتیجه نرسید. پاکستان و کلمبیا هم به عنوان دو عضو غیردائم شورا به این پیشنویس رای منفی دادند. بحرین، کلمبیا، جمهوری دموکراتیک کنگو، دانمارک، یونان، لاتویا، لیبریا، پاکستان، پاناما، سومالی اعضای غیردائم فعلی شورای امنیت هستند.
