نگاهي به توليد و صادرات نفت ايران در ۳ دهه گذشته
نزول آرام توليد نفت
اقتصاد ایران اقتصادی وابسته به نفت است. در واقع به دلیل وابستگی ایران به نفت، همیشه تحولات خارجی تا حدودی روی اقتصاد کشورمان موثر واقع شده است. تولید روزانه نفت، قیمت نفت ایران در بازارهای جهانی و... همگی فاکتورهایی هستند که از دیروز تا امروز همیشه سرنوشت اقتصاد کشور را تعیین کردند.
چه در سالهای دهه ۶۰ شمسی و اوج جنگ که دولتهای غربی با اقدامات سیاسی-اقتصادی و حتی نظامی (جنگ نفتکشها) در صدد تاثیرگذاری روی اقتصاد کشورمان بودند، چه در سالهای میانی دهه ۸۰ شمسی که با افزایش ناگهانی قیمت نفت، ایران به یک کشور واردکننده محصولات خارجی با عدم تدبیر صحیح دولت نهم تبدیل شد. در اینجا نگاهی داریم به تولید و صادرات نفت ایران از ۱۳۵۷ تاکنون، همچنین نگاهی داریم به درآمدهای نفتی دولتهای گذشته تاکنون. مرجع تمامی اطلاعات آماری در این گزارش، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است.
مهمترین مساله در زمینه صنعت نفت تولید نفت است. ممکن است به دلیل تحولات سیاسی-نظامی در مناطق نفتخیز بویژه خاورمیانه، قیمت جهانی نفت تحت تاثیر قرار گیرد، همچنین با ثبات نبودن ارزش ریال در برابر دلار نیز میتواند درآمدهای نفتی دولت که به ریال محاسبه شدند را تحت تاثیر قرار دهد، اما تولید روزانه نفت، میتواند خطکش خوبی برای اندازهگیری توان صنعت نفت باشد.
بررسیها از متوسط تولید روزانه نفت از ۱۳۵۷ تاکنون نشان میدهد:
در سال ۱۳۵۷ روزانه ۴۲۵۲ هزار بشکه نفت تولید شده است. در سال بعد، یعنی ۱۳۵۸، تولید روزانه نفت ایران کاهش چشمگیری دارد و به ۳۴۳۳ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۵۹، تولید نفت ایران نسبت به سال گذشته تقریبا نصف شده است. در این سال بطور متوسط تولید روزانه نفت ایران نزدیک به ۱۴۷۶ هزار بشکه بوده است. در سال ۱۳۶۰، تولید نفت ایران بازهم کاهش دارد و به روزانه ۱۴۴۱ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۶۱، تولید روزانه نفت ایران افزایش قابل توجهی دارد و به ۲۶۸۴ هزار بشکه در روز میرسد. سال بعد، یعنی ۱۳۶۲، سیر صعودی تولید نفت ایران همچنان ادامه دارد و به ۲۷۰۹ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۶۳، کاهش نسبی در تولید نفت ایران به چشم میخورد، تولید روزانه نفت ایران از ۲۷۰۹ هزار بشکه در سال قبل، به ۲۳۷۱ هزار بشکه، متوسط تولید روزانه در سال ۶۳ میرسد. در سال بعد، یعنی ۱۳۶۴، باز متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش کمی دارد و به ۲۵۰۴ هزار بشکه در روز میرسد.
سال ۱۳۶۵، باز هم شاهد کاهش تولید نفت ایران هستیم، در این سال متوسط تولید روزانه نفت ایران ۲۱۷۶ هزار بشکه در روز بوده است. در ۱۳۶۶ تولید روزانه نفت در ایران رشد دارد و به ۲۴۶۰ بشکه در روز بطور متوسط میرسد.
در سال ۱۳۶۷، تولید روزانه نفت ایران به ۲۵۵۷ هزار بشکه در روز میرسد و از اینجا به بعد سال به سال تولید نفت در ایران افزایش مییابد. در ۱۳۶۸ تولید روزانه نفت ایران بطور میانگین متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۲۹۴۷ هزار بشکه میرسد. در سال ۱۳۶۹، که آخرین سال دهه ۶۰ شمسی است، میانگین تولید روزانه نفت ایران به ۳۲۳۱ هزار بشکه در روز میرسد. به این ترتیب میانگین تولید روزانه نفت ایران در دهه ۶۰ شمسی چیزی نزدیک به ۲۵۰۰ هزار بشکه در روز بوده است.
اما در سال ۱۳۷۰، سیر صعودی تولید نفت ایران ادامه دارد و متوسط تولید روزانه نفت به ۳۳۶۶ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۷۱، متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۴۸۴ هزار بشکه در روز میرسد و در سال ۱۳۷۲، این رقم از مرز ۳۵۰۰ هزار بشکه در روز گذشته و به ۳۶۰۹ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۷۴، باز هم شاهد رشد هستیم، اما نه صعود قابل توجهی مثل سالهای ابتدایی دهه ۷۰، در این سال تولید روزانه نفت ایران بطور متوسط به ۳۶۱۲ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۷۵، کاهش کمی به لحاظ تولید روزانه را نسبت به سال گذشته شاهد هستیم، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۶۱۰ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۷۶، بازهم متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش دارد و به ۳۶۲۳ هزار بشکه در روز میرسد.
در ۱۳۷۷، تولید روزانه نفت ایران ۳۶۶۶ هزار بشکه در روز است که این رقم در سال ۱۳۷۸ به ۳۳۷۳ هزار بشکه در روز تنزل مییابد.
در سال ۱۳۷۹ متوسط تولید نفت ایران برابر ۳۶۶۱ هزار بشکه در روز بود، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران در دهه ۷۰ شمسی چیزی نزدیک به ۳۵۶۰ هزار بشکه در روز برآورد میشود.
در سال ۱۳۸۰ میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۵۷۴ هزار بشکه در روز برآورد میشود، این رقم در سال بعد یعنی ۱۳۸۱ به ۳۳۰۵ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۸۲ میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۷۳۶ هزار بشکه در روز است که این رقم در سال ۱۳۸۳ به ۳۸۳۴ هزار بشکه در روز میرسد.
اما در سال ۱۳۸۴، اتفاق مهمی روی میدهد، تولید نفت ایران و در واقع برداشت از ذخایر نفتی به یکباره از مرز ۴ میلیون بشکه در روز گذشته و به ۴۱۰۶ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۸۵، میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۴۰۵۱ هزار بشکه در روز ثبت شده است که در سال ۱۳۸۶ به ۴۰۵۸ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۸۷ هم میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۵۵۶ هزار بشکه در روز بوده است. در سال ۱۳۸۸، متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۵۵۷ هزار بشکه میرسد. درباره تولید نفت ایران در سال ۱۳۸۹، به دلیل حساسیتهایی که مجلس به خرج داد اظهارات و آمار متناقضی اعلام شده است، با این همه به نظر نمیرسد تولید نفت خام، نسبت به سال ۱۳۸۸ افزایشی داشته، بلکه در خوشبینانهترین حالت تولید در همان حد سال ۱۳۸۸ ثابت مانده است.
چه در سالهای دهه ۶۰ شمسی و اوج جنگ که دولتهای غربی با اقدامات سیاسی-اقتصادی و حتی نظامی (جنگ نفتکشها) در صدد تاثیرگذاری روی اقتصاد کشورمان بودند، چه در سالهای میانی دهه ۸۰ شمسی که با افزایش ناگهانی قیمت نفت، ایران به یک کشور واردکننده محصولات خارجی با عدم تدبیر صحیح دولت نهم تبدیل شد. در اینجا نگاهی داریم به تولید و صادرات نفت ایران از ۱۳۵۷ تاکنون، همچنین نگاهی داریم به درآمدهای نفتی دولتهای گذشته تاکنون. مرجع تمامی اطلاعات آماری در این گزارش، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است.
مهمترین مساله در زمینه صنعت نفت تولید نفت است. ممکن است به دلیل تحولات سیاسی-نظامی در مناطق نفتخیز بویژه خاورمیانه، قیمت جهانی نفت تحت تاثیر قرار گیرد، همچنین با ثبات نبودن ارزش ریال در برابر دلار نیز میتواند درآمدهای نفتی دولت که به ریال محاسبه شدند را تحت تاثیر قرار دهد، اما تولید روزانه نفت، میتواند خطکش خوبی برای اندازهگیری توان صنعت نفت باشد.
بررسیها از متوسط تولید روزانه نفت از ۱۳۵۷ تاکنون نشان میدهد:
در سال ۱۳۵۷ روزانه ۴۲۵۲ هزار بشکه نفت تولید شده است. در سال بعد، یعنی ۱۳۵۸، تولید روزانه نفت ایران کاهش چشمگیری دارد و به ۳۴۳۳ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۵۹، تولید نفت ایران نسبت به سال گذشته تقریبا نصف شده است. در این سال بطور متوسط تولید روزانه نفت ایران نزدیک به ۱۴۷۶ هزار بشکه بوده است. در سال ۱۳۶۰، تولید نفت ایران بازهم کاهش دارد و به روزانه ۱۴۴۱ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۶۱، تولید روزانه نفت ایران افزایش قابل توجهی دارد و به ۲۶۸۴ هزار بشکه در روز میرسد. سال بعد، یعنی ۱۳۶۲، سیر صعودی تولید نفت ایران همچنان ادامه دارد و به ۲۷۰۹ هزار بشکه میرسد.
در سال ۱۳۶۳، کاهش نسبی در تولید نفت ایران به چشم میخورد، تولید روزانه نفت ایران از ۲۷۰۹ هزار بشکه در سال قبل، به ۲۳۷۱ هزار بشکه، متوسط تولید روزانه در سال ۶۳ میرسد. در سال بعد، یعنی ۱۳۶۴، باز متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش کمی دارد و به ۲۵۰۴ هزار بشکه در روز میرسد.
سال ۱۳۶۵، باز هم شاهد کاهش تولید نفت ایران هستیم، در این سال متوسط تولید روزانه نفت ایران ۲۱۷۶ هزار بشکه در روز بوده است. در ۱۳۶۶ تولید روزانه نفت در ایران رشد دارد و به ۲۴۶۰ بشکه در روز بطور متوسط میرسد.
در سال ۱۳۶۷، تولید روزانه نفت ایران به ۲۵۵۷ هزار بشکه در روز میرسد و از اینجا به بعد سال به سال تولید نفت در ایران افزایش مییابد. در ۱۳۶۸ تولید روزانه نفت ایران بطور میانگین متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۲۹۴۷ هزار بشکه میرسد. در سال ۱۳۶۹، که آخرین سال دهه ۶۰ شمسی است، میانگین تولید روزانه نفت ایران به ۳۲۳۱ هزار بشکه در روز میرسد. به این ترتیب میانگین تولید روزانه نفت ایران در دهه ۶۰ شمسی چیزی نزدیک به ۲۵۰۰ هزار بشکه در روز بوده است.
اما در سال ۱۳۷۰، سیر صعودی تولید نفت ایران ادامه دارد و متوسط تولید روزانه نفت به ۳۳۶۶ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۷۱، متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۴۸۴ هزار بشکه در روز میرسد و در سال ۱۳۷۲، این رقم از مرز ۳۵۰۰ هزار بشکه در روز گذشته و به ۳۶۰۹ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۷۴، باز هم شاهد رشد هستیم، اما نه صعود قابل توجهی مثل سالهای ابتدایی دهه ۷۰، در این سال تولید روزانه نفت ایران بطور متوسط به ۳۶۱۲ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۷۵، کاهش کمی به لحاظ تولید روزانه را نسبت به سال گذشته شاهد هستیم، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۶۱۰ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۷۶، بازهم متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش دارد و به ۳۶۲۳ هزار بشکه در روز میرسد.
در ۱۳۷۷، تولید روزانه نفت ایران ۳۶۶۶ هزار بشکه در روز است که این رقم در سال ۱۳۷۸ به ۳۳۷۳ هزار بشکه در روز تنزل مییابد.
در سال ۱۳۷۹ متوسط تولید نفت ایران برابر ۳۶۶۱ هزار بشکه در روز بود، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران در دهه ۷۰ شمسی چیزی نزدیک به ۳۵۶۰ هزار بشکه در روز برآورد میشود.
در سال ۱۳۸۰ میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۵۷۴ هزار بشکه در روز برآورد میشود، این رقم در سال بعد یعنی ۱۳۸۱ به ۳۳۰۵ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۸۲ میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۷۳۶ هزار بشکه در روز است که این رقم در سال ۱۳۸۳ به ۳۸۳۴ هزار بشکه در روز میرسد.
اما در سال ۱۳۸۴، اتفاق مهمی روی میدهد، تولید نفت ایران و در واقع برداشت از ذخایر نفتی به یکباره از مرز ۴ میلیون بشکه در روز گذشته و به ۴۱۰۶ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۸۵، میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۴۰۵۱ هزار بشکه در روز ثبت شده است که در سال ۱۳۸۶ به ۴۰۵۸ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۸۷ هم میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر ۳۵۵۶ هزار بشکه در روز بوده است. در سال ۱۳۸۸، متوسط تولید روزانه نفت ایران به ۳۵۵۷ هزار بشکه میرسد. درباره تولید نفت ایران در سال ۱۳۸۹، به دلیل حساسیتهایی که مجلس به خرج داد اظهارات و آمار متناقضی اعلام شده است، با این همه به نظر نمیرسد تولید نفت خام، نسبت به سال ۱۳۸۸ افزایشی داشته، بلکه در خوشبینانهترین حالت تولید در همان حد سال ۱۳۸۸ ثابت مانده است.
صادرات نفت
بخشی از تولید روزانه نفت، به مصرف داخلی میرسد، بخشی از آن نیاز پالایشگاهها را برآورده میکند تا فرآوردههای نفتی تولید شوند و بخش دیگر صادر میشود که بعضا فراوری شده و دوباره به چندین برابر قیمت به کشور وارد میشوند. میزان مصرف داخل از تفریق میزان تولید روزانه از مجموع صادرات روزانه به دست میآید.
در سال ۱۳۵۷، صادرات نفت ایران به صورت روزانه حدود ۳۴۵۵ هزار بشکه بوده است. در سال ۱۳۵۸، این رقم به ۲۶۳۲ هزار بشکه میرسد و در سال ۱۳۵۹ ناگهان صادرات روزانه نفت ایران به ۷۷۰ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۶۰، روزانه بطور متوسط ۷۹۱ هزار بشکه نفت ایران به جهان صادر شده است. این میزان در سال ۱۳۶۱ به ۱۶۸۶ هزار بشکه میرسد. در سال بعد یعنی ۱۳۶۲ صادرات نفت ایران به ۲۰۴۵ هزار بشکه در روز رسیده، اما در سال ۱۳۶۳، صادرات نفت ایران به صورت روزانه بازهم با کاهش روبروست و به ۱۶۰۷ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۶۴، کاهش صادرات نفت ادامه دارد و به ۱۴۶۰ هزار بشکه در روز میرسد. در سال ۱۳۶۵ میانگین صادرات روزانه نفت ایران ۱۲۵۰ هزار بشکه در روز بوده است. در سال ۱۳۶۶ هر روز ۱۵۴۶ هزار بشکه نفت از ایران به جهان صادر شده است و در سال ۱۳۶۷ این رقم بازهم افزایش داشته و به ۱۶۴۷ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۶۸ صادرات نفت ایران به روزانه ۱۸۲۳ هزار بشکه در روز میرسد و در سال ۶۹، از مرز دو میلیون بشکه در روز گذشته و به ۲۲۲۴ هزار بشکه نفت صادراتی در سال ۱۳۶۹ میرسد. به این ترتیب میانگین صادرات نفت ایران در دهه ۶۰ شمسی چیزی نزدیک به ۱۶۰۷ هزار بشکه در روز برآورد میشود.
اما در دهه ۷۰، میانگین صادرات نفت ایران به طرز قابل توجهی افزایش مییابد. بر این اساس، در سال ۱۳۷۰، بطور متوسط ایران روزانه ۲۴۶۰ هزار بشکه نفت صادر کرده است. در سال ۱۳۷۱ صادرات روزانه نفت ایران به ۲۳۹۷ هزار بشکه میرسد. در سال ۱۳۷۲ روزانه ۲۱۸۴ هزار بشکه از ایران نفت به جهان صادر شده است که این رقم در سال ۱۳۷۳ به ۲۲۲۰ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۷۴ صادرات روزانه نفت ایران برابر ۲۲۹۰ هزار بشکه در روز بوده که در سال ۱۳۷۵ صادرات روزانه به ۲۴۴۱ هزار بشکه میرسد. در سال ۱۳۷۶ بطور متوسط هر روز ۲۳۴۲ هزار بشکه از ایران به جهان نفت صادر شده است و در سال ۱۳۷۷ صادرات روزانه نفت ایران به ۲۳۰۰ هزار بشکه میرسد. در سال ۱۳۷۸ هر روز بطور میانگین ۲۰۷۹ هزار بشکه نفت ایران صادر شده است که این رقم در سال ۱۳۷۹ به ۲۳۴۵ هزار بشکه میرسد.
به این ترتیب میانگین صادرات روزانه نفت ایران در دهه ۷۰ شمسی چیزی حدود ۲۳۰۵ هزار بشکه بوده است.
وارد دهه ۸۰ شمسی میشویم. در سال ۱۳۸۰ میانگین صادرات روزانه نفت ایران برابر ۲۲۰۸ هزار بشکه بوده است که این میزان با کاهش در سال ۱۳۸۱ به ۲۰۲۱ هزار بشکه میرسد. در سال ۸۲ صادرات نفتی ایران بطور متوسط روزانه ۲۳۹۶ هزار بشکه است که در سال ۱۳۸۳ این میزان به ۲۵۴۸ هزار بشکه در روز میرسد.
در سال ۱۳۸۴، بطور میانگین روزانه ۲۶۰۲ هزار بشکه نفت صادر شده است و در سال ۱۳۸۵ هر روز تقریبا ۲۴۳۳ هزار بشکه نفت صادراتی داشتهایم. در سال ۱۳۸۶ میانگین صادرات نفتی ایران هر روز ۲۴۸۰ هزار بشکه بوده که در سال ۱۳۸۷ این میزان به ۲۰۵۶ هزار بشکه میرسد. متاسفانه آماری درباره سالهای بعدی در مراکز آماری نظیر بانک مرکزی و مرکز آمار ثبت نشده است
درآمدهای نفتی
دولتهای ایران در کشوری به وجود آمدند که اقتصاد آن در دهههای اخیر کاملا متکی به نفت بوده، اگر بپذیریم قوه محرکه سیاست اقتصاد است، آن وقت تاثیر نفت روی دولتهای کشور به دست میآید. بالاترین سهم سالانه درآمد نفت طی سالهای گذشته مربوط به دولت نهم و پایینترین آنها مربوط به دهه ۶۰ بوده است.
بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی سازمان اوپک در سال ۲۰۰۷ دولت محمود احمدینژاد با متوسط درآمد نفتی بالغ بر ۶۲ میلیارد درسال طی سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ میلادی بیشترین سهم درآمدهای نفتی (تنها از محل صادرات نفت خام) بین تمام دولتهای پس از انقلاب اسلامی را از آن خود کرده است. به گزارش خبر آنلاین این در حالی است که که دولت میرحسین موسوی که به کابینه جنگ معروف است با متوسط درآمد سالانه ۱۲ / ۸ میلیون دلار در سال پایینترین سهم سالانه از درآمدهای نفتی را بین دولتهای سه دهه گذشته داشته است. البته نکته قابل تامل آنکه مقایسه آمارها نشان میدهد نرخ رشد تولید ناخالص داخلی در دولت میرحسین موسوی معادل?/?درصد بوده است در حالی که همین نرخ در دولت هاشمیرفسنجانی که نزدیکترین دولت از نظر درآمدهای نفتی به کابینه جنگ بوده است ?/?ـ درصد بوده است. البته از نظر نرخ رشد تولید ناخالص داخلی بالاترین رقم مربوط به دولت محمود احمدینژاد با نرخ ?/?? درصد بوده که بر اساس گزارش اوپک تنها مربوط به دوسال نخست فعالیت این دولت بوده است.
بالاترین تراز تجاری در بین دولتهای مورد مقایسه مربوط به دولت خاتمی بوده است که طی هشت سال فعالیت کل صادرات کشور را از رقم ۱۳ میلیارد دلار در سال به ۶۰ میلیارد دلار ارتقا داده است و دوره فعالیتش را با ۶۶ میلیارد دلار مازاد به پایان رسانده است.
مقایسه آمارها نشان میدهند جمع کل GDP تولید شده در دوره کابینه جنگ معادل ۱۱۳۷ میلیارد دلار بوده است که در مقایسه با دیگر دولتها بالاترین تولید ناخالص داخلی تولید شده در کشور است که البته برای درک بهتر این رقم یادآور شویم که در کل دوره فعالیت میرحسین موسوی شرایط جنگی بر اقتصاد کشور حاکم بوده است. از نظر نرخ رشد واردات دولت محمود احمدینژاد رکورددار دولتهای سه دهه گذشته محسوب میشود.
دولت نهم اقتصاد ایران را با وارداتی معادل ۴۰ میلیارد دلار تحویل گرفت و طی دو سال اول فعالیتش این رقم را با ۱۳ میلیارد رشد به ۵۳ میلیارد دلار رسانده است که به معنی رشد متوسط سالانه ۶ / ۵ میلیارد دلار در میزان واردات است. البته بالاترین میزان تولید روزانه نفت نیز مربوط به دولت نهم است که حدود ۴ میلیون بشکه در روز است. این رقم در دولتهای دیگر به ترتیب خاتمی ۳ / ۶ میلیون بشکه، هاشمی ۳ / ۴ میلیون بشکه و موسوی ۲ / ۳ میلیون بشکه در روز بوده است.
در اینجای بخش نگاهی داریم به درآمد سالانه دولت از ۱۳۵۷ تاکنون از محل فروش نفت، ذکر این نکته نیز بجاست که این درآمدها سال به سال بر اساس ارزش دلار به ریال تبدیل شدند.
در سال ۱۳۵۷ مجموعا دولت از محل فروش نفت ۲ / ۱۰۱۳ میلیارد ریال درآمد داشته است. در سال بعد، یعنی ۱۳۵۸، درآمد سالانه دولت از محل فروش نفت به ۷ / ۱۲۱۹ میلیارد ریال میرسد.
در سال ۱۳۵۹، درآمد نفتی بشدت کاهش یافته و به ۸ / ۸۸۸ میلیارد ریال میرسد. در سال ۱۳۶۰ و آغاز دهه ۶۰ شمسی درآمد دولت از محل فروش نفت برابر ۴ / ۱۰۵۶ میلیارد ریال است. در سال ۱۳۶۱ درآمدهای سالانه نفتی دولت به ۵ / ۱۶۸۹ میلیارد ریال میرسد.
در ۱۳۶۲ مجموع درآمدهای نفتی سالانه دولت برابر ۴ / ۱۷۷۹ میلیارد ریال است که در سال ۱۳۶۳ این رقم به ۷ / ۱۴۰۷ میلیارد ریال میرسد. در ۱۳۶۴ ارزش درآمدهای نفتی دولت به ۶ / ۱۲۰۸ میلیارد ریال میرسد و در سال ۱۳۶۵ کاهش چشمگیر درآمدهای نفتی دولت را شاهد هستیم. در این سال مجموع درآمدهای دولت از محل فروش نفت چیزی برابر ۷ / ۴۳۴ میلیارد ریال است. سال بعد یعنی ۱۳۶۶ تقریبا درآمدهای نفتی دولت نسبت به سال قبل دوبرابر شده و به ۲ / ۸۵۳ میلیارد ریال میرسد.
در ۱۳۶۷ مجموع درآمدهای نفتی یک سال دولت برابر ۳ / ۸۰۹ میلیارد ریال است. این کاهش درآمدهای نفتی در ۱۳۶۸ جبران شده و ارزش درآمدهای نفتی دولت در این سال را با حدود دو برابر افزایش نسبت به سال قبل به ۱ / ۱۵۱۵ میلیارد ریال میرساند. در سال ۱۳۶۹ و پایان دهه ۶۰ شمسی، دولت مجموعا ۱ / ۳۳۷۵ میلیارد ریال از محل فروش نفت درآمد داشته است.
به این ترتیب میتوان گفت: میانگین درآمد سالانه دولت از محل فروش نفت در دهه ۶۰ که با جنگ تحمیلی نیز همزمان شده بود، نزدیک به ۱۴۱۳ میلیارد ریال بوده است.
در دهه ۷۰ شاهد افت و خیزهای زیادی در درآمد دولت از محل فروش نفت هستیم. درآمد سالانه دولت از نفت در سال ۱۳۷۰ برابر ۴ / ۳۵۴۹ میلیارد ریال است. در سال ۱۳۷۱ این درآمد به ۹ / ۵۱۴۵ میلیارد ریال میرسد. در سال ۱۳۷۲ درآمد سالانه نفتی دولت برابر ۲ / ۱۴۶۸۳ میلیارد ریال ثبت شده است. در سال ۱۳۷۳ این درآمد به ۷ / ۲۱۴۷۹ میلیارد ریال میرسد. در ۱۳۷۴ مجموع درآمدهای نفتی یکساله دولت به ۲ / ۲۹۴۳۱ میلیارد ریال میرسد. سال ۱۳۷۵، میانه دهه ۷۰ است که طی آن دولت مجموعا ۳۸۱۵۳ میلیارد ریال درآمد نفتی داشته است. در ۱۳۷۶ مجموع درآمدهای نفتی یک سال دولت برابر ۷ / ۳۶۴۴۶ میلیارد ریال بوده است. در ۱۳۷۷ درآمد یکساله نفتی دولت ۲۲۵۳۰ میلیارد ریال ثبت شده که این میزان در سال ۱۳۷۸ به ۴ / ۴۴۱۷۰ میلیارد ریال افزایش مییابد. در ۱۳۷۹ و پایان دهه ۷۰ مجموع درآمد نفتی سالانه دولت برابر ۵ / ۵۹۴۴۸ میلیارد ریال ثبت شده است. به این ترتیب میانگین درآمد سالانه دولت در دهه ۷۰ چیزی برابر ۲۷۵۰۳ میلیارد ریال برآورد میشود.
به دهه ۸۰ که میرسیم شاهد ثبات بیشتری هستیم، به بیانی نوسانات شدید در درآمدهای نفتی به چشم نمیخورد. در ۱۳۸۰، مجموعه درآمدهای نفتی یکساله دولت برابر ۱ / ۷۱۹۵۷ میلیارد ریال است. در ۱۳۸۱ این درآمدها به ۴ / ۱۰۲۶۲۶ میلیارد ریال میرسد. در ۱۳۸۲ بازهم شاهد رشد درآمدها هستیم، بطوری که در این سال درآمد سالانه دولت بالغ بر ۹ / ۱۲۸۱۵۳ میلیارد ریال است. در ۱۳۸۳ و همزمان با پایان دولت اصلاحات ارزش مجموع درآمدهای نفتی سالانه دولت بالغ بر ۳ / ۱۵۰۴۱۳ میلیارد ریال است.
در سال ۱۳۸۴، دولت نهم روی کار میآید و همزمان با روی کار آمدن این دولت، درآمدهای نفتی نیز به تبع افزایش جهانی قیمت نفت افزایش مییابد. در سال ۱۳۸۴ مجموعه درآمد سالانه دولت از محل فروش نفت برابر ۴ / ۱۸۶۳۴۲ میلیارد ریال است، در ۱۳۸۵ این درآمدها به ۲ / ۱۸۱۸۸۱ میلیارد ریال میرسد و در ۱۳۸۶ ارزش درآمدهای سالانه نفتی دولت برابر ۱ / ۱۷۳۵۱۹ میلیارد ریال ثبت شده است. در ۱۳۸۷ مجموع درآمدهای سالانه دولت برابر ۳ / ۲۱۵۶۵۰ میلیارد ریال ثبت شده است. در سال ۱۳۸۹ مجموع درآمدهای نفتی یکساله دولت برابر ۶۷ هزار میلیارد ریال بوده است.
