چرا نسل جدید سیاستمداران آمریکایی با اسرائیل زاویه دارند؟
تغییر ریل واشنگتن
نتایج انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا تنها موازنه قدرت در واشنگتن را جابهجا نکرده، بلکه زلزلهای خاموش را در یکی از قدیمیترین ائتلافهای سیاست خارجی ایالات متحده رقم زده است؛ از سقوط بیسابقه محبوبیت تلآویو در افکار عمومی آمریکا و شورش جریان «ماگا» گرفته تا شکاف علنی در کاخ سفید بر سر جنگ با ایران و سرنوشت کمکهای چهار میلیارد دلاری که اکنون آینده مناسبات واشنگتن و تلآویو را در هالهای از ابهام فرو برده است.
فرارو– دکتر عبدالله خلیفه الشایجی، استاد علوم سیاسی دانشگاه کویت
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، نتایج انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، علاوه بر تغییر موازنه قدرت میان جمهوریخواهان و دموکراتها، بار دیگر بحث درباره آینده روابط واشنگتن و تلآویو را به مرکز مناقشات سیاسی این کشور کشانده است. افزایش انتقادها از جنگ اسرائیل در غزه، مخالفت با کمکهای نظامی آمریکا به اسرائیل و گسترش اختلافنظرها در میان سیاستمداران و چهرههای رسانهای، نشانههایی از تغییر فضای سیاسی پیرامون یکی از قدیمیترین ائتلافهای خارجی آمریکا به شمار میروند.
این تحولات به حزب دموکرات محدود نمانده و بخشی از جریان محافظهکار و جنبش «آمریکا را دوباره عظمت ببخشیم» (ماگا) نیز با شعار «اول آمریکا، نه اول اسرائیل» از ادامه حمایت بیقیدوشرط واشنگتن از تلآویو انتقاد کردهاند.
افزایش انتقادها در میان دموکراتها
در حزب دموکرات، چهرههایی مانند برنی سندرز و کریس ون هولن از جمله منتقدان سیاستهای اسرائیل و ادامه جنگ غزه هستند. ون هولن که از مخالفان جنگ اسرائیل در غزه به شمار میرود، در رقابتهای درونحزبی برای رهبری اکثریت دموکراتها در سنا نیز در برابر چاک شومر قرار گرفته است. جناح ترقیخواه و سوسیالیست حزب دموکرات نیز بر ضرورت بازنگری در حمایت نظامی از اسرائیل تأکید دارد. رشیده طلیب، الهان عمر و الکساندریا اوکاسیو-کورتز از جمله سیاستمدارانی هستند که مواضع انتقادی خود درباره جنگ غزه و کمکهای آمریکا به اسرائیل را آشکارا مطرح کردهاند.
در همین چارچوب، عبدالرحمن السید نیز در انتخابات میشیگان به یکی از چهرههای مورد توجه تبدیل شد. او با وجود حملات سیاسی و اتهامزنیهای دونالد ترامپ و حمایت مالی جریانهای طرفدار اسرائیل از رقیبش، موفق به کسب کرسی سنای این ایالت شده است.
زهران ممدانی نیز که در انتخابات شهرداری نیویورک به پیروزی رسید، از دیگر چهرههای مسلمان و ترقیخواهی است که جنگ اسرائیل در غزه را با تعابیری مانند نسلکشی توصیف کرده و خواستار توقف کمکهای نظامی آمریکا به اسرائیل شده است. این سیاستمداران همچنین بر اولویت دادن به هزینههای داخلی از جمله بهداشت عمومی و عدالت اقتصادی در برابر تخصیص منابع گسترده به کمکهای خارجی تأکید دارند.
انتقاد از اسرائیل در اردوگاه محافظهکاران
یکی از تحولات قابل توجه، گسترش انتقادها از اسرائیل در بخشی از جریان محافظهکار آمریکاست. شماری از چهرههای رسانهای پرمخاطب از جمله تاکر کارلسون، کندیس اوونز و مگان کلی به سیاستهای اسرائیل و نقش دولت ترامپ در جنگ با ایران انتقاد کردهاند. این انتقادها در میان بخشی از حامیان جنبش ماگا نیز دیده میشود؛ جریانی که یکی از شعارهای محوری آن اولویت دادن به منافع داخلی آمریکا و پرهیز از ورود به جنگهای جدید بوده است.
برخی از منتقدان ترامپ در این اردوگاه معتقدند دولت او با ورود به جنگ با ایران از وعده انتخاباتی خود برای جلوگیری از درگیریهای تازه فاصله گرفته است. آنها همچنین نتانیاهو را به تأثیرگذاری بر تصمیمهای واشنگتن برای آغاز جنگ متهم میکنند؛ مارجری تیلور گرین، نماینده مستعفی کنگره و توماس ماسی، نماینده جمهوریخواه از جمله چهرههایی هستند که در مقاطعی با سیاستهای دولت ترامپ و حمایت آن از جنگ مخالفت کردهاند.
تغییر نگرش افکار عمومی و مسئله کمکهای نظامی
افزایش انتقادها از اسرائیل در فضای سیاسی آمریکا با تغییراتی در نظرسنجیهای عمومی همراه بوده است. بر اساس ارقام نقلشده میزان نگاه مثبت به اسرائیل در افکار عمومی آمریکا که در ژوئیه ۲۰۱۸ حدود ۵۱ درصد اعلام شده بود، در ژوئیه ۲۰۲۶ به ۱۶ درصد رسیده است.
در گزارش همچنین به نتایج نظرسنجی مؤسسات ایپسوس، فاکسنیوز و پیو اشاره شده که از کاهش محبوبیت اسرائیل در میان پاسخدهندگان حکایت دارند. بر اساس دادههای ارائهشده، ۵۵ درصد شرکتکنندگان از کاهش کمک نظامی آمریکا به اسرائیل حمایت کردهاند؛ این رقم در میان فارغالتحصیلان دانشگاهی به ۶۲ درصد رسیده است.
جنبشهای اعتراضی دانشجویی در دانشگاههای آمریکا، بهویژه اعتراضهای دو سال گذشته علیه جنگ غزه، نیز در شکلگیری این فضای انتقادی نقش داشتهاند. همزمان، شماری از نامزدها و نمایندگان دموکرات از دریافت کمک مالی از کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل موسوم به آیپک خودداری کردهاند؛ اقدامی که نشان میدهد حمایت مالی این نهاد دیگر برای همه سیاستمداران آمریکایی مزیتی بدون هزینه سیاسی محسوب نمیشود.
بحث پایان کمکهای نظامی سالانه به اسرائیل
یکی از مهمترین تحولات مطرحشده در مقاله، اعلام دونالد ترامپ در روز انتخابات سوم نوامبر درباره توافق با بنیامین نتانیاهو برای پایان دادن به کمک نظامی سالانه آمریکا به اسرائیل به ارزش حدود چهار میلیارد دلار تا پایان سال ۲۰۲۶ است. با این حال، جزئیات اجرایی این تصمیم، از جمله سازوکار توقف کمکها و نحوه اجرای آن روشن نشده است. از این رو، هنوز مشخص نیست این اعلام موضع به معنای تغییر واقعی در سیاست کمکهای نظامی واشنگتن است یا اقدامی برای پاسخ به انتقادهای فزاینده در فضای انتخاباتی.
ترامپ گفته است اسرائیل اکنون توانایی بیشتری برای تأمین هزینههای دفاعی خود دارد و ادامه کمکها به منتقدان سیاست خارجی دولت آمریکا امکان میدهد حمایت واشنگتن از تلآویو را هدف انتقاد قرار دهند. مجموع کمکهای آمریکا به اسرائیل بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار بوده است. به همین دلیل، حتی طرح احتمال توقف کمکهای سالانه نیز از نظر سیاسی اهمیت دارد؛ هرچند تا زمان روشن شدن جزئیات و اقدامات اجرایی، نمیتوان آن را به معنای پایان قطعی حمایت نظامی آمریکا دانست.
اختلاف در دولت ترامپ بر سر جنگ ایران
اختلافنظر درباره جنگ ایران نیز به شکافهای سیاسی در واشنگتن دامن زده است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، برخلاف بخشی از مواضع ترامپ، جنگ با ایران و افزایش هزینههای زندگی را از عوامل نارضایتی رأیدهندگان و شکست انتخاباتی جمهوریخواهان دانسته است.
ونس همچنین پیشتر از نتانیاهو و رئیس موساد به دلیل ارائه تصویری سادهانگارانه از امکان پیروزی سریع در جنگ با ایران انتقاد کرده بود. این مواضع نشان میدهد اختلاف درباره سیاست خاورمیانهای دولت ترامپ تنها به رقابت دموکراتها و جمهوریخواهان محدود نیست و در داخل اردوگاه حاکم نیز وجود دارد.
مجموع این تحولات، از انتقادهای فزاینده در کنگره و رسانهها تا تغییر نگرش بخشی از افکار عمومی و اختلافنظر در جنبش ماگا، بحث درباره آینده روابط آمریکا و اسرائیل را وارد مرحله تازهای کرده است. با این حال، تبدیل این انتقادها به تغییر ساختاری در سیاست خارجی آمریکا به عواملی مانند ترکیب کنگره، تصمیمهای دولت، فشار افکار عمومی و تحولات امنیتی بستگی دارد.