امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا در گفتگو با فرارو:
ترامپ میان بمباران و فرسایش اقتصادی مردد است
به گفته امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا و تحلیلگر مسائل بینالملل،سه جریان اصلی در دولت ترامپ قابل شناسایی است: توافقگرایانی که همچنان دیپلماسی را راه رسیدن به اهداف واشنگتن میدانند، جنگطلبانی که بر تشدید حملات نظامی تأکید دارند و گروهی که به جای جنگ گسترده یا توافق، بر تداوم فشارهای اقتصادی و فرسایش توان ایران برای وادار کردن تهران به عقبنشینی حساب میکنند. در این میان، به نظر میرسد ترامپ بیش از آنکه به نسخه توافقگرایان متمایل باشد، میان دو رویکرد نظامی و فشار اقتصادی در نوسان است؛ وضعیتی که جایگاه اظهارات ونس و احتمال بازگشت دیپلماسی به مرکز تصمیمگیری واشنگتن را با پرسشهای جدی مواجه میکند.
فرارو- اظهارات تازهٔ جیدی ونس دربارهٔ ضرورت تعیینتکلیف جنگ با ایران و حرکت به سمت توافق نهایی، در نگاه نخست میتواند نشانهای از تمایل واشنگتن به پایاندادن به درگیری نظامی تلقی شود؛ اما در ساختار تصمیمگیری دولت دونالد ترامپ، مخالفت با جنگ طولانی لزوماً به معنای ترجیح دیپلماسی یا کنارگذاشتن گزینهٔ نظامی نیست.
به گزارش فرارو، برخی تحلیلگران معتقدند آنچه از مواضع مقامهای آمریکایی و تحولات اخیر برمیآید، وجود اختلافنظر بر سر چگونگی مواجهه با تهران است؛ اختلافی که به گفتهٔ امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا و تحلیلگر مسائل بینالملل، در قالب سه جریان اصلی در دولت ترامپ قابل شناسایی است: توافقگرایانی که همچنان دیپلماسی را راه رسیدن به اهداف واشنگتن میدانند، جنگطلبانی که بر تشدید حملات نظامی تأکید دارند و گروهی که بهجای جنگ گسترده یا توافق، بر تداوم فشارهای اقتصادی و فرسایش توان ایران برای وادارکردن تهران به عقبنشینی حساب میکنند. در این میان، به نظر میرسد ترامپ بیش از آنکه به نسخهٔ توافقگرایان متمایل باشد، میان دو رویکرد نظامی و فشار اقتصادی در نوسان است؛ وضعیتی که جایگاه اظهارات ونس و احتمال بازگشت دیپلماسی به مرکز تصمیمگیری واشنگتن را با پرسشهای جدی مواجه میکند.
مشروح گفتوگوی فرارو با امیرعلی ابوالفتح را در ادامه میخوانید:
سه جریان در دولت ترامپ؛ از توافق تا جنگ و فشار اقتصادی
امیرعلی ابوالفتح با اشاره به اختلافنظرهای موجود در دولت آمریکا دربارهٔ نحوهٔ مواجهه با ایران گفت: «درون دولت دونالد ترامپ، بهویژه دربارهٔ اقدام نظامی علیه ایران، سه جریان اصلی وجود دارد. جریان نخست را میتوان توافقگرایان نامید که جیدی ونس از چهرههای شاخص آن به شمار میرود. این گروه معتقد است امکان دستیابی به توافق با ایران وجود دارد و باید به دیپلماسی فرصت داد. از نگاه آنها، ایالات متحده میتواند از مسیر مذاکره به اهداف خود برسد و لزوماً نیازی به ادامهٔ درگیری نظامی نیست.»
وی افزود: «جریان دوم، جنگطلبان هستند که اعتقاد دارند مذاکره با ایران به نتیجه نمیرسد و باید بار دیگر حملات نظامی را از سر گرفت. در نگاه این گروه، راهکار مواجهه با ایران، تشدید بمباران و ادامهٔ عملیات نظامی با هدف تضعیف هرچه بیشتر کشور است. جریان سوم را میتوان طرفداران راهبرد فشار و فرسایش اقتصادی دانست. این گروه معتقد است نه مذاکره به نتیجهٔ مطلوب میرسد و نه جنگ الزاماً راهحل مناسبی است؛ بنابراین باید شرایط موجود را ادامه داد و با حفظ فشارهای اقتصادی، ایران را به نقطهای رساند که در نهایت به دلیل مشکلات و محدودیتهای اقتصادی، ناچار به پذیرش خواستههای آمریکا شود. به نظر میرسد وزارت خزانهداری و بخشهایی از جامعهٔ اطلاعاتی آمریکا به این رویکرد نزدیکتر باشند.»
ونس مخالف جنگ طولانی است، اما صدای غالب واشنگتن نیست
این کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به مواضع اخیر معاون رئیسجمهور آمریکا دربارهٔ ضرورت پایاندادن به جنگ و تقویت مسیر دیپلماسی گفت: «ونس در عین حال که استفاده از ابزار نظامی را بهطور کامل نفی نمیکند، معتقد است دیپلماسی نیز باید تقویت شود و از طریق گفتوگو میتوان به توافق رسید. از نگاه او، اگر قرار است جنگی هم در بگیرد، نباید به یک درگیری طولانیمدت تبدیل شود و باید در کوتاهترین زمان ممکن به پایان برسد.»
وی ادامه داد: «با این حال، فعلاً صدای ونس در داخل دولت آمریکا، در میان طرفداران ترامپ و بهویژه در میان تصمیمگیرندگان، صدای غالب نیست و این جریان نقش پررنگی در تعیین مسیر سیاست آمریکا در قبال ایران ندارد. به همین دلیل، نمیتوان صرفاً بر اساس اظهارات ونس نتیجه گرفت دولت ترامپ تصمیم گرفته است مسیر توافق را در اولویت قرار دهد.»
ترامپ میان جنگ و فرسایش اقتصادی در نوسان است
این تحلیلگر مسائل بینالملل دربارهٔ رویکرد شخص دونالد ترامپ در قبال سه جریان یادشده گفت: به نظر میرسد ترامپ در حال حاضر میان جریان دوم و سوم در نوسان است؛ یعنی از یک طرف از حملهٔ نظامی و ازسرگیری عملیات صحبت میکند و از طرف دیگر، این احتمال را دنبال میکند که با ادامهٔ فشارهای اقتصادی، ایران در نهایت به نقطهٔ تسلیم برسد. البته مشخص نیست تهدیدهای نظامی ترامپ در چه زمانی ممکن است عملیاتی شود، اما به نظر نمیرسد او در شرایط فعلی به اندازهای که جریان توافقگرا تمایل دارد، به دنبال پیشبرد آن مسیر باشد.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا اظهارات ونس میتواند در تصمیمگیری نهایی ترامپ تأثیرگذار باشد، گفت: «به هر حال، این دیدگاه نیز یکی از صداهای موجود در دولت آمریکاست و ترامپ حتماً آن را میشنود؛ اما تاکنون پاسخ مثبتی به این رویکرد نداده است. در واقع، میتوان گفت او در مقطعی به توافقگرایان فرصت داد تا مسیر موردنظر خود را امتحان کنند، اما از آنجا که توافق موردنظر واشنگتن حاصل نشد، فعلاً این ایده را کنارگذاشته است. چند ماه مذاکره انجام شد، نامهنگاری صورت گرفت و تلاشهایی برای رسیدن به توافق صورت گرفت، اما نتیجهای که مورد انتظار آمریکا بود به دست نیامد. بنابراین، ترامپ ممکن است اینگونه استدلال کند که فرصت لازم در اختیار طرفداران دیپلماسی قرار گرفته و آنها نیز شانس خود را امتحان کردهاند؛ حالا باید به سراغ گزینههای دیگر رفت.»
ابوالفتح در پایان تأکید کرد: «البته این به معنای آن نیست که مسیر توافق برای همیشه بسته شده است. اگر گزینههای دیگر نیز به نتیجه نرسند، ممکن است ترامپ بار دیگر به پیشنهاد توافقگرایان بازگردد؛ اما در شرایط فعلی، به نظر نمیرسد این جریان توانسته باشد رئیسجمهور آمریکا را برای ادامهٔ مسیر دیپلماسی متقاعد کند.»