اختلاف سئول و کییف بر سر دو اسیر
تبعات افشاگری جنجالی زلنسکی
اختلاف میان کره جنوبی و اوکراین بر سر انتقال دو سرباز کره شمالی اسیرشده، به یک تنش دیپلماتیک تبدیل شده است. سئول میگوید کییف با علنی کردن انتقال، توافق محرمانه دو کشور را نقض کرده، اما اوکراین وجود چنین توافقی را رد میکند. این اختلاف علاوه بر آسیب به اعتماد دوجانبه، ممکن است بر حمایت آینده کره جنوبی از اوکراین اثر بگذارد.
فرارو– رافائل رشید روزنامهنگار آزاد و مستقر در سئول و نویسنده کتاب «کرهای که از دیدنش خودداری میکنیم»
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، روابط کره جنوبی و اوکراین بر سر سرنوشت دو سرباز کره شمالی که در کنار نیروهای روسیه در جنگ اوکراین به اسارت درآمدهاند، وارد مرحلهای غیرمنتظره از تنش دیپلماتیک شده است. ماجرا از آنجا آغاز شد که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد کییف «دو اسیر جنگی کره شمالی را به جمهوری کره فرستاده است». این اظهارات در حالی مطرح شد که سئول میگوید دو طرف درباره محرمانه نگه داشتن انتقال این افراد توافق کرده بودند.
دو سرباز کره شمالی چگونه به کره جنوبی رسیدند؟
نیروهای اوکراینی در ژانویه ۲۰۲۵ این دو سرباز را در منطقه کورسک روسیه به اسارت گرفتند. آنها بخشی از هزاران نیروی کره شمالی بودند که پیونگیانگ برای کمک به مسکو در جنگ علیه اوکراین اعزام کرده بود. هر دو سرباز پس از اسارت اعلام کردند که مایلاند به کره جنوبی منتقل شوند؛ اقدامی که از نظر حقوقی و سیاسی برای سئول اهمیت ویژهای دارد، زیرا کره جنوبی شهروندان کره شمالی را در چارچوب نظام حقوقی خود، شهروندان کرهای تلقی میکند.
در ماه ژوئیه، زلنسکی و لی جائه میونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، توافق کرده بودند مسئله این دو سرباز را با احترام به «اراده آزاد» آنها حل کنند. طبق گزارش مطرحشده، این دو نفر اوایل ماه جاری میلادی از طریق یک کشور ثالث وارد کره جنوبی شدند. افراد کره شمالی که به کره جنوبی میرسند، معمولاً ابتدا توسط سرویس اطلاعات ملی این کشور مورد بازجویی قرار میگیرند و سپس برای اسکان و بازپروری به مراکز دولتی منتقل میشوند؛ هرچند در پروندههای حساس امکان عبور از برخی مراحل معمول وجود دارد.
اختلاف بر سر یک توافق محرمانه
مبنای اصلی اختلاف میان سئول و کییف، نه اصل انتقال دو سرباز، بلکه نحوه اطلاعرسانی درباره آن است. کره جنوبی میگوید اوکراین از این کشور خواسته بود انتقال دو اسیر محرمانه باقی بماند؛ زیرا کییف نگران انتقادهای داخلی درباره از دست دادن فرصت مبادله این افراد با تعداد بیشتری از اسرای اوکراینی بود. سئول میگوید با محرمانه ماندن این روند موافقت کرده و دلیل آن را حفظ امنیت دو سرباز و خانوادههایشان و همچنین ملاحظات دیپلماتیک و امنیتی عنوان کرده است.
اما زمانی که زلنسکی انتقال این دو نفر را در سخنرانی خود در سازمان ملل اعلام کرد، لی جائه میونگ در شبکه اجتماعی ایکس گفت اوکراین یک «توافق عدم افشا» را نقض کرده است. در مقابل، دیمیترو لیتوین، مشاور زلنسکی اعلام کرد چنین توافقی وجود نداشته است. همین اظهارات به سرعت به یک بحران سیاسی در داخل کره جنوبی نیز تبدیل شد. منتقدان لی جائه میونگ، با اشاره به کاهش محبوبیت او، دولت را به ارائه روایت نادرست درباره وجود توافق محرمانه متهم کردند. دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی نیز روایت اوکراین را «کذب» خواند و اعلام کرد رفتار کییف به اعتماد میان دو دولت آسیب جدی وارد کرده است.
آیا توافقی به صورت مکتوب وجود داشت؟
یکی از ابهامات اصلی این پرونده همچنان شکل و محتوای توافق دو کشور است. وزارت خارجه کره جنوبی به نماینده دیپلماتیک اوکراین اعلام کرده است که میان دو طرف «توافقی روشن» وجود داشته است. با این حال، هنگامی که از وزارت خارجه کره جنوبی پرسیده شد آیا این توافق به صورت کتبی ثبت شده است، این وزارتخانه صرفاً اعلام کرد که دو کشور تصمیم گرفته بودند موضوع را به صورت محرمانه مدیریت کنند.
سفارت اوکراین در سئول نیز به درخواست برای اظهارنظر درباره این مسئله پاسخ نداده است. بنابراین، بر اساس اطلاعات موجود، اختلاف اصلی نه درباره انتقال دو سرباز، بلکه درباره این است که آیا کییف از نظر سیاسی و دیپلماتیک متعهد شده بود جزئیات این انتقال را علنی نکند یا خیر.
سکوت پیونگیانگ و حساسیت سرنوشت دو سرباز
کره شمالی تاکنون درباره انتقال این دو سرباز به کره جنوبی اظهارنظر نکرده است. وزارت اتحاد کره جنوبی نیز اعلام کرده که تاکنون تحول مرتبطی از سوی پیونگیانگ مشاهده نکرده و این مسئله را زیر نظر دارد. با این حال، سرنوشت این دو سرباز برای حکومت کره شمالی حساسیت ویژهای دارد.
پیونگیانگ در تبلیغات رسمی خود سربازانی را که در صورت اسارت دست به خودکشی زدهاند، به عنوان قهرمان معرفی کرده است. در چنین شرایطی، انتقال دو سرباز زنده که پس از اسارت انتخاب کردهاند به کره جنوبی بروند، میتواند با روایت رسمی حکومت درباره وفاداری نیروهای نظامی خود در تضاد قرار گیرد.
پیامدهای سیاسی فراتر از یک اختلاف دیپلماتیک
این اختلاف اکنون حمایت محتاطانه کره جنوبی از اوکراین را نیز تحت تأثیر قرار داده است. برخی چهرههای سیاسی نزدیک به دولت لی جائه میونگ حتی خواستار بازنگری فوری در کمکهای سئول به کییف شدهاند. کیم بیونگجو، نماینده حزب دموکرات کره جنوبی گفته است دلیلی برای ادامه حمایت از اوکراین وجود ندارد و دولت باید کمکهای خود به این کشور را مورد بازبینی فوری قرار دهد.
به این ترتیب، پرونده دو اسیر جنگی که در ابتدا میتوانست نمادی از همکاری میان اوکراین و کره جنوبی باشد، اکنون به مسئلهای دیپلماتیک تبدیل شده است. اختلاف بر سر محرمانگی انتقال این دو نفر، علاوه بر آسیب زدن به اعتماد میان سئول و کییف، میتواند بر نحوه حمایت آینده کره جنوبی از اوکراین و همچنین حساسیتهای این کشور در قبال کره شمالی و روسیه تأثیر بگذارد.
