پرسش‌های جنجالی عارف از شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ آیا دولت نباید رئیس دانشگاه را انتخاب کند؟

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، در جلسه با اعضای حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این شورا خدمات ارزنده‌ای داشته است. شورای عالی انقلاب فرهنگی زمانی تشکیل شد که هیچ شکی درباره ضرورت وجود چنین شورایی نبود، اما احساس می‌شد ستاد انقلاب فرهنگی و شورای عالی انقلاب فرهنگی دو فضای متفاوت دارند. 

وی ادامه داد: حدود ۱۰ سال است که با بحران جمعیتی مواجه هستیم، اما آیا صرف تصویب قانون می‌تواند این مشکل را حل کند؟ هنر قانون این است که راهکار عملیاتی داشته باشد و شوراهای عالی باید تصمیمات عملیاتی بگیرند. 

شرایط امروز کشور حتی با دو سال قبل متفاوت است

معاون اول رئیس‌جمهور بر ضرورت متناسب‌سازی سیاست‌ها با شرایط جدید کشور تأکید و اظهار کرد: شرایط امروز کشور حتی با دو سال قبل متفاوت شده و باید ظرفیت لازم را در خود برای مواجهه با این شرایط جدید ایجاد کنیم. 

عارف افزود: انقلاب اسلامی استکبارستیز بود، اما استکبار از نیروهای نیابتی، از جمله اقوام که ظرفیت مهمی برای کشورمان بودند، علیه انقلاب استفاده کرد. ما هیچ‌گاه در شورای عالی انقلاب فرهنگی به این مسئله نپرداختیم که چرا مرزها با نگاه فرهنگی مدیریت نشده و چرا مرزها را امنیتی کرده‌ایم؟ 

وی تصریح کرد: امروز ایران به‌طور مستقیم با آمریکا و اسرائیل درگیر شده است. حتی اگر مذاکرات اخیر به یادداشت تفاهم برسد، شرایط ما در برابر آمریکا تغییر نمی‌کند. در چنین شرایطی شورای عالی انقلاب فرهنگی چه برنامه‌ای دارد؟ 

معاون اول رئیس‌جمهور ادامه داد: جنگ‌های آینده، جنگ‌های فناوری است و افسران این جنگ دانشمندان کشور هستند. در چنین شرایطی آیا می‌توانیم روش‌های قبلی را ادامه دهیم؟ 

شوراهای عالی وارد حوزه اجرایی نشوند

عارف اظهار کرد: شوراهای عالی باید مراقب باشند وارد حوزه اجرایی نشوند. رهبر شهید همواره بر وجود دبیرخانه فرهنگی کوچک، خلوت و کیفی برای شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید داشتند، زیرا وقتی دبیرخانه بزرگ شود، به کار اجرایی نیز ورود می‌کند. 

وی با طرح این پرسش که «چه کسی مقصر وضعیت فرهنگی جامعه است؟» افزود: چقدر موفق شده‌ایم وحدت حوزه و دانشگاه را در دهه پنجم انقلاب محقق کنیم؟ آیا دولت نمی‌تواند انتخاب رئیس دانشگاه را انجام دهد و حتماً باید پیشنهاد دولت به تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی برسد؟ انقلاب ما فرهنگی است و کارهای فرهنگی زیادی روی زمین مانده که باید دنبال شود. 

باید در دو سال آینده به جایگاه اول علم و فناوری منطقه برسیم

معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد: فرمان رهبر شهید درباره شورای عالی انقلاب فرهنگی لازم‌الاجراست و این شورا باید در جایگاه خود قرار گیرد. اگر این اتفاق رخ دهد، مسیر پیشرفت علم و فناوری در کشور نیز هموار خواهد شد. 

عارف افزود: باید در دو سال آینده در زمینه علم و فناوری به جایگاه اول منطقه و جایگاهی تأثیرگذار در دنیا دست یابیم و راهبرد رهبر شهید در حوزه علم و فناوری را محقق کنیم. این شورا مقام ولایت را نمایندگی می‌کند و باید در چارچوب منویات رهبری عمل کند. 

شورای عالی انقلاب فرهنگی برای شرایط جدید چه برنامه‌ای دارد؟ 

وی گفت: در شرایط پساجنگ که دیگر ایران‌هراسی خنثی شده است، باید نقش جدید خود را در منطقه ایفا کنیم. وزرای اروپایی به مقامات ما می‌گویند مقاومت شما در برابر آمریکا موجب شد تحقیر ما نیز در برابر این کشور تمام شود. ما تنها کشوری بودیم که با اقتدار در برابر آمریکا ایستادیم. 

عارف بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که شورای عالی انقلاب فرهنگی برای شرایط جدید کشور در حوزه علم و فرهنگ چه برنامه‌ای دارد و افزود: شورای عالی انقلاب فرهنگی باید نه‌فقط برای مردم ایران، بلکه برای کشورهای حوزه تمدنی ایران و کشورهای مسلمان نیز برنامه داشته باشد. 

معاون اول رئیس‌جمهور تصریح کرد: دولت از شورای عالی انقلاب فرهنگی جدا نیست. دولت گاهی حتی مصوبات شوراهای عالی مخصوص خود را هم رد می‌کند، اما وقتی دولت درباره مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی موضعی می‌گیرد، برخی دلسوز می‌شوند و فریادشان بلند می‌شود که باید بررسی کنیم نیت افراد چیست. 

وی همچنین تأکید کرد: امروز در کشور وحدت و انسجام داریم و مقام معظم رهبری ادامه‌دهنده راه دو رهبر پیشین انقلاب هستند و همان مسیر با شتاب بیشتری ادامه می‌یابد. فرمانبری از رهبر جدید انقلاب اسلامی ادامه فرمانبری از رهبری شهید است. 

عارف در پایان توصیه کرد شورای عالی انقلاب فرهنگی عملکرد چهار دهه گذشته خود را مورد بازنگری قرار دهد. 

خسروپناه: شورا همواره تلاش کرده یاور دولت‌ها باشد

در ادامه این جلسه عبدالحسین خسروپناه با اشاره به مشروعیت یافتن جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی به دستور امامین انقلاب گفت: در حال حاضر گزارش جلسات خود را با واسطه به مقام معظم رهبری ارائه می‌دهیم و ایشان نیز هر هفته یا یک هفته در میان، راهنمایی‌ها و راهبردهای خود را به ما منتقل می‌کنند. 

وی افزود: شورای عالی انقلاب فرهنگی همواره تلاش کرده یاور دولت‌ها باشد و پیشنهادهای دولت را با همدلی بررسی و دنبال کند. در دولت چهاردهم اکثر پیشنهادهای وزارت علوم، وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد و پیام نور برای رؤسای دانشگاه‌ها نیز تأیید شده است. اخیراً ترمیم سند بنیادین آموزش و پرورش نیز با همراهی این وزارتخانه تصویب شد. 

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی قدرت اجرایی ندارد؛ بنابراین هرچه دولت همراهی بیشتری در اجرای تصمیمات شورا داشته باشد، اقدامات بهتر پیش می‌رود. 

خسروپناه تأکید کرد: بیش از هر زمان دیگری به وحدت، انسجام ملی، همدلی، صداقت و محبت کارگزاران نسبت به مردم نیازمندیم تا مردم احساس کنند یک حکمرانی در کشور وجود دارد. 

حداد عادل: مصوبه کنکور به یک زخم کهنه تبدیل شده است

غلامعلی حداد عادل نیز با اشاره به دشواری اداره کشور از سوی دولت، به‌ویژه اداره دانشگاه‌ها و مدارس در شرایط هم جنگ و هم صلح، گفت: مصوبه کنکور به یک زخم کهنه تبدیل شده است. تصمیمات خلق‌الساعه باعث شده اثر نمره مدارس خنثی شود و دانش‌آموزان به سمت کلاس کنکور و تست‌زنی سوق پیدا کنند. 

وی افزود: اقدامات شورای عالی انقلاب فرهنگی با جوسازی عده‌ای عقیم مانده و در واقع عقب‌نشینی شده است که باید این روند اصلاح شود. 

حداد عادل همچنین پذیرش دانشجوی خارجی در کشور را نشانه توسعه نظام آموزش عالی و فرصتی مغتنم برای کشور دانست و گفت: دانشجوی خارجی پیش از ورود به کلاس‌های دانشگاه باید زبان فارسی را بیاموزد. 

صادقی رشاد: شورای عالی انقلاب فرهنگی بازوی قدرتمند دولت‌هاست

علی‌اکبر صادقی رشاد نیز با تقدیر از تلاش‌های رئیس‌جمهور و معاون اول رئیس‌جمهور در اداره کشور در شرایط جنگی گفت: برخی افراد درباره مبنای مشروعیت شورای عالی انقلاب فرهنگی تردیدهایی مطرح می‌کنند، در حالی که این شورا توسط ولی فقیه تأسیس شده و سازوکاری برای حکمرانی ایشان و بازویی قدرتمند برای دولت‌هاست. 

وی با اشاره به سابقه علمی و دانشگاهی عارف افزود: هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی و نقد و مناظره تاکنون ۱۰ هزار کرسی ترویجی و گفتمان‌ساز در دانشگاه‌ها برگزار کرده است. 

مردم باید طعم شیرین رشد علمی را بچشند

محمدرضا مخبر دزفولی نیز گفت: زمانی مصرف‌کننده علم در دنیا بودیم، اما اکنون مدعی هستیم که دو درصد از علم دنیا را تولید می‌کنیم. با این حال باید وارد مرحله اثربخشی علم شویم تا مردم طعم شیرین رشد علمی را بچشند و برای رسیدن به این هدف به سیاستگذاری منسجم و پرهیز از پراکنده‌کاری نیاز داریم. 

وی با تقدیر از اقدامات معاون اول رئیس‌جمهور برای حل مشکلات معیشتی استادان دانشگاه افزود: با این حال در این مسیر اقداماتی انجام می‌شود که استاد را مأیوس می‌کند. 

مخبر دزفولی همچنین بر نیاز کشور به رشته‌های جدید علمی تأکید کرد و خواستار اتخاذ تصمیمی جامع برای ایجاد این رشته‌ها شد. 

۷۲ درصد رشته‌های علوم انسانی کد رشته شغلی ندارند

سید سعیدرضا عاملی نیز با اشاره به دغدغه مطرح‌شده از سوی رهبر شهید انقلاب درباره اشتغال فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم انسانی گفت: در حال حاضر ۷۲ درصد رشته‌های علوم انسانی کد رشته شغلی در سازمان امور اداری و استخدامی ندارند. 

وی افزود: فقط ۶۷ شرکت دانش‌بنیان در زمینه علوم انسانی و اجتماعی داریم و باید با حمایت از این شرکت‌ها، زمینه توسعه آن‌ها را فراهم کنیم. 

عاملی همچنین تأکید کرد که طرح مجلس درباره مقابله با نفوذ دشمن می‌تواند مانع بازگشت نخبگان به کشور شود. 

بیشترین خسارت جنگ به تحقیقات دانشگاهی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی وارد شد

صادق واعظ‌زاده نیز با اشاره به سابقه علمی و فرهنگی عارف و تقدیر از اقدامات دولت در مدیریت کشور در دو جنگ اخیر گفت: بیشترین خسارت کشور در این دو جنگ نه به زیرساخت‌ها، بلکه به تحقیقات دانشگاهی و دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی وارد شد؛ بنابراین دولت باید مراقبت کند هدف دشمن برای ضربه زدن به زیرساخت‌های علمی کشور محقق نشود. 

منصور کبگانیان نیز پیروزی کشور در دو جنگ اخیر را مدیون توسعه علم و فناوری دانست و گفت: امروز نیازهای علمی و فناوری کشور از سوی مسئولان درک شده است، اما همچنان موانع اداری برای توسعه مراکز علمی و حمایت از دانشمندان و متخصصان وجود دارد. 

وی افزود: در کشور سند همکاری‌های بین‌المللی داریم، اما طرح مجلس شورای اسلامی برای مقابله با نفوذ موجب نگرانی استادان دانشگاه شده است. 

بانکی‌پور: جامعه درباره مسئله حجاب دچار تردید است

امیرحسین بانکی‌پور نیز با بیان اینکه کشور به انسجام، انتظام و اقتدار نیاز دارد، گفت: وجود تردید به این سه عامل مهم ضربه می‌زند. ما در زمینه کنکور یا بازگشایی دانشگاه‌ها تردید داریم و جامعه نیز تردید دارد که آیا نظام از مسئله حجاب عبور کرده است یا نه؟ باید با دنبال کردن مواضع مقام معظم رهبری از این تهدیدها خارج شویم. 

محمدحسین ساعی نیز با اشاره به سخنان امام خمینی (ره) در سال ۱۳۶۴ گفت: امام فرمودند برای من جنگ مسئله مهمی نیست و این شرایط پایان می‌یابد، اما مسئله مهم برای من دانشگاه‌هاست. ایشان بر ضرورت وجود روحیه خودباوری در دانشگاه‌ها تأکید داشتند. 

وی افزود: امروز نیز دانشگاه باید محل فعالیت فرهنگی جدی باشد، بودجه علم و فناوری تقویت شود و از نخبگان حمایت شود. 

بودجه علمی کشور باید به سمت دانشجویان سوق پیدا کند

ابراهیم سوزنچی نیز گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی به‌تنهایی نمی‌تواند گفتمان علم و فرهنگ کشور را تغییر دهد و به کمک دولت، مجلس و سایر نهادها نیاز دارد. 

وی افزود: در حال حاضر پارادایم اقتصاد کشور به سمت آزادسازی قیمت‌ها حرکت می‌کند تا یارانه به مصرف‌کننده نهایی داده شود؛ بودجه بخش علم و فرهنگ نیز باید به انتهای زنجیره تعلق گیرد و بودجه علمی کشور به سمت دانشجویان سوق پیدا کند. تا زمانی که اقتصاد علم و فرهنگ اصلاح نشود، توان تغییر پارادایم علمی و فرهنگی کشور را نداریم. 

فهیمه فرهمندپور نیز با اشاره به پشتیبانی همیشگی رهبر شهید انقلاب از توسعه علم و فناوری کشور گفت: ایران قوی علاوه بر توسعه علم و فناوری و اقتدار دفاعی، به خانواده‌ای مستحکم و مقاوم و جمعیتی قابل اتکا نیاز دارد که از این دو مؤلفه مهم غفلت کرده‌ایم. 

وی افزود: اجرای قانون جوانی جمعیت و تسهیل ازدواج بر زمین مانده و اجرایی نشده است.