نقد و بررسی انیمیشن جدید «سگهای نگهبان»
«Paw Patrol: The Dino Movie» در کنار ماجراجوییهای رنگارنگ و سرگرمکننده برای کودکان، پیامهایی بحثبرانگیز درباره ثروت، خصوصیسازی، مجرمان و کلیشههای اجتماعی دارد.
فرارو- انیمیشن جدید «سگهای نگهبان» در ظاهر یک ماجراجویی ساده و پرهیجان برای کودکان است، اما همزمان با اثری مواجه میشویم که برخی ارزشهای قابل تأمل و برخی کلیشههای نگرانکننده را همزمان به مخاطب خردسال منتقل میکند.
به گزارش فرارو به نقل از رپ، پیش از بررسی کیفیت «Paw Patrol: The Dino Movie» باید به پرسشی پاسخ داد که درباره بسیاری از آثار کودکانه مطرح میشود: آیا اصلاً باید فیلمی را که برای کودکان ساخته شده با معیارهای نقد سینمایی بزرگسالان بررسی کرد؟
پاسخ مثبت است. فیلمهای کودکانه اگرچه برای مخاطبان کمسنوسال ساخته میشوند، اما توسط بزرگسالان نوشته، تولید و تجاریسازی شدهاند. مهمتر اینکه کودکان از طریق همین آثار، بخشی از نگاه خود به زندگی، روابط، ارزشهای اجتماعی و جهان پیرامونشان را شکل میدهند. بنابراین، بررسی پیامهایی که این فیلمها منتقل میکنند، به اندازه ارزیابی سرگرمکننده بودن آنها اهمیت دارد.
این انیمیشن در سادهترین سطح، داستانی درباره تولهسگهای دوستداشتنی، دایناسورها و تلاش برای انجام بهترین کار ممکن است. اما در لایههای زیرین، پیامهای مشخصتری نیز دیده میشود؛ از جمله تصویری مثبت از ثروت و مالکیت خصوصی، این ایده که افراد ثروتمند ذاتاً خیرخواهاند و همچنین نگاهی بدبینانه به امکان اصلاح مجرمان.
داستان فیلم حول رایدر، کودکی ثروتمند و مستقل میچرخد که بدون نظارت جدی والدین، گروهی از تولهسگها را برای انجام عملیات خطرناک نجات آموزش داده است. او برای هرکدام از سگها تجهیزات پیشرفتهای فراهم میکند و آنها را در مأموریتهای مختلف به کار میگیرد.
رایدر و گروهش پس از نجات یک خانواده از یک حادثه دریایی، در جزیرهای ناشناخته گرفتار میشوند. آنها در ادامه متوجه میشوند این جزیره محل زندگی گروهی از دایناسورهاست. با این حال، دایناسورهای فیلم چندان ترسناک نیستند و حتی تیرانوسوروس رکس نیز در این جهان ظاهراً گیاهخوار است. فیلم نیز قرار نیست آموزش علمی درباره دایناسورها ارائه دهد؛ هدف اصلی آن سرگرم کردن مخاطب خردسال است.
اما یکی از مهمترین بخشهای فیلم با ورود شخصیتی به نام رکس شکل میگیرد؛ یک سگ برنیز مانتین دارای معلولیت که برای حرکت از وسیلهای چرخدار استفاده میکند. رکس سالها در جزیره زندگی کرده و تلاش کرده محیط اطراف را برای افراد دارای معلولیت مناسبتر کند.
بازنمایی رکس از نقاط قوت اصلی فیلم است. سازندگان نهتنها معلولیت او را پنهان نمیکنند، بلکه اجازه نمیدهند این ویژگی تنها عامل تعریفکننده شخصیت او باشد. نکته قابل توجهتر اینکه برای ایفای نقش رکس از بازیگری استفاده شده که خود از ویلچر استفاده میکند. در شرایطی که حتی برخی آثار سینمایی جدی و تحسینشده در نمایش افراد دارای معلولیت با انتقاد روبهرو شدهاند، «The Dino Movie» در این زمینه رویکردی محترمانه و مسئولانه دارد.
با این حال، همه پیامهای فیلم به همین اندازه مثبت نیستند. هامینگر، دشمن قدیمی گروه «سگهای نگهبان»، در ابتدای فیلم از زندان آزاد میشود و ادعا میکند قصد دارد زندگی متفاوتی را آغاز کند. اما به محض اینکه متوجه میشود جزیره محل زندگی دایناسورها سرشار از الماس است، دوباره به فعالیتهای مجرمانه بازمیگردد.
این روایت، تصویری نسبتاً ساده از مفهوم اصلاح مجرمان ارائه میدهد؛ گویی برخی افراد ذاتاً شرور هستند و امکان تغییر واقعی برای آنها وجود ندارد. فیلم درباره گربهها نیز از کلیشه مشابهی استفاده میکند. آنها اغلب موجوداتی غیرقابل اعتماد یا ناتوان نشان داده میشوند و حتی اعضای گروه قهرمان داستان نیز هنگام مواجهه با گربهها رفتاری همراه با تعصب دارند؛ تعصبی که در دنیای فیلم تقریباً همیشه درست از آب درمیآید.
از نظر بصری، «The Dino Movie» فیلمی پرزرقوبرق، رنگارنگ و پرتحرک است. صحنههای نجات نیز برای مخاطبان خردسال جذاب طراحی شدهاند؛ از جمله سکانسی که در درهای پر از گدازه اتفاق میافتد و چند شخصیت در شرایطی خطرناک گرفتار میشوند.
داستانگویی و شخصیتپردازی فیلم ساده است و برخی دیالوگها ممکن است برای بزرگسالان آزاردهنده یا بیش از حد ساده به نظر برسند. با این حال، همین سادگی را میتوان بخشی از کارکرد آموزشی فیلمهای کودکانه دانست. کودکان تنها از فیلمها درباره جهان یاد نمیگیرند؛ بلکه با تماشای آنها، اصول اولیه روایت، شخصیتپردازی و دنبال کردن یک داستان را نیز میآموزند.
در نهایت، «Paw Patrol: The Dino Movie» اثری نیست که بتوان آن را صرفاً یک سرگرمی بیضرر برای کودکان دانست. فیلم در کنار ماجراجوییهای رنگارنگ، ارزشها و کلیشههایی را نیز منتقل میکند که ممکن است برخی والدین نسبت به آنها حساس باشند. با این حال، نمیتوان تلاش سازندگان برای بازنمایی محترمانه افراد دارای معلولیت را نادیده گرفت.
شاید سالها بعد، مخاطبان امروز «سگهای نگهبان» به این مجموعه با نگاهی انتقادیتر بازگردند و برخی پیامهای آن را مانند بسیاری از آثار محبوب دوران کودکی دوباره ارزیابی کنند. اما دستکم درباره «The Dino Movie» میتوان گفت که فیلم در نمایش شخصیتهای دارای معلولیت قدمی درست برداشته است؛ حتی اگر در نهایت، مانند بسیاری از محصولات این مجموعه، سرگرمی و داستانگویی با هدف بزرگتر فروش اسباببازی و محصولات جانبی همراه شده باشد.
