از گردن خمیده تا انگشتهای خسته؛ گوشیها چگونه بدن را تغییر میدهند؟
استفاده طولانیمدت از تلفن هوشمند ممکن است علاوه بر خواب و تمرکز، روی وضعیت سلامت بدن اثر بگذارد؛ با این حال، همه این تغییرات را نمیتوان مستقیماً به گوشی نسبت داد.
فرارو- سالها خیره شدن به صفحه گوشی و خم نگه داشتن سر میتواند بدن را به الگوهای جدیدی از نشستن و حرکت عادت دهد؛ تغییراتی که بخشی از آنها قابل پیشگیری هستند، اما همیشه بهسادگی برگشتپذیر نیستند.
به گزارش فرارو به نقل فست کمپانی، بیشتر افراد میدانند که استفاده زیاد از نمایشگرها میتواند خواب و تمرکز را مختل کند، اما پیامدهای استفاده طولانیمدت از تلفن همراه ممکن است فقط به مغز و ذهن محدود نشود. پژوهشها و تجربه پزشکان نشان میدهد بدن انسان نیز در واکنش به ساعتهای طولانی خیره شدن به صفحه، خم کردن سر، جمع کردن چشمها و بالا و پایین کردن مداوم صفحه ممکن است بهتدریج تغییر کند.
برخی پزشکان بهطور غیررسمی از اصطلاح «بدنِ گوشی» برای توصیف مجموعهای از تغییرات فیزیکی استفاده میکنند که میتواند پس از سالها استفاده نادرست یا طولانی از تلفن همراه ایجاد شود. این تغییرات بهویژه در وضعیت گردن و بدن دیده میشوند، هرچند درباره ارتباط مستقیم گوشی با برخی مشکلات دیگر باید محتاط بود.
وقتی گوشی به ستون فقرات فشار میآورد
یکی از شناختهشدهترین پیامدهای استفاده نادرست از گوشی، چیزی است که به آن «گردن تکنولوژی» یا Tech Neck گفته میشود.
وقتی سر خود را برای نگاه کردن به صفحه پایین میآورید، عضلات پشت گردن باید برای نگه داشتن سر بیشتر فعالیت کنند. در ابتدا، این فشار ممکن است تنها به خستگی و دردهای معمول گردن منجر شود. اما اگر این وضعیت ساعتها و سالها تکرار شود، فشار مداوم میتواند به ساختارهای گردن، از جمله دیسکهای مهرهای، آسیب بزند.
کی. دنیل ریو، جراح ستون فقرات گردنی در مرکز پزشکی نیویورک-پرسبیترین و ویل کورنل، میگوید این مشکل در سالهای اخیر در میان جوانان نیز بیشتر دیده میشود؛ حتی در افرادی که در دهه بیست زندگی خود هستند و پیشتر کمتر با چنین مشکلاتی به مطب مراجعه میکردند.
یکی از دلایل مشکلساز بودن گوشی این است که برخلاف رایانه، همیشه همراه ماست. هنگام کار با کامپیوتر میتوان ارتفاع نمایشگر را تنظیم کرد، اما تلفن همراه در خانه، خیابان، تختخواب و محل کار همراه فرد است و همین امر باعث میشود بسیاری از افراد حتی پس از اصلاح وضعیت میز کار خود، همچنان هنگام استفاده از گوشی گردنشان را در وضعیت نامناسب قرار دهند.
ریو حتی توصیه رایج «صاف بنشینید و زانوها و لگن را در زاویه ۹۰ درجه نگه دارید» را بهترین راهحل نمیداند. از نگاه او، این وضعیت ممکن است در نهایت فرد را دوباره به سمت قوز کردن سوق دهد.
او پیشنهاد میکند هنگام استفاده طولانی از گوشی یا نمایشگر، بدن کمی به عقب متمایل باشد. تکیه دادن در زاویه حدود ۲۵ تا ۳۰ درجه، همراه با حمایت مناسب از کمر و سر، میتواند بخشی از وزن سر و بالاتنه را به صندلی منتقل کند و فشار روی گردن را کاهش دهد.
با این حال، پیشگیری اهمیت زیادی دارد. به گفته ریو، وقتی آسیبهای سلولی و فرسایش ساختارهای گردن به مرحله پیشرفته برسند، همیشه امکان بازگرداندن شرایط به وضعیت اولیه وجود ندارد.
آیا صفحه نمایش باعث نزدیکبینی میشود؟
افزایش نزدیکبینی یا میوپی در میان کودکان در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده و نمایشگرها اغلب بهعنوان یکی از عوامل مقصر معرفی میشوند. با این حال، دونالد موتی، پژوهشگر حوزه بینایی، معتقد است خود صفحه نمایش احتمالاً مستقیماً عامل افزایش نزدیکبینی نیست.
به گفته او، مسئله ممکن است بیشتر به این واقعیت مربوط باشد که کودکان به دلیل استفاده از نمایشگرها زمان بیشتری را در محیطهای بسته میگذرانند و فرصت کمتری برای حضور در فضای باز دارند.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که سپری کردن زمان در فضای باز میتواند در برابر ابتلا به نزدیکبینی در کودکان نقش محافظتی داشته باشد. در یکی از پژوهشها که از دادههای ساعتهای هوشمند استفاده کرده بود، حدود دو ساعت حضور روزانه در فضای باز بیشترین میزان محافظت را در برابر نزدیکبینی نشان داد؛ به شرط آنکه هر نوبت حضور در فضای باز دستکم ۱۵ دقیقه طول بکشد و میزان روشنایی روز نیز به حدود ۲ هزار لوکس برسد.
این میزان روشنایی حتی در سایه نیز بهراحتی در فضای باز قابل دستیابی است. بنابراین لازم نیست والدین برای تأمین این شرایط، الزاماً کودکان را زیر نور مستقیم خورشید قرار دهند.
در مورد بزرگسالان، نگرانی درباره اثر مستقیم نمایشگرها بر نزدیکبینی بسیار کمتر است. به گفته موتی، در این گروه سنی مهمترین پیامد استفاده طولانی از نمایشگر احتمالاً خستگی چشم است. در این شرایط، رعایت تعادل و پرهیز از استفاده افراطی همچنان توصیهای منطقی محسوب میشود.
آیا گوشی قدرت دستها را هم کاهش میدهد؟
یکی دیگر از موضوعاتی که گاهی در بحث «بدن گوشی» مطرح میشود، قدرت گرفتن و فشار دادن دست است. قدرت پنجه یا Grip Strength شاخصی مهم برای ارزیابی قدرت عضلانی و سلامت عمومی بدن محسوب میشود و حتی میتواند با طول عمر و وضعیت کلی سلامت ارتباط داشته باشد.
از آنجا که سبک زندگی مدرن افراد را بیشتر پشت نمایشگرها نگه داشته، ممکن است این تصور شکل بگیرد که دستهای کمتحرک و استفاده مداوم از گوشی عامل کاهش قدرت پنجه هستند. اما شواهد موجود چنین ارتباط مستقیمی را تأیید نمیکنند.
یوهانس بلر، استاد جامعهشناسی پزشکی، تأکید میکند که برای تفسیر روند کاهش قدرت پنجه باید محتاط بود. پژوهشی که در سال ۲۰۱۹ با مشارکت او انجام شد، نشان داد کاهش قدرت پنجه در واقع در میان نسلهایی مشاهده شده که دههها پیش از ظهور گوشیهای هوشمند متولد شده بودند.
بنابراین، نمیتوان کاهش قدرت عضلانی را به یک وسیله خاص نسبت داد. این روند احتمالاً بازتاب تغییرات گستردهتر در سبک زندگی، نوع کار و میزان فعالیت بدنی انسانهاست.
قدرت پنجه دقیقاً به این دلیل شاخص ارزشمندی محسوب میشود که تصویری از قدرت عضلانی و سلامت عمومی بدن ارائه میدهد، نه اینکه صرفاً وضعیت خود دستها را نشان دهد. البته یک بار اندازهگیری قدرت پنجه بهتنهایی نمیتواند نشانه بیماری یا تشخیص پزشکی باشد.
در نهایت، بهترین راهکار همچنان ساده است: فعال بمانید، تحرک داشته باشید و قدرت عضلانی خود را حفظ کنید. این توصیه تقریباً برای هر فردی، در هر سنی، قابل اجراست.
در مجموع، تلفن هوشمند به خودی خود الزاماً دشمن بدن نیست، اما شیوه استفاده از آن میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. ساعتها پایین نگه داشتن سر، نشستن طولانی، کاهش فعالیت بدنی و جایگزین کردن فضای باز با نمایشگر میتواند بخشی از مشکلات جسمی مرتبط با سبک زندگی دیجیتال را تشدید کند.
به همین دلیل، به جای ترس از گوشی، بهتر است نحوه استفاده از آن را اصلاح کنیم: وضعیت بدن را تغییر دهیم، وقفههای منظم داشته باشیم، فعالیت بدنی را افزایش دهیم و برای کودکان نیز زمان کافی برای حضور در فضای باز در نظر بگیریم. بسیاری از آسیبهای مرتبط با سبک زندگی دیجیتال، پیش از آنکه به مشکل جدی تبدیل شوند، با همین تغییرات ساده قابل پیشگیری هستند.
