از جنگ ایران تا انتخابات؛ جمهوریخواهان در دوراهی
شکست قطعنامه محدودکننده اختیارات جنگی ترامپ در سنای آمریکا با ۴۹ رأی موافق در برابر ۵۰ رأی مخالف، مانع توقف عملیات علیه ایران شد؛ اما پیوستن چهار جمهوریخواه به دموکراتها نشانه افزایش اختلافات درون حزب است. همزمان، نگرانی درباره اهداف جنگ، هزینههای آن و تأثیرش بر انتخابات میاندورهای افزایش یافته است.
فرارو – الکسی کوسف، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه واشنگتن پست، سنای آمریکا روز پنجشنبه قطعنامهای را که میتوانست اختیار دونالد ترامپ برای انجام حملات بیشتر علیه ایران را محدود کند، رد کرد؛ اما نتیجه رأیگیری نشان داد که جنگ ایران دیگر موضوعی بدون اختلاف در میان جمهوریخواهان نیست. این قطعنامه با نتیجه ۴۹ رأی موافق در برابر ۵۰ رأی مخالف شکست خورد؛ در حالی که چهار سناتور جمهوریخواه برخلاف موضع ترامپ به دموکراتها پیوستند و از پایان دادن به ادامه عملیات نظامی حمایت کردند.
این رأیگیری در شرایطی انجام شد که نگرانیهای سیاسی درباره جنگ در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا افزایش یافته است. بخشی از جمهوریخواهان اکنون درباره اهداف جنگ، میزان پیشرفت آن و نحوه پایان دادن به عملیات نظامی از دولت ترامپ توضیح بیشتری میخواهند.
شکاف در اردوگاه جمهوریخواهان
چهار سناتور جمهوریخواه به نام های رند پال، سوزان کالینز، لیزا مورکوفسکی و تام تیلیس، به قطعنامه رأی مثبت دادند و در کنار دموکراتها قرار گرفتند. در مقابل، یک سناتور دموکرات به نام جان فترمن، با این قطعنامه مخالفت کرد. تام تیلیس که پیشتر نیز با قطعنامههای مشابه مخالفت کرده بود، این بار اعلام کرد یکی از دلایل حمایت او این است که دولت ترامپ نتوانسته راهبرد خود را برای قانونگذاران و افکار عمومی بهطور روشن توضیح دهد. او گفت جنگ در شرایط کنونی محبوبیت زیادی ندارد، زیرا بسیاری از آمریکاییها احساس نمیکنند پیشرفت واقعی در آن حاصل شده است.
در مجلس نمایندگان نیز هفت جمهوریخواه هفته گذشته به قطعنامهای مشابه رأی داده بودند؛ قطعنامهای که با حمایت اکثریت نمایندگان به تصویب رسید. همزمان، جان هاستد، سناتور جمهوریخواه از اوهایو و دو نامزد جمهوریخواه در رقابتهای حساس انتخاباتی، اشلی هینسون از آیووا و مایک راجرز از میشیگان، خواستار پایان جنگ شدهاند.
جنگ به مسئلهای انتخاباتی تبدیل میشود
تحولات اخیر نشان میدهد جنگ ایران به تدریج از یک موضوع صرفاً امنیتی و خارجی به مسئلهای داخلی و انتخاباتی تبدیل شده است. جمهوریخواهانی که در انتخابات رقابتهای فشردهای دارند، با دو ملاحظه متفاوت روبهرو هستند: از یک سو حمایت از عملیات نظامی دولت ترامپ و از سوی دیگر نگرانی درباره واکنش رأیدهندگان به ادامه جنگ. سوزان کالینز که خود درگیر رقابت انتخاباتی دشواری است، از قطعنامه حمایت کرد. اما برخی جمهوریخواهان دیگری که با رقابتهای حساس مواجه هستند، همچنان در کنار دولت ایستادند.
سناتور دن سالیوان از آلاسکا استدلال کرد که قطعنامههای مربوط به اختیارات جنگی در عمل به معنای خارج کردن نیروهای آمریکایی از یک منطقه است و در شرایطی که نیروهای آمریکایی درگیر عملیات هستند، او از چنین اقدامی حمایت نمیکند. در طرف مقابل، چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات سنا، پیش از رأیگیری هشدار داد که رأیدهندگان در انتخابات آینده موضع نمایندگان درباره ادامه یا پایان جنگ را به خاطر خواهند سپرد.
اختلاف بر سر اختیار رئیسجمهور
مبنای حقوقی این مناقشه به قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ بازمیگردد. بر اساس این قانون، اگر کنگره قطعنامهای برای پایان دادن به مشارکت نیروهای آمریکایی در مخاصمهای خارجی بدون مجوز کنگره تصویب کند، رئیسجمهور باید نیروهای آمریکا را از آن درگیری خارج کند. اما دولت ترامپ استدلال کرده است که این قانون با قانون اساسی مغایرت دارد و حتی سازوکاری که به کنگره اجازه میدهد چنین قطعنامهای را بدون امکان وتوی رئیسجمهور تصویب کند، از نظر حقوقی با تردید جدی روبهروست.
اختلاف میان دو طرف به سابقه دیوان عالی آمریکا نیز مربوط میشود. جمهوریخواهان به رأی سال ۱۹۸۳ دیوان عالی در پرونده «مهاجرت و تابعیت علیه چادا» استناد میکنند و معتقدند کنگره نمیتواند اختیارات وتوی رئیسجمهور را از این طریق محدود کند. دموکراتها در مقابل میگویند دادگاهها تاکنون مشخصاً درباره اینکه این سابقه تا چه اندازه به قطعنامههای مربوط به اختیارات جنگی مربوط میشود، تصمیم روشنی نگرفتهاند. جیمز ریش، رئیس جمهوریخواه کمیته روابط خارجی سنا، پیشتر گفته بود سازوکار قطعنامه مشترک مورد استفاده کنگره از سوی دیوان عالی غیرقانونی شناخته شده و بنابراین چنین رأیگیریهایی تأثیر عملی بر تصمیم رئیسجمهور نخواهد داشت.
فشار برای توضیح درباره هدف جنگ
حتی جمهوریخواهانی که به قطعنامه پایان جنگ رأی ندادند نیز نسبت به نحوه اطلاعرسانی دولت درباره اهداف عملیات نظامی ابراز نگرانی کردهاند. جان کندی، سناتور جمهوریخواه لوئیزیانا، از ترامپ خواست بهصورت روشن توضیح دهد که جنگ تاکنون چه دستاوردهایی داشته و دولت چگونه قصد دارد به آن پایان دهد. او پیشنهاد کرد رئیسجمهور در یک سخنرانی سراسری درباره علت آغاز جنگ، نتایج عملیات و گزینههای موجود برای خروج از آن با مردم صحبت کند.
کندی تأکید کرد که مردم آمریکا درباره اهداف جنگ و مسیر آینده آن سردرگم هستند. او حتی پیشنهاد کرد اگر دونالد ترامپ شخصاً چنین سخنرانیای انجام نمیدهد، مارکو روبیو، وزیر خارجه یا ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا این مسئولیت را بر عهده بگیرند. این درخواست نشان میدهد که مسئله اصلی تنها مخالفت با جنگ نیست؛ حتی در میان حامیان ادامه عملیات نیز این پرسش مطرح شده که دولت دقیقاً چه هدفی را دنبال میکند و پایان جنگ چگونه قرار است رقم بخورد.
دموکراتها روی شکاف جمهوریخواهان حساب میکنند
تیم کین، سناتور دموکرات و طراح تلاشهای حزبش برای به رأی گذاشتن قطعنامههای مربوط به اختیارات جنگی، معتقد است افزایش شمار جمهوریخواهانی که به پایان جنگ رأی میدهند، نشانه اهمیت فزاینده این موضوع برای افکار عمومی است. دموکراتها از زمان آغاز جنگ در فوریه تاکنون حدود ۱۲ بار تلاش کردهاند چنین رأیگیریهایی را در سنا به جریان بیندازند. اگرچه این تلاشها تاکنون نتوانستهاند سیاست دولت را تغییر دهند، اما هر بار پیوستن شمار بیشتری از جمهوریخواهان به آنها میتواند نشانهای از افزایش اختلافات داخلی بر سر ادامه عملیات نظامی باشد.
در نتیجه، چالش پیش روی دونالد ترامپ تنها مدیریت عملیات نظامی در خارج از مرزهای آمریکا نیست. او باید همزمان حمایت سیاسی داخل حزب خود را حفظ کند و به رأیدهندگانی پاسخ دهد که درباره طولانی شدن جنگ و نبود چشمانداز روشن برای پایان آن پرسش دارند. شکست قطعنامه در سنا فعلاً مانع محدود شدن اختیارات دونالد ترامپ شد، اما اختلاف بر سر جنگ در درون حزب جمهوریخواه همچنان پابرجاست.