«بزرگ شدن چین» در کنار «عظمت دوباره آمریکا»؛ پیام شی به ترامپ
آیا آمریکا و چین میتوانند از «دام توسیدید» فرار کنند؟
شی جینپینگ در دیدار با ترامپ بر همکاری و گفتوگوی مستمر برای جلوگیری از «دام توسیدید» تأکید کرد. دو طرف درباره تجارت، امنیت، فناوری و هوش مصنوعی گفتوگو کردند، اما رقابت راهبردی همچنان پابرجاست. آتشبس تجاری موقت، حضور غولهای فناوری و اختلافات بر سر تراشهها، نشاندهنده پیچیدگی روابط واشنگتن و پکن است.
فرارو- رابرت تِیت، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در آغاز دیدار خود با دونالد ترامپ در کاخ سفید خواستار گسترش همکاری میان واشنگتن و پکن شد و هشدار داد که افزایش رقابت میان دو قدرت میتواند آنها را در مسیر «دام توسیدید» قرار دهد؛ وضعیتی که در آن رقابت میان یک قدرت در حال ظهور و قدرت مسلط میتواند به تنش و در نهایت رویارویی نظامی منجر شود.
شی تأکید کرد که چین و آمریکا، با وجود تفاوتهای بنیادین در شرایط و نظامهای سیاسی، باید از طریق گفتوگوی صریح و مستمر، شناخت متقابل را افزایش دهند، اختلافات را مدیریت کنند و زمینه اعتمادسازی را فراهم آورند. او همچنین بر ضرورت ارتباط منظم میان نیروهای نظامی دو کشور تأکید کرد و گفت ایجاد سازوکارهای ارتباطی برای مدیریت و پیشگیری از بحران میتواند مانع تبدیل اختلافات به درگیری شود. به گفته شی، در چنین شرایطی میتوان بر «دام توسیدید» غلبه کرد.
«بزرگ شدن چین» در کنار «عظمت دوباره آمریکا»
شی در سخنان خود حتی از شعار سیاسی دونالد ترامپ استفاده کرد و گفت تحقق «احیای بزرگ ملت چین» و «عظمت دوباره آمریکا» میتواند در کنار یکدیگر دنبال شود. او بر این باور است که به جای تقابل، همکاری میان دو کشور میتواند منافع متقابل ایجاد کند؛ در حالی که رویارویی برای هر دو طرف هزینه خواهد داشت.
رئیسجمهور چین همچنین پیشنهاد کرده است که روابط دو کشور بر پایه «ثبات راهبردی» قرار گیرد. او با اشاره به دیدار قبلی خود با دونالد ترامپ در چین گفت دو رهبر درباره ایجاد رابطهای سازنده میان پکن و واشنگتن توافق کردهاند و تاکید کرد که آماده است همراه با رئیسجمهور آمریکا مسیر روابط دو کشور را به سمت آیندهای باثبات هدایت کند.
روابط شخصی ترامپ و شی در کانون توجه
دونالد ترامپ نیز در مراسم استقبال از شی و همسرش، پنگ لییوان، بر رابطه شخصی خود با رئیسجمهور چین تأکید کرد و گفت میان آنها «دوستی بسیار خوبی» شکل گرفته است. دونالد ترامپ همچنین از پیشرفت در برخی موضوعات مورد اختلاف بهویژه تلاش برای ایجاد توازن بیشتر در روابط تجاری و افزایش دسترسی کشاورزان و دامداران آمریکایی به بازارها سخن گفت.
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که در جریان دیدار با شی موضوعاتی مانند امنیت، فناوری و هوش مصنوعی مورد بحث قرار خواهد گرفت؛ حوزهای که ترامپ از آن با عنوان «ابرهوش» یاد کرده است. پس از مراسم استقبال، دو رهبر مذاکرات دوجانبه خود را آغاز کردند و در ادامه نیز ترامپ میزبان شی در ضیافت شام رسمی کاخ سفید بود.
حضور غولهای فناوری در ضیافت کاخ سفید
در ضیافت شام، شماری از چهرههای برجسته صنعت فناوری آمریکا نیز حضور داشتند؛ از جمله جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، مارک زاکربرگ از متا، تیم کوک از اپل، ایلان ماسک و سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی. حضور مدیران بزرگ فناوری در این مراسم اهمیت موضوع هوش مصنوعی در روابط واشنگتن و پکن را برجسته کرد؛ حوزهای که به یکی از اصلیترین میدانهای رقابت راهبردی دو کشور تبدیل شده است.
دونالد ترامپ در سخنان خود تلاش کرد پیوند میان دو ملت را فراتر از اختلافات سیاسی و اقتصادی نشان دهد و گفت آمریکا و چین نظامهای متفاوتی دارند، اما روابط میان مردم دو کشور همچنان ادامه دارد. شی نیز بر مسئولیت مشترک دو کشور به عنوان قدرتهای بزرگ تأکید کرد و گفت گفتوگوهای انجامشده در جریان این سفر به «تفاهم مشترک» درباره موضوعات مختلف منجر شده است.
هوش مصنوعی؛ میدان اصلی رقابت آینده
با وجود فضای دوستانه دیدار، اختلافات عمیق میان دو کشور همچنان پابرجاست. یکی از مهمترین آنها رقابت بر سر هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته است. آمریکا برای محدود کردن پیشرفت چین در این حوزه، صادرات تراشهها، نیمهرساناها، نرمافزارها و تجهیزات تولید تراشه را تحت کنترلهای سختگیرانه قرار داده است. در مقابل، چین تلاش میکند ظرفیتهای فناورانه خود را توسعه دهد و وابستگی به فناوریهای آمریکایی را کاهش دهد. از این منظر، دیدار ترامپ و شی تنها یک نشست دیپلماتیک نیست؛ بلکه در شرایطی برگزار میشود که فناوری، بهویژه هوش مصنوعی، به یکی از مهمترین عرصههای رقابت قدرت میان دو کشور تبدیل شده است.
آتشبس تجاری؛ توافقی موقت در دل رقابت اقتصادی
در حوزه تجارت نیز اگرچه دو طرف از کاهش تنش سخن میگویند، اما اختلافات همچنان ادامه دارد. آتشبس تجاری پیشین میان ترامپ و شی که قرار بود در ماه نوامبر منقضی شود، اکنون تا فوریه تمدید شده است. این تمدید از سوی تحلیلگران نشانهای از ادامه فشار واشنگتن بر پکن برای دستیابی به امتیازات بیشتر در حوزه تجارت تلقی شده است. قرار است دو طرف در نشست گروه ۲۰ در میامی نیز بار دیگر دیدار کنند. با وجود جنگ تجاری، واردات کالاهای چینی به آمریکا همچنان افزایش یافته و چین در مسیر ثبت کسری تجاری حدود یک تریلیون دلاری برای دومین سال متوالی قرار دارد.
دو قدرت، یک رقابت طولانی
فضای دیدار واشنگتن نشان میدهد دو رهبر تلاش دارند تصویری از همکاری، احترام متقابل و امکان مدیریت اختلافات ارائه دهند؛ اما در پس این فضای دوستانه، رقابت بر سر تجارت، هوش مصنوعی، فناوری، امنیت و مسائل راهبردی همچنان ادامه دارد. شی با طرح مفهوم «دام توسیدید» تلاش کرده است بر ضرورت جلوگیری از تبدیل رقابت قدرتهای بزرگ به رویارویی تأکید کند. با این حال، برخی تحلیلگران درباره امکان دستیابی به ترتیباتی پایدار میان واشنگتن و پکن در مجموعهای از پروندههای مورد اختلاف تردید دارند.
