بحران چندلایه در کاخ سفید
یک قدم تا تبدیل شدن به «اردک لنگ»
تداوم جنگ با ایران و جهش بهای نفت، محبوبیت ترامپ را در آستانه انتخابات کنگره به کف ۳۳ درصد رسانده است؛ بحرانی که با خالیشدن ذخایر تسلیحاتی پنتاگون، کاخ سفید را با شبح استیضاح مجدد و واگذاری میدان به نتانیاهو روبهرو کرده است.
فرارو– عبدالحلیم قندیل، کارشناس ارشد مسائل بینالملل در روزنامه القدس العربی
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، جنگ با ایران اکنون به یکی از جدیترین نگرانیهای سیاسی دونالد ترامپ تبدیل شده است؛ بهویژه آنکه کمتر از دو ماه تا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا باقی مانده و پیامدهای سیاسی ادامه این درگیری میتواند بر فضای انتخاباتی این کشور تأثیر بگذارد. دونالد ترامپ نگران است که دموکراتها در انتخابات اوایل نوامبر (آبانماه) بتوانند جایگاه خود را در مجلس نمایندگان و سنا تقویت کنند.
در همین شرایط، مجلس نمایندگان آمریکا برای سومین بار قطعنامهای در مخالفت با ادامه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران تصویب کرده است. این قطعنامه نیز مانند دو قطعنامه پیشین، خواستار توقف عملیات نظامی و خروج نیروهای آمریکایی از مناطق عملیاتی است. دونالد ترامپ در واکنش، اهمیت این قطعنامهها را کمرنگ دانسته و تأکید کرده است که آمریکا وارد جنگ با ایران نشده و اقدامات نظامی انجامشده در چارچوب اختیارات ریاستجمهوری او صورت گرفته است.
ترامپ در محاصره هزینههای سیاسی و اقتصادی جنگ ایران
اما برای دونالد ترامپ، نگرانی مهمتر این است که مخالفت با ادامه عملیات نظامی دیگر تنها به دموکراتها محدود نمیشود و شماری از نمایندگان جمهوریخواه نیز به این قطعنامه رأی دادهاند. دلیل این موضع، نگرانی برخی جمهوریخواهان از هزینه سیاسی حمایت از جنگ در انتخابات میاندورهای عنوان شده است؛ بهویژه در شرایطی که حمایت افکار عمومی از جنگ کاهش یافته و محبوبیت ترامپ در آخرین نظرسنجیهای انجامشده به حدود ۳۳ درصد رسیده است.
دونالد ترامپ برای مقابله با پیامدهای سیاسی جنگ ایران تلاش کرده است با اعلام پایان جنگ و تأکید بر پیروزی قاطع آمریکا، از فشارهای موجود بکاهد. او در مقاطع مختلف از پایان جنگ سخن گفته و سپس وعده داده است که پس از انتخابات میاندورهای به آن پایان خواهد داد.
در همین چارچوب، پیشنهاد پرداخت ۵ هزار دلار به هر رأیدهنده آمریکایی در صورت بازگشت جمهوریخواهان به اکثریت هر دو مجلس کنگره نیز مطرح شد؛ پیشنهادی که جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور امکان اجرای آن را تأیید کرد و هزینه آن را حدود یک تریلیون دلار برآورد کرد. بر اساس این طرح، قرار بود منابع مالی این پرداختها از محل درآمد حاصل از افزایش تعرفههای گمرکی بر کالاهای وارداتی تأمین شود.
در ادامه، دونالد ترامپ با صدور یک فرمان اجرایی تلاش کرد محدودیتهایی بر رأیگیری از طریق پست اعمال کند؛ اقدامی که با مخالفت دیوان عالی آمریکا مواجه شد و پس از آن انتقادهای او حتی از قضات منصوب خودش بالا گرفت. ترامپ بخش مهمی از کارنامه سیاسی خود را بر دستاوردهای اقتصادی از جمله مهار تورم بنا کرده بود؛ اما بحران نظامی با ایران تأثیری کاملاً معکوس بر این شاخصها گذاشته است.
ترامپ زیر فشار سهگانه؛ نفت گران، جنگ فرسایشی و انتخابات
در همین زمینه، ادعاهای دولت آمریکا درباره کنترل اوضاع و بازگشت جریان صادرات انرژی به سطح پیش از جنگ نیز با واقعیت بازار همخوانی ندارد. قیمت سوخت روندی صعودی به خود گرفته و بهای نفت به حدود ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است. افزایش قیمت نفت بهطور مستقیم بهای بنزین، گازوئیل، کود و زنجیره محصولات پتروشیمی را بالا برده و فشار سنگینی بر نامزدهای جمهوریخواه وارد میکند.
با استناد به نظرسنجیها، خطر از دست رفتن اکثریت شکننده جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان و سنا وجود دارد؛ امری که با توجه به در رقابت بودن تمامی کرسیهای مجلس نمایندگان در انتخابات اوایل نوامبر (آبانماه)، برای ترامپ سرنوشتساز خواهد بود.
کنترل دموکراتها بر هر دو مجلس یا حتی تنها مجلس نمایندگان، چالشهای سختی برای ترامپ به همراه دارد. یکی از این سناریوها، بازگشت مجدد موضوع استیضاح به صحن کنگره است که میتواند فضای سیاسی واشنگتن را به بنبست کامل بکشاند.
علاوه بر این، احتمال آغاز تحقیقات قضایی و پارلمانی پیرامون فعالیتهای تجاری فرزندان ترامپ و افراد نزدیک به او مانند استیو ویتکاف و جرد کوشنر بهشدت افزایش مییابد. در چنین شرایطی، احتمال تبدیل شدن ترامپ به یک «اردک لنگ» در نیمه دوم دوره دوم ریاستجمهوریاش وجود دارد؛ رئیسجمهوری منزوی که ابتکار عمل سیاسی را در برابر کنگره از دست میدهد.
بنبست میدانی و تناقضگویی در واشنگتن
دونالد ترامپ وعده داده که پس از انتخابات میاندورهای به درگیری خاتمه خواهد داد؛ وعدهای که جی. دی. ونس نیز آن را تکرار کرده است. با این حال، هنوز هیچ نقشه راهی برای پایان این بحران وجود ندارد. گزارش محرمانه بازرس پنتاگون از کاهش نگرانکننده ذخایر موشکی و مهمات راهبردی آمریکا پرده برداشته و خسارتهای واردشده به تجهیزات و پایگاههای آمریکایی در پی حملات موشکی ایران را دهها میلیارد دلار برآورد کرده است.
از سوی دیگر، مواضع ترامپ درباره اهداف نزاع دچار تذبذب مداوم بوده است. او ابتدا از نابودی کامل ایران سخن گفت، سپس فشار اقتصادی را مطرح کرد و همزمان ادعای درخواست تهران برای توافق یا رد کامل هرگونه مذاکره را در مقاطع مختلف تکرار میکند.
همزمان دونالد ترامپ بار دیگر از احتمال حمله به تأسیسات هستهای ایران در کوه «کلنگ» سخن گفته است؛ این در حالی است که او پیشتر بارها مدعی شده بود تأسیسات هستهای ایران در جریان عملیات «چکش نیمهشب» و در طول جنگ دوازدهروزه ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد–تیر ۱۴۰۴) نابود شدهاند.
هفت ماه پس از آغاز این درگیری، وعدههای اولیه ترامپ مبنی بر عملیاتی برقآسا و چندروزه نقش بر آب شده و رویارویی به یک فرسایش چندماهه بدل گشته است.
قمار تسلیحاتی واشنگتن و نقشآفرینی نتانیاهو
با طولانیتر شدن بنبست، دولت آمریکا بار دیگر به سمت برآورده کردن خواستههای تلآویو متمایل شده است. کاخ سفید با یک بسته تسلیحاتی اضطراری به ارزش نزدیک به ۳ میلیارد دلار برای اسرائیل موافقت کرده که شامل ۴۰ هزار بمب سنگین یکتنی است.
این بمبها قرار است در عملیاتهای نظامی غزه و لبنان به کار گرفته شوند؛ در حالی که نتانیاهو نیز همزمان از احتمال ازسرگیری جنگ علیه ایران سخن میگوید. این در حالی است که ترامپ برای رهایی از مهلکه سیاسی در داخل و شانه خالی کردن از بار مستقیم جنگ، تلاش میکند نقش پیشانی نبرد را به نتانیاهو بسپارد و خود از پشت صحنه نظارهگر تحولات بماند.
