ایران چگونه می‌تواند «تنگه هرمز» را پس از جنگ مدیریت کند؟

فرارو- تنش در تنگه هرمز و اعلام ایران مبنی بازنگشتن شرایط این آبراه راهبردی به دوران پیش از جنگ، نگاه‌ها را به خود جلب کرده است. از زمانی که جنگ علیه ایران با حمله آمریکا و اسرائیل در اسفندماه سال گذشته آغاز شد، وضعیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نیز تغییر کرد. تهران با توجه به شرایط و حقوق خود قصد دارد ترتیبات جدیدی برای تنگه ایجاد کند؛ موضوعی که ابعاد حقوقی تردد کشتی‌‌ها از این آبراه را مورد توجه قرار می‌دهد هرچند که مسئله تنگه هرمز ابعاد مختلفی دارد و به گفته متخصصان، ابعاد سیاسی و امنیتی آن بر ابعاد حقوقی چیرگی دارد. 

در جدیدترین ایده وزارت اقتصاد ایران طرحی را دنبال می‌کند که «مدیریت تنگه هرمز را از طریق بیمه امکان‌پذیر کند» تا هم در شرایط غیرجنگی از سوی کشورها پذیرفته شود و هم امکان مدیریت تنگه را فراهم سازد. 

خبرگزاری فارس با خبری کردن این موضوع نوشته است که از منظر حقوق بین‌الملل، در پسا جنگ امکان اخذ عوارض از کشتی‌ها ممکن است، هزینه سیاسی درپی داشته باشد و مدیریت تنگه تنها به فروش خدمات منحصر خواهد شد که در بهترین شرایط ۲ میلیارد دلار برای ایران درآمدزایی خواهد داشت. ضمن اینکه حتی با کنار گذاشتن محدودیت در زیرساخت‌های ایران، فروش خدمات نیز ظرفیت درآمدزایی بالا ندارد. این در حالی است که مدیریت تنگه هرمز از طریق بیمه صورتی کاملا مدنی دارد که برخلاف عوارض از سوی کشورها نیز پذیرفته می‌شود. 

در این قسمت از برنامه زوم فرارو، تلاش کردیم ابعاد پرونده تنگه هرمز را از زاویه حقوق بین‌الملل مورد بررسی قرار بدهیم. پروفسور سعید محمودی، استاد دانشگاه استکهلم در سوئد و متخصص حقوق دریاها مهمان این برنامه بود.