۵۰۳۹ مطلب
سفر عباس عراقچی به پکن در بحبوحه بحران تنگه هرمز، نشاندهنده تلاش تهران برای جلب حمایت دیپلماتیک چین و سنجش موضع پکن پیش از دیدار شی جینپینگ و ترامپ است. چین ضمن محکومکردن اقدامات آمریکا و اسرائیل، خواهان حفظ آتشبس، بازگشایی هرمز و بازگشت ایران به مذاکرات است. پکن از یکسو ایران را شریک انرژی و وزنهای در برابر آمریکا میداند و از سوی دیگر، ثبات منطقهای و امنیت مسیرهای انرژی را اولویت حیاتی خود تلقی میکند.
جنگ ایران و بنبست در خلیج فارس، همزمان با فرسایش نظامی و دیپلماتیک آمریکا، فرصتی راهبردی برای چین فراهم کرده است. پکن از بیثباتی رفتار ترامپ برای تقویت تصویر خود بهعنوان بازیگری مسئول، باثبات و اهل گفتوگو بهره میبرد؛ در حالی که بحران هرمز، گذار به انرژی پاک و کاهش تمرکز واشنگتن بر آسیا را نیز به سود چین پیش میبرد. با این حال، بحران ایران محدودیتهای قدرت پکن را هم آشکار کرده است.
این مقاله با تکیه بر مفهوم «قدرت نرم» جوزف نای، سیاست خارجی دولت ترامپ را نمونهای آشکار از اتکای افراطی به قدرت سخت میداند؛ رویکردی که با تهدید، فشار اقتصادی، نیروی نظامی و تحقیر دیپلماتیک پیش میرود و همزمان نهادهای سازنده جذابیت جهانی آمریکا، از کمکهای خارجی تا دیپلماسی، رسانه و دانشگاهها را تضعیف میکند. نویسنده استدلال میکند این ذهنیت برنده/بازنده، آمریکا را از نفوذ پایدار دور کرده و خطاهای راهبردی گذشته را تکرار میکند.
ایالات متحده در خاورمیانه با هزینههای سنگین ناشی از اتکا به دولتهای کوچک خلیج فارس روبهروست؛ کشورهایی که بیشتر مصرفکننده امنیتاند. در مقابل، تعامل با ایران میتواند بخشی از بار امنیتی واشنگتن را کاهش دهد. تجربه برجام نشان داد دیپلماسی با تهران ممکن است، در حالیکه جنگ پرهزینه و بیثباتکننده است. در شرایط رقابت با چین، توافق تدریجی با ایران میتواند نفوذ پکن را محدود، تنشها را کاهش و تمرکز راهبردی آمریکا را آزاد کند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد مرحلهای پراضطراب و شکننده شده است؛ مرحلهای که در آن سه دستورکار متضاد مسیر تحولات را تعیین میکند. واشنگتن میان بازگشت به جنگ و حرکت بهسوی محاصره اقتصادی مردد است و هدفش مهار قدرت ایران، حفظ نفوذ در خلیج فارس و جلوگیری از نفوذ چین است. اسرائیل برنامه موشکی ایران را تهدیدی وجودی میداند و تهران نیز حفظ بازدارندگی و توسعه توان نظامی را شرط بقای خود تلقی میکند.
تصمیمات ترامپ برای سخت کردن اعطای ویزا به هواداران، برای هتلهای آمریکا دردسرساز شد.
ترامپ مدعی است: «شانس بسیار خوبی برای پایان دادن به جنگ وجود دارد، و اگر این جنگ تمام نشود، باید شاهد بازگشت به بمبارانهای ویرانگر باشیم.»
رهبر کاتولیکهای جهان در پاسخ به اظهارات اخیر رئیس جمهور آمریکا علیه او خاطر نشان کرد که مردم آزادند از او انتقاد کنند اما این انتقاد باید بر اساس حقیقت باشد.
رئیس جمهور آمریکا در توئیتی ایران را تهدید کرد که در صورت عدم توافق، شاهد بمباران شدیدتری نسبت به دفعه قبل خواهد بود.
نخست وزیر پاکستان در توئیتی ضمن تشکر از ترامپ بابت توقف «پروژه آزادی»، تاکید که پاکستان قاطعانه از حل مسالمتآمیز درگیریها، حمایت می کند.
