نقد و بررسی فیلم «در دست دانته»
فیلم «در دست دانته»، علیرغم بهرهگیری از ستارگان هالیوود و ارجاعات فلسفی به شاهکار دانته، در نهایت به یک شکست سینمایی تبدیل شده است.
فرارو- اقتباس سینمایی جولیان شنابل از رمان پرطرفدار نیک توشس، تلاش میکند تا مرزهای سینمای نوآر، فلسفه قرون وسطی و جنون هنری را جابهجا کند، اما حاصل کار، اثری آشفته است که حتی حضور دوگانه اسکار آیزاک نیز نتوانسته آن را نجات دهد.
به گزارش فرارو به نقل از نیویورک تایمز، فیلم سینمایی «در دست دانته» (In the Hand of Dante) ممکن است حول محور شاهکار بیبدیل دانته آلیگیری، یعنی «کمدی الهی» بچرخد، اما در اثر جدید و گیجکننده جولیان شنابل، کوچکترین اثری از آن کشش و پویایی کمدی یا حماسی دیده نمیشود؛ مگر اینکه بازی و حضور خندهآور مارتین اسکورسیزی بزرگ را در نقش پیر و مرشد دانته، مبنای خنده خود قرار دهید.
دیالوگگوییهای عجیب و خندهدار اسکورسیزی که از پشت گریم سنگین، ریش انبوه و کلاهگیس سپیدش بیرون میآید، ناخواسته تنها ذرهای از جذابیت و سرگرمی را به این اثر بلندپروازانه تزریق میکند؛ جذابیتی که این جاهطلبی نافرجام سینمایی در بقیه بخشهایش بهشدت از کمبود آن رنج میبرد.
این فیلم که غرق در نمادگراییهای افراطی و استعارههای مبهم است، اقتباسی عجیب از رمان سال ۲۰۰۲ نوشته نیک توشس به شمار میرود. داستان فیلم درباره نسخهای خیالی از خود نویسنده است که توسط گروهی از گانگسترها و تبهکاران استخدام میشود تا اصالت یک نسخه خطیِ دزدیدهشده از کتاب «کمدی الهی» را تایید کند. با این حال، فیلم هرگز نمیتواند ریتم و لحن مناسب خود را پیدا کند.
روایت داستان در دو خط زمانی موازی (قرن چهاردهم و قرن بیستم) و در دو فرمت سیاه و سفید و رنگی پیش میرود و بازیگران اصلی آن نیز در قالب نقشهای دوگانه ظاهر شدهاند. روایت داستانی، ابتدا «نیک» جوان را در سال ۱۹۶۹ نشان میدهد که نزد عموی خلافکارش (با بازی آل پاچینو) اعتراف میکند که به تازگی فردی را که قصد مهاجمه به او داشته، به قتل رسانده است.
در ادامه و در زمان حال، نیکِ بالغ (با بازی اسکار آیزاک) را میبینیم که اکنون به نویسندهای مغرور در نیویورک تبدیل شده است. او در مسیر خود با یک آدمکش عجیب و غریب (با بازی جرارد باتلر) و رئیس مخوف و عجیب او (با بازی جان مالکوویچ) مواجه میشود. نیک که از نظر فکری شیفته و وسوسه شده تا احتمال وجود نسخه اصلی و خطی دانته را بررسی کند، موافقت میکند که به این باند تبهکار کمک کند.
فیلم «در دست دانته» پیوندی بسیار ناشیانه و زمخت میان سرقت ادبی، تأملات فلسفی، خشونتهای خیابانی و جنون هنری است. این اثر بیشترِ دغدغهها و تفکرات معنوی و عرفانی خود را به فلاشبکهای قرن چهاردهمی در فلورانس واگذار میکند؛ جایی که اسکار آیزاک در قالب خودِ دانته آلیگیری ظاهر میشود و جرارد باتلر نقش پاپ را بازی میکند. فیلم در لایههای زیرین خود این پیام را متبادر میکند که وقتی صحبت از شرارت و فساد به میان میآید، تفاوت چندانی میان جنایات سازمانیافته گانگستری و کلیسای کاتولیک روم وجود ندارد.
هر دو بازیگر در اجرای نقشهای خود بهشدت اغراق میکنند. اگرچه بخشهای سیاه و سفید فیلم از نظر بصری فوقالعاده زیبا، چشمنواز و مجلل فیلمبرداری شدهاند، اما هیچیک از این ویژگیهای فنی نمیتواند جلو سقوط این پروژه طولانی، کسالتبار و نامتوازن را بگیرد و مانع از خروج آن از مسیر اصلی خود شود.
