پایان جشنواره ونیز؛ «لاله مرزبان» برنده جایزه بهترین بازیگر زن بخش «افق‌ها»

فرارو- هشتاد و سومین جشنواره فیلم ونیز به عنوان قدیمی‌ترین جشنواره سینمایی جهان در حالی با برگزاری اختتامیه به کار خود پایان داد که جایزه شیر طلای بهترین فیلم به «زن ناشناس» ساخته می‌ال-توکی محصول مشترک دانمارک، سوئد لتونی رسید. 

به گزارش فرارو به نقل از هالیوود ریپورتر، هیئت داوران بین‌المللی به ریاست مگی جیلنهال، فیلمساز آمریکایی، جوایز را اهدا کردند و ستاره‌ها برای آخرین بار در فرش قرمز پر زرق و برق لیدو امسال لباس‌های فاخر به تن داشتند. در میان دیگر برندگان بزرگ، ایلیا خرژانوفسکی، کارگردان DAU، که شیر نقره‌ای بهترین کارگردان، جایزه شیر نقره‌ای هیئت داوران لی چانگ-دونگ برای فیلم «عشق احتمالی» و جایزه ویژه هیئت داوران NAZA را به خانه برد، حضور داشتند. 

تصویرسازی شیک و هنرمندانه «مِی اِل-توخی» از دانمارکِ پس از جنگ جهانی دوم، بیش از همه درخشید و موفق ظاهر شد. داستان فیلم حول محور خدمتکاری (با بازی ماتیلده آرسل) می‌چرخد که گذشته‌اش در دوران اشغال توسط نازی‌ها، آینده‌اش را به خطر می‌اندازد.

اِل-توخی که یکی از تنها دو فیلمساز زنِ حاضر در بخش رقابتی امسال بود، در مصاحبه‌ای پیش از جشنواره گفت: بیش از یک سال، روزی ۱۶ ساعت کار کردم. تمام پس‌اندازم را خرج کردم. برای ساخت این فیلم، تمام وجودم و تمام منابع و توان جسمانی‌ام را به کار گرفتم.

این فیلمساز دانمارکی در ادامه، هنگام حضور روی صحنه گفت: فیلم‌سازی کاری بسیار جمعی است که نیازمند فداکاری است؛ بنابراین از همه شما برای کمک به روایت این داستان سپاسگزارم. برای من شخصاً، فیلم «زن ناشناس» (Woman Unknown) درباره بدن زن به مثابه یک میدان نبرد است. در عین حال، این فیلم روایتگر داستان زنانی نامرئی است که دیده نمی‌شوند و صدایی ندارند… از هیئت داوران برای این افتخار فوق‌العاده تشکر می‌کنم.

او افزود: به‌ویژه از تو، مگی، سپاسگزارم؛ چرا که تو از صدای خود برای صحبت درباره فقدان فرصت‌های برابر برای کارگردانان حاضر در [بخش رقابتی] استفاده می‌کنی. 

جیلنهال در نخستین نشست خبری هیئت داوران در جشنواره ونیز، درباره کم‌تعداد بودن زنان در بخش رقابتی گفت: مشکلی ساختاری وجود دارد [...] تأمین بودجه فیلم‌های زنان بسیار دشوارتر است. همچنین، آیا ممکن است موضوعاتی که زنان - با توجه به تجربه متفاوتشان از زیستن در این جهان - می‌خواهند درباره آن‌ها فیلم بسازند، همیشه در زمره «هنر والا» (High Art) تلقی نشوند؟ 

در دیگر مراسم اهدای جوایز روز شنبه، لی چانگ-دونگ، کارگردان تحسین‌شده کره‌ای، جایزه شیر نقره‌ای، جایزه بزرگ هیئت داوران را برای درام اجتماعی «عشق احتمالی» دریافت کرد. فیلم او که درباره یک خانواده طبقه کارگر در حال تقلا و مستندساز مرفهی است که آن‌ها را به عنوان سوژه فیلم جدیدش انتخاب می‌کند، برخی از بهترین نقدها را از ونیز دریافت کرد و اکثر منتقدان، مانند دیوید رونی از هالیوود ریپورتر، به «گروه بازیگران عالی» فیلم از جمله بازیگران پیشکسوت کره‌ای، جئون دو-یئون و سول کیونگ-گو در کنار ستاره‌های نوظهور، زو این-سونگ و چو یئو-جئونگ، اشاره کردند. 

نتفلیکس به شانس خود در فصل جوایز برای این فیلم که توسط کره جنوبی به عنوان انتخاب خود برای بهترین فیلم بلند بین‌المللی انتخاب شده است، اطمینان خواهد داشت. لی هنگام دریافت جایزه گفت: بدون صبر و ایمان بسیاری از مردم، ساخت این فیلم ممکن نبود. 

ایلیا خرژانوفسکی گل‌های به تعویق افتاده‌ای را برای «عشق احتمالی» دریافت کرد. این فیلمساز روس دنیایی مهر و موم شده در اوکراین ساخت، آن را با هزاران شرکت‌کننده پر کرد و به مدت سه سال از آن‌ها فیلم گرفت. دو دهه بعد، ۱۴ فیلم و رسوایی‌های بی‌شمار، حماسه اصلی او سرانجام به ونیز رسید.

فیلم «نازا» (NAZA) - مستندی به کارگردانی یووال آبراهام و راشل زور که در آخرین لحظات به فهرست آثار جشنواره ونیز اضافه شد - در مراسم اکران نخست خود در شامگاه پنج‌شنبه، پس از تشویق ایستاده و بی‌سابقه تماشاگران به مدت ۲۵ دقیقه، موفق به دریافت جایزه ویژه هیئت داوران شد. این اثر که در جشنواره ونیز خبرساز شده است، شامل اظهارات ۲۴ افسر ارتش اسرائیل است؛ افسرانی که سازوکارها و پروتکل‌های مورد استفاده اسرائیل برای هدف قرار دادن و کشتن غیرنظامیان در غزه را تشریح می‌کنند. عنوان فیلم، یعنی «نازا»، برگرفته از یک سرواژه (مخفف) است که ارتش اسرائیل برای اشاره به تلفات غیرنظامی به کار می‌برد. 

آبراهام هنگام دریافت جایزه و در میان تشویق پرشور حضار، سخنان خود را این‌گونه آغاز کرد: قطعاً حضور در اینجا برای ما آسان نیست. به تمام کسانی فکر می‌کنم — از جمله سیاستمداران اسرائیلی و روزنامه‌نگارانی که حتی فیلم را ندیده، به آن حمله می‌کنند. [...] واقعیت این است که از زمان آغاز نمایش این فیلم، یعنی در همین ۱۰ روز، اسرائیلی‌ها دست‌کم شش کودک را کشته‌اند؛ از جمله دختربچه‌ای سه‌ساله در یک مدرسه و دو خواهر که در خانه خواب بودند. مقامات و عوامل اطلاعاتی اسرائیل درباره این حملات - که ماهیتی سیستماتیک دارند - با ما صحبت کرده‌اند.

جان مالکوویچ، جایزه معتبر ولپی کاپ بهترین بازیگر مرد را برای بازی در فیلم «اسب وحشی نه» ساخته مارتین مک‌دونا از آن خود کرد. این کمدی رفاقتی و بی‌سروصدا با بازی سم راکول در نقش ماموران سیا در شیلی در دهه ۱۹۶۰، مسلماً بیشترین استقبال تماشاگران را در ونیز امسال به همراه داشت. این فیلم توسط سرچ‌لایت پیکچرز در سراسر جهان اکران می‌شود و بازی فوق‌العاده مالکوویچ را به رخ می‌کشد، کسی که در نقش یک مامور کهنه‌کار سیا که با خودباختگی روبرو می‌شود، بازی درخشان و به‌طرز شگفت‌انگیزی تأثیرگذاری ارائه می‌دهد. 

مالکوویچ برای دریافت حضوری جایزه در مراسم حضور نداشت. او از طریق یک ویدیوی از پیش ضبط‌شده خطاب به حضار گفت: بسیار خوشحالم که برای دریافت این جایزه انتخاب شده‌ام؛ جایزه‌ای که پیش از این به بازیگران بسیاری اهدا شده است. [...] از مارتین مک‌دونا برای نگارش فیلمنامه‌ای فوق‌العاده و کارگردانی بی‌نظیرش، و همچنین به خاطر اینکه فرصت ایفای این نقش عالی را در اختیارم گذاشت، سپاسگزارم. از تمام همکارانم، به‌ویژه سم راکول، تشکر می‌کنم. 

آرسل، ستاره دانمارکی، جایزه «جام ولپی» (Volpi Cup) را برای بهترین بازیگر زن به خاطر ایفای نقش در فیلم «زن ناشناس» (Woman Unknown) ساخته‌ی التوخی دریافت کرد. آرسل که بسیار احساساتی شده بود، گفت: این نخستین نقش اصلی من است و اولین باری است که در یک جشنواره فیلم شرکت می‌کنم؛ بنابراین بسیار مفتخرم و از اینکه اینجا هستم، واقعاً احساس خوش‌شانسی می‌کنم. حقیقتاً بخت با من یار بوده که در ونیز در کنار شما هستم؛ در کنار کسانی که بهترین فیلمسازان و بازیگران جهان به شمار می‌روند و من تمام عمرم آثارشان را تماشا کرده‌ام. 

در همین حال، فیلم «سرباز کوچک خوب» (A Good Little Soldier) اثر استفان بریزه، کورالی آمِدو و اولیویه گورس، جایزه بهترین فیلمنامه را از آن خود کرد. 

برنده بزرگ بخش «افق‌ها»، فیلم بلژیکی «دایان در چرخه» (Diane in the Loop) ساخته آن سیروت و رافائل بالبونی بود؛ فیلمی درباره زنی که پس از آگاهی از اینکه مادرش سه سال پیش از تولد او مورد تجاوز قرار گرفته، تصمیم به انتقام می‌گیرد. ریکاردو اسکامارچو جایزه بهترین بازیگر مرد بخش افق‌ها را برای فیلم «فرزندان میمون» (Children of the Monkey) دریافت کرد، در بخش افق‌های جشنواره ونیز، لاله مرزبان بازیگر ایرانی، جایزه بهترین بازیگر زن را برای بازی در فیلم «مراقب» ساخته محسن قرایی دریافت کرد.

او نقش زن جوانی را بازی می‌کند که رویای فعالیت به عنوان مدل در خارج از ایران را در سر دارد، اما با ممانعت پدرش - که نگهبان مستبد زندان است - روبرو می‌شود.

او گفت: می‌خواهم از مردم سرزمینم، ایران، یاد کنم که تحت شدیدترین فشارهای تاریخ زندگی می‌کنند. می‌خواهم این جایزه را به زنان کشورم تقدیم کنم؛ زنانی که برای کوچک‌ترین شکل آزادی، سنگین‌ترین بها را پرداخته‌اند. آن‌ها امروز بیش از هر زمان دیگری، همچنان پای رویاها، شجاعت و امید خود ایستاده‌اند.

و ژاکلین لنتزو جایزه بهترین کارگردانی را برای فیلم «یک روز از زندگی جو: فصل فدرا» (A Day in the Life of Jo: Chapter Phaedra) — که با الهام از ماجرای واقعی قتل یک نوجوان توسط پلیس در آتن در سال ۲۰۰۸ ساخته شده — به دست آورد. 

در ادامه، فهرست کامل برندگان هشتاد و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز آمده است: 

شیر طلایی بهترین فیلم

زن ناشناس (Woman Unknown) – مِی ال-توخی

شیر نقره‌ای، جایزه بزرگ هیئت داوران

عشق ممکن (Possible Love) – لی چانگ-دونگ

شیر نقره‌ای بهترین کارگردانی

ایلیا خرزانوفسکی – DAU

جایزه ویژه هیئت داوران

نازا (NAZA) – یووال آبراهام، ریچل زور

جایزه بهترین فیلمنامه

سرباز کوچک خوب (A Good Little Soldier) – استفان بریزه، کورالی آمِدو و اولیویه گورس

جام ولپی بهترین بازیگر مرد

جان مالکوویچ – اسب وحشی نه (Wild Horse Nine) 

جام ولپی بهترین بازیگر زن

ماتیلد آرسل – زن ناشناس (Woman Unknown) 

جایزه مارچلو ماسترویانی برای بهترین بازیگر نوظهور (زن یا مرد) 

مالو خبیزی – جایی برای التیام (A Place to Heal) 

جایزه لوئیجی دی‌لورنتیس برای بهترین فیلم اول

خانه باد (House of the Wind) – اوگوست برنارد کوئمو یانگ‌هو

جایزه تماشاگران آرمانی بیوتی (Armani Beauty) 

من اهمیت دارم (I Matter) – آلینا سربان

افق‌ها، بهترین فیلم

دایان در حلقه، آن سیروت و رافائل بالبونی

افق‌ها، بهترین کارگردان

ژاکلین لنتزو، یک روز از زندگی جو: فصل فدرا

افق‌ها، جایزه ویژه هیئت داوران

خانه باد، آگوست برنارد کومو یانگهو

افق‌ها، بهترین بازیگر مرد

ریکاردو اسکامارچو، فرزندان میمون

افق‌ها، بهترین بازیگر زن

لاله مرزبان، خانه در حال سقوط

افق‌ها، بهترین فیلمنامه

فرزندان میمون، توماسو لاندوچی

بهترین فیلم کوتاه

چند لحظه شادی، شادن صفی‌الدین تازی

کلاسیک‌های ونیز، بهترین فیلم بازسازی‌شده

شب طولانی ۱۹۴۳، فلورستانو وانچینی

جایزه بزرگ ونیز ایمرسیو

حلقه کبوتر، شیکسین تائو و یوکی ژانگ

جایزه ویژه هیئت داوران ونیز ایمرسیو

از خاکستر، روری میچل و نانی د لا پنیا

جایزه ونیز ایمرسیو، جایزه دستاورد هنری

امپراتوری در دریا، پیتر فلاهرتی

شیر طلایی برای یک عمر دستاورد هنری (قبلاً اعلام شده) 

جورج کلونی، الن برستین

هشتاد و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز از ۲ تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۱ تا ۲۱ شهریور) در ایتالیا برگزار شد.