جنجال قیمت محصولات ایرانخودرو؛ حق با چه کسی است؟
نرخ تورم عمومی حدود ۸۳ درصد تخمین زده میشود. قیمت محصولات ایرانخودرو در کارخانه طی یک سال گذشته تا ۱۷۰ درصد رشد داشته است
فرارو- افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو در کارخانه یکبار دیگر به تیتر مهمترین خبرهای حوزه خودرو تبدیل شده است.
به گزارش فرارو؛ ماجرا از ارسال نامه مدیرعامل ایرانخودرو به سازمان بورس درباره توقف نماد معاملاتی این کارخانه شروع شد. این اقدام به معنی اصلاح قیمت کارخانه محصولات است و یکی از رسانهها با طعنه از لزوم شروع مذاکرات مدیران دولتی با ایرانخودرو نوشته است. مدل قیمتگذاری خودرو در ایران بدون تعارف شباهتی با مدلهای جهانی ندارد. شیوه خاص واردات خودرو به ایران، نبود رقیب برای کارخانههای تولیدکننده و گپ بزرگ بین عرضه و تقاضا در هیچ برههای هیچکدام از طرفین دعوای قیمتگذاری را راضی نکرده است.
توقف نماد ایرانخودرو در بورس
گروه صنعتی ایرانخودرو اواخر خرداد امسال با ارسال نامهای رسمی به سازمان بورس و اوراق بهادار خواستار توقف نماد معاملاتی خود شد. در متن این نامه مدیرعامل ایرانخودرو خطاب به رئیس اداره نظارت بر ناشران صنعتی و معدنی بهطور مشخص از برنامه هیاتمدیره برای اعلام قیمتهای جدید محصولات صحبت کرده است.
در ادامه نامه درخواست شده که به خاطر حفظ منافع سهامداران و جلوگیری از نوسانهای شدید قبل از اعلام قیمتهای جدید معاملات سهام ایرانخودرو موقتا متوقف شود.
در واکنش به این مکاتبه نماد خودرو در تابلوی بورس تهران تعلیق شد و معاملات آن تا زمان انتشار اطلاعیه بعدی متوقف ماند. هرچند در نامه ارسالی اشارهای به ارقام و درصد دقیق افزایش قیمت نشده اما خبرهای بعدی نشان داد این تصمیم محدود به یک یا دو محصول نیست و کل فهرست محصولات ایرانخودرو دستخوش تغییر شده است.
واکنشها به خبر افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو
انتشار خبر توقف نماد و نقل محتوای نامه مدیرعامل ایرانخودرو موجی از واکنشها را در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی به همراه داشت.
منتقدان افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو از زاویههای مختلف به این تصمیم واکنش نشان دادهاند. در یکی از این گزارشها منتقدان با اشاره به تغییر مدیریت در ایرانخودرو به طعنه از مذاکرهکنندگان دولتی میخواهند که در گفتوگو با مدیران جدید مسئله قیمت خودرو را نیز در دستور کار قرار دهند و تنها به اصلاح ساختار مدیریتی بسنده نکنند.
بخشی از انتقادها روی موضوع دیگری تاکید میکند. اینکه طی ماههای گذشته چند شرکت خودروسازی داخلی تلاش کردهاند با استناد به هزینههای تولید، قیمت محصولات خود را افزایش دهند و هر بار واکنش نهادهای ناظر موضوع را به سطح افکار عمومی کشانده است.
منتقدان، افزایش قیمتهای قبلی در سایر خودروسازان را مثال میزنند و معتقدند تکرار این روند در ایرانخودرو میتواند فشار تازهای به خریداران وارد کند.
طرف مقابلی هم وجود دارد. مدیران و حامیان صنعت خودروسازی در مواضع جداگانه روی فاصله بین قیمت کارخانه و هزینه تمامشده مانور میدهند و اعتقاد دارند بدون اصلاح قیمت امکان ادامه تولید با کیفیت و تیراژ فعلی دشوار است.
مدیران ایرانخودرو اعتقاد دارند، ثبات قیمت خودرو در چنین شرایطی عملی نیست و ادامه فروش با نرخهای قبلی زیان انباشته شرکت را بالا میبرد
میزان افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو در یک سال گذشته
برای اینکه بدانیم میزان افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو در یک سال گذشته چقدر است، لازم است به خرداد سال قبل برگردیم.
آن زمان قیمت سورن پلاس با موتور XU7p حدود 626 میلیون تومان بود. در فهرست قیمت جدید محصولات ایرانخودرو این عدد به یک میلیارد و 530 میلیون تومان رسیده که نشا از رشد رشدی در حدود 144 درصد است.
قیمت دنا پلاس دستی رینگ فولادی از 732 میلیون تومان به یک میلیارد و 990 میلیون تومان رسیده که از افزایش تقریبا 172 درصدی حکایت دارد.
قیمت پژو ۲۰۷ با موتور TU3 از 599 میلیون تومان به یک میلیارد و 520 میلیون تومان رسیده است؛ 154 درصد افزایش. تارا V4 سال قبل 913 میلیون تومان فروخته میشد اما در فهرست جدید محصولات ایرانخودرو با قیمت دو میلیارد و 470 میلیون تومان دیده میشود. این یکی افزایش قیمت 171 درصدی داشته است.
قیمت رانا پلاس نیز با رشد 107 درصدی از 743 میلیون تومان به یک میلیارد و 535 میلیون تومان رسیده است.
بیشتر بدانید| نرخ تورم عمومی از سوی مرکز آمار ایران به تازگی 83 درصد اعلام شده است
منتقدان با استناد به همین درصدها از چندبرابر شدن قیمت محصولات ایرانخودرو در یک سال اخیر صحبت میکنند و آن را در کنار رشد درآمد خانوار قرار میدهند.
دلایل ایرانخودرو برای افزایش قیمت محصولات
مدیران ایرانخودرو در ماههای اخیر بیان دلایل خود را برای ضرورت اصلاح قیمت محصولات بیان کردند. در یکی از این اظهارنظرها مدیرعامل ایرانخودرو با اشاره به جهش چشمگیر قیمت مواد اولیه گفته انتظار ثبات قیمت خودرو در چنین شرایطی عملی نیست و ادامه فروش با نرخهای قبلی زیان انباشته شرکت را بالا میبرد.
در اظهارنظر دیگری که از او نقل شده تاکید شده بدون افزایش قیمت امکان فروش خودرو و تامین هزینههای تولید فراهم نخواهد بود و این موضوع در قالب مکاتبه با دولت و نهادهای سیاستگذار نیز مطرح شده است.
همزمان مواردی مانند رشد هزینه قطعات وارداتی، افزایش هزینه دستمزد و هزینههای انرژی به عنوان عوامل فشار بر خودروسازان ذکر شده است.
مدیران ایرانخودرو در این روایتها، از تناسب نداشتن قیمتهای مصوب با هزینههای واقعی تولید صحبت میکنند و افزایش قیمت را نه به عنوان یک انتخاب، بلکه به عنوان یک الزام برای تداوم فعالیت شرکت معرفی میکنند.
دعوای همیشگی چطور حل میشود؟
دعوا به خاطر شیوه قیمتگذاری خودرو در ایران بار اول نیست. در یک دوره شورای رقابت متولی اصلی تعیین قیمت بود و در دورهای دیگر سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان این نقش را بر عهده داشت اما تغییر نام نهاد تصمیمگیر اختلاف را از بین نبرده است.
خودروسازان در هر دو حالت از یک طرف به قیمتگذاری دستوری و فاصله آن با هزینه تولید اشاره میکنند و از طرفی دیگر نهادهای ناظر نسبت به تبعات اجتماعی افزایش قیمتها هشدار میدهند.
در کشورهای دیگر مدل دیگری برای قیمتگذاری خودرو رایج است. در این مدلها قیمت خودرو بیشتر بر اساس رقابت میان خودروسازان، هزینه واقعی تولید و قدرت خرید مشتریان شکل میگیرد و نقش اصلی را عرضه و تقاضا بازی میکند.
واردات خودرو بدون محدودیتهای شدید، حضور برندهای مختلف در یک بازار واحد و امکان انتخاب برای خریدار اهمیت دارد. در چنین فضایی شرکتها برای جذب مشتری ناچار به رقابت در کیفیت، خدمات و قیمت هستند و ترکیب این عوامل سطح نهایی قیمت را تعیین میکند.
اینجا اما محدودیت واردات، ظرفیت محدود تولید و وابستگی بالای تقاضا به چند خودروساز باعث شده هر تغییر در جدول قیمت کارخانهای به بحثی تازه درباره عدالت، هزینه تولید و نقش دولت در بازار خودرو تبدیل شود.
نامه اخیر ایرانخودرو به سازمان بورس و بحثهای پیرامون افزایش قیمت محصولات این شرکت تازهترین پرده از همین دعوای قدیمی است.
