محسن جلیلوند در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
۶۰ روز زنگ تفریح برای پوستاندازی آمریکاییها است / آمریکا به دنبال اجرای طرح «نفت در برابر غذا» است؟
یک تحلیلگر سیاسی با بررسی تفاهم موقت ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا، تأکید میکند که نباید به گشایشهای زودهنگام اقتصادی و سیاسی خوشبین بود. وی معتقد است حل و فصل اختلافات ۴۷ ساله در این بازه زمانی کوتاه بسیار بعید است؛ چرا که کارشکنیهای مداوم اسرائیل، اصرار واشنگتن بر حفظ فشارهای اقتصادی و درخواستهای سختگیرانه هستهای، مسیر رسیدن به یک «توافق بزرگ» را به شدت پیچیده کرده است.
فرارو– با انتشار خبرهای مربوط به امضای یک تفاهم موقت ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا، حالا بزرگترین سؤال مردم و رسانهها این است که این تفاهم چگونه قرار است اجرا شود؟ چه موانعی بر سر راه قدم بعدی، یعنی رسیدن به یک «توافق بزرگ و نهایی» وجود دارد؟
به گزارش فرارو، با توجه به تجربههای گذشته، مخصوصاً اتفاقات تلخ و پرتنشی که در یک سال اخیر افتاد، رسیدن به چنین توافق بزرگی اصلاً ساده به نظر نمیرسد. خیلی از کارشناسان معتقدند این مسیر بسیار پیچیده، سخت و حساس خواهد بود.
دکتر «محسن جلیلوند»، استاد دانشگاه و کارشناس ارشد سیاست خارجی، معتقد است که نباید بیش از حد خوشبین باشیم. به گفته او، هر لحظه ممکن است اتفاقی بیفتد که مسیر رسیدن به یک توافق بزرگ را خراب کند. در ادامه، گفتوگوی فرارو با این تحلیلگر را میخوانید:
حتی پس از امضای تفاهم ۶۰ روزه هم نمیتوان خوشبین بود
محسن جلیلوند درباره نکات مهم و پنهان در مذاکرات پیش روی ایران و آمریکا، به فرارو گفت: «اگرچه خوشبینی چیز خوبی است، اما متأسفانه شرایط فعلی به شکلی است که حتی با امضای تفاهمنامه ۶۰ روزه هم نمیتوان خیلی خوشبین بود. در سالهای گذشته، شاید دعواهای ایران و آمریکا بیشتر روی ساختارها یا روشها بود؛ اما از سال گذشته تا کنون، آمریکا به وضوح موجودیت نظام را هدف گرفته است و بحثهایی مثل پرونده هستهای فقط یک بهانه است.»
او در ادامه تأکید کرد: «در دو جنگ اخیر، این نیت آمریکا کاملاً احساس شد. بنابراین باید واقعبین باشیم و بپذیریم که مشکلات ۴۷ ساله میان دو کشور را نمیتوان به این راحتی و در عرض ۶۰ روز حل کرد. تصور من این است که آمریکاییها به دنبال نوعی پوستاندازی و تغییر شکل در منطقه هستند و این ۶۰ روز هم فقط یک فرصت برای همین کار است.»
وی درباره نقش اسرائیل در خراب کردن مذاکرات یا تأثیر گذاشتن روی آن افزود: «فراموش نکنیم که در مرحله قبلی جنگ، آنها از بالاترین تا پایینترین مقامات کشور ما را هدف قرار دادند. بنابراین نمیتوانیم فقط به طرف مقابل اعتماد کنیم. ما هم باید کاملاً هوشیار باشیم و به این پوستاندازی آمریکا دقت کنیم.»
جلیلوند ادامه داد: «مهمترین مهره بازی که شاید نادیده گرفته شده، اسرائیل است. اسرائیل میخواهد به هر قیمتی که شده، از جمهوری اسلامی برای امنیت خودش تضمین بگیرد. برای اسرائیلیها اصلاً قابلقبول نیست که بحث محور مقاومت به مذاکرات هستهای گره بخورد. حملات شدید و اخیر اسرائیل به منطقه ضاحیه (در لبنان) و دیگر پایگاههای مهمِ حزبالله، نشان میدهد که اسرائیل با هرگونه توافقی که باعث آرامش حزبالله یا دیگر گروههای مقاومت شود، بهشدت مخالف است. با این وضعیت، خیلی بعید است که در این ۶۰ روز شاهد یک توافق بزرگ باشیم.»
گرههای کور در 60 روز باز نمیشوند
این استاد علوم سیاسی درباره اصلیترین اختلافات و دعواهای میان ایران و آمریکا توضیح داد: «در موضوع برنامه هستهای، آمریکا دو خواسته اصلی دارد؛ اول اینکه میخواهد تکلیف اورانیومهای غنیشده ۶۰ درصدی ایران دقیقاً همانطور که خودش میخواهد روشن شود. دوم اینکه اصرار دارد بازرسان آمریکایی، فعالیتهای هستهای ما را از نزدیک زیر نظر بگیرند.»
او اضافه کرد: «این درخواست دوم، در داخل کشور بسیار حساس و بحثبرانگیز است و بسیاری از منتقدان بهدرستی میگویند آمریکا اصلاً نباید چنین اجازهای داشته باشد. پس رسیدن به یک توافق همیشگی در این بخش بسیار سخت خواهد بود. فکر میکنم این ۶۰ روز، دقیقاً مثل دفعه قبل است؛ یعنی زمانی که بعد از یک جنگ ۱۲ روزه، دوباره درگیری بزرگتری به شکل یک جنگ ۴۰ روزه شروع شد. دو طرف هنوز از نظر فکری فاصله بسیار زیادی با هم دارند و بعید میدانم این فاصله عمیق، در عرض ۶۰ روز پر شود.»
وی با اشاره به مسئله محور مقاومت و درگیریهای اسرائیل تأکید کرد: «مسئله حزبالله از دید اسرائیل یک پاشنه آشیل است. اسرائیل پافشاری میکند که ایران باید در این ۶۰ روز آینده، یک تضمین رسمی بدهد که امنیت اسرائیل به خطر نمیافتد.»
جلیلوند افزود: «اسرائیلیها از اینکه ساکنان شمال مناطق اشغالی هر روز مجبورند از ترس به سمت پناهگاهها فرار کنند، خسته شدهاند. آنها میخواهند همان بلایی که سر غزه آوردند را برای حزبالله هم تکرار کنند؛ اما تا زمانی که ایران از مقاومت حمایت میکند، این کار برایشان غیرممکن است. به همین دلیل، من اصلاً خوشبین نیستم که همه این گرههای کور در ۶۰ روز باز شود.»
آمریکا دوست ندارد پولهای ایران آزاد شود
این تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی، درباره احتمال شروع یک جنگ دیگر بعد از این فرصت ۶۰ روزه گفت: «اگر نیروهای نظامی آمریکا در منطقه بمانند و خارج نشوند، همچنان احتمال حمله نظامی وجود دارد. اما اگر با گذشت زمان و پیشرفت مذاکراتِ ۶۰ روزه، ببینیم که حضور نیروهای آمریکایی واقعاً در حال کم شدن است، آنوقت میتوان خوشبین بود که سایه جنگ کمرنگ شده است.»
او در پایان یک هشدار اقتصادی مهم هم داد و گفت: «اینکه فکر کنیم به محض امضای این تفاهمنامه ۶۰ روزه، قرار است اقتصاد کشور یکشبه متحول شود یا تمام پولهای بلوکهشده ما کامل آزاد شود، یک اشتباه بزرگ است.»
جلیلوند توضیح داد: «آمریکا اصلاً دوست ندارد پولهای ما را آزاد کند. حتی درباره آن ۶ میلیارد دلاری که در کشور قطر داریم، قانونشان این است که قطر فقط هزینه خریدهای ضروری ما را پرداخت کند و در واقع هیچ پول نقدی به دست ما نمیرسد. آمریکا میخواهد همچنان گلوی اقتصاد ایران را زیر فشار نگه دارد. در بهترین حالت اجازه خواهند داد مثل عراق، نفت در برابر غذا را تجربه کنیم.»
