نتانیاهو در محاصره مخالفان؛ احزاب عربی برگ برنده معادله قدرت؟
ائتلاف مخالفان بنیامین نتانیاهو با معرفی گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش، به‌عنوان نامزد مشترک نخست‌وزیری، برای تشکیل دولت جدید تلاش می‌کند؛ اما اختلاف بر سر همکاری با احزاب عربی مانع اصلی دستیابی به اکثریت ۶۱ کرسی است. احزاب عربی با داشتن ۱۹ کرسی می‌توانند در این معادله تعیین‌کننده باشند. در حالی که برخی رهبران مخالف از همکاری با آنها حمایت می‌کنند، چهره‌هایی مانند آویگدور لیبرمن مخالف‌اند و نتانیاهو نیز خواهان حفظ قدرت است.
فرارو- ائتلاف احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو در تلاش است با معرفی رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل به‌عنوان نامزد نخست‌وزیری، دولت فعلی را کنار بزند؛ اما اختلاف بر سر همکاری با احزاب عربی می‌تواند مانع تشکیل اکثریت پارلمانی شود.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، رهبران اصلی مخالف دولت بنیامین نتانیاهو توافق کرده‌اند از گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل برای تصدی مقام نخست‌وزیری حمایت کنند. هدف آنها تشکیل دولتی جدید و پایان دادن هرچه سریع‌تر به ائتلاف حاکم است. رهبران ائتلاف احزاب مخالف روز سه‌شنبه در شهر هرتزلیا، در شمال تل‌آویو گرد هم آمدند. این نخستین نشست مشترک آنها پس از انتخابات ۲۷ اکتبر بود؛ انتخاباتی که هیچ‌یک از دو بلوک اصلی نتوانست در آن اکثریت کرسی‌های کنست را به دست آورد.
این توافق یک روز پیش از آغاز رایزنی‌های اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل با احزاب سیاسی درباره تشکیل دولت آینده حاصل شد. با این حال، مخالفان نتانیاهو همچنان بر سر مسئله مهمی اختلاف دارند: آیا باید برای تشکیل اکثریت پارلمانی با احزاب عربی همکاری کنند یا خیر؟
آیزنکوت نامزد مشترک مخالفان
در بیانیه مشترک رهبران مخالفان اعلام شد که همه احزاب حاضر در نشست، آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار» را به‌عنوان نامزد نخست‌وزیری به رئیس‌جمهور معرفی خواهند کرد. همچنین قرار است گروه‌های مذاکره‌کننده بلافاصله تدوین چارچوب سیاست‌های دولت آینده و توافق‌های ائتلافی را آغاز کنند. در این نشست، آیزنکوت، نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین، آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، یائیر گولان از حزب دموکرات‌ها و یائیر لاپید، رهبر حزب یش عتید حضور داشتند.
رهبران مخالفان همچنین بر چهار اصل پیشنهادی آیزنکوت تأکید کردند. از جمله این شروط آن است که احزاب عضو دولت آینده، اسرائیل را به‌عنوان یک کشور یهودی به رسمیت بشناسند و حماس را گروهی «تروریستی» بدانند. همین شروط ممکن است مشارکت برخی احزاب عربی در ائتلاف را دشوار کند. نفتالی بنت پس از نشست گفت: «وقت نداریم و باید با فوریت زیادی اقدام کنیم.» او خواستار تشکیل یک «دولت اضطراری ملی» برای جایگزینی دولت نتانیاهو شد.
احزاب عربی؛ تعیین‌کننده معادله پارلمانی
نتایج انتخابات نشان می‌دهد بلوک نتانیاهو ۵۳ کرسی، احزاب مخالف ۴۸ کرسی و احزاب عربی ۱۹ کرسی به دست آورده‌اند. فهرست مشترک ۱۱ کرسی و حزب رعم هشت کرسی دارد. برای تشکیل دولت، کسب حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده ضروری است. به این ترتیب، احزاب عربی می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری دولت آینده داشته باشند. یوسف جبارین، رهبر بزرگ‌ترین حزب عربی در پارلمان آینده از مخالفان نتانیاهو خواسته است واقعیت سیاسی را بپذیرند و برای کنار زدن نخست‌وزیر با یکدیگر متحد شوند.
در میان رهبران مخالفان، یائیر گولان تنها کسی است که آشکارا از ائتلاف با احزاب عربی حمایت می‌کند. او معتقد است کنار گذاشتن این احزاب به دلایل قومی و هویتی، اقدامی نژادپرستانه است. گولان پیش از نشست مشترک مخالفان، با رهبران احزاب عربی دیدار کرده و وعده داده است برای مقابله با میزان بالای جرم و خشونت در جوامع فلسطینی‌تبار شهروند اسرائیل اقدام کند. پس از این دیدار نیز دو طرف در بیانیه‌ای بر منافع مشترک خود برای استفاده از اکثریت پارلمانی و برکناری دولت نتانیاهو، بن‌گویر و اسموتریچ تأکید کردند. در مقابل، آویگدور لیبرمن به‌شدت با مشارکت احزاب عربی در دولت مخالف است؛ هرچند او نیز خواهان جلوگیری از برگزاری انتخابات مجدد است.
جایگاه حاشیه‌ای فلسطینیان در سیاست اسرائیل
شهروندان فلسطینی اسرائیل که حدود ۲۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، سال‌هاست با حاشیه‌نشینی سیاسی روبه‌رو هستند؛ وضعیتی که پس از حملات هفتم اکتبر و جنگ اسرائیل علیه غزه تشدید شده است. این جمعیت از نوادگان فلسطینیانی هستند که پس از سال نکبت ۱۹۴۸ و تأسیس اسرائیل، توانستند در مرزهای این کشور باقی بمانند. در سال‌های اخیر، برخوردهای قضایی و امنیتی با چهره‌های سیاسی فلسطینی نیز افزایش یافته است. دست‌کم دو سیاستمدار پیشین فلسطینی و یک نماینده فعلی کنست به دلیل اظهارنظرها یا اقداماتی که انتقاد از جنگ غزه و اشغال کرانه باختری تلقی شده، برای مدتی بازداشت شده‌اند. این شرایط، مشارکت احزاب عربی در ائتلاف آینده را به موضوعی فراتر از یک اختلاف معمول پارلمانی تبدیل کرده است؛ مسئله‌ای که به جایگاه سیاسی شهروندان فلسطینی در ساختار قدرت اسرائیل نیز مربوط می‌شود.
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه خواستار تشکیل یک «دولت ملی گسترده» به رهبری خود شد و تأکید کرد حزب لیکود با کسب ۲۷ کرسی همچنان بزرگ‌ترین حزب پارلمان است. با این حال، هیچ‌یک از رهبران مخالفان تاکنون تمایلی برای پیوستن به دولت او نشان نداده‌اند. نتانیاهو نیز ائتلاف با فهرست‌های دارای اکثریت عرب را رد کرده و مدعی شده است که این احزاب از تروریسم حمایت می‌کنند و موجودیت اسرائیل به‌عنوان یک کشور یهودی را نمی‌پذیرند.
نخست‌وزیر ۷۷ ساله اسرائیل که طولانی‌ترین سابقه نخست‌وزیری در تاریخ این کشور را دارد، هم‌زمان با محاکمه فساد مالی در داخل اسرائیل و حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه روبه‌رو است. بر اساس آمار ارائه‌شده در گزارش، از آغاز جنگ اسرائیل علیه غزه در اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۷۴ هزار فلسطینی در این منطقه کشته شده‌اند.
