۷۸۹ مطلب
با تشدید آرایش نظامی آمریکا در منطقه و اعزام دو ناو هواپیمابر، گمانهزنیها درباره سناریوی «ضربه محدود» علیه ایران افزایش یافته است؛ گزینهای میان دیپلماسی و جنگ فراگیر. همزمان، دونالد ترامپ در برابر انتخابی سرنوشتساز میان توافق هستهای یا اقدام نظامی قرار دارد و کنگره در پی محدودسازی اختیارات اوست. در بعد فراآتلانتیک نیز مخالفت بریتانیا با استفاده از پایگاههای راهبردی، شکافی سیاسی و حقوقی ایجاد کرده که محاسبات عملیاتی واشنگتن را پیچیدهتر ساخته است.
به گزارش «ریسپانسیبل استیتکرفت»، استقرار گسترده نیروهای آمریکا در حوزه سنتکام نگرانی عمیقی در خلیج فارس ایجاد کرده است. کشورهای عربی از یکسو نگران واکنش تلافیجویانه ایران علیه پایگاهها و زیرساختهای انرژیاند و از سوی دیگر بیم دارند جنگ، تنگه هرمز، بازار نفت و ثبات داخلی منطقه را متلاطم کند. سناریوهایی چون «انسداد هوشمند» هرمز، موج پناهجویان و حتی حرکت ایران بهسوی تسلیحاتیسازی هستهای مطرح است. رهبران منطقه خواستار فرصت واقعی برای دیپلماسیاند.
به گزارش واشنگتن پست، در آستانه حملات ژوئن علیه ایران، چهرههای اثرگذار جنبش «اول آمریکا» مانند چارلی کرک، استیو بنن و تاکر کارلسون نسبت به خطر جنگی فرسایشی هشدار دادند، اما پس از محدود ماندن عملیات، مخالفتها کمرنگتر شد. حامیان ترامپ اکنون با تکیه بر «سرمایه اعتماد» به رویکرد حملات محدود و هدفمند او، در موضع انتظار قرار دارند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند هرگونه اقدام گستردهتر علیه ایران میتواند پیامدهای پیشبینیناپذیر و پرهزینهای بههمراه داشته باشد.
با افزایش تنش میان تهران و واشنگتن، گزارشها از آمادهباش نیروهای آمریکا و بررسی سناریوهای نظامی حکایت دارد؛ در حالیکه همزمان، کنگره در پی محدود کردن اختیارات جنگی رئیسجمهور است. رسانههای اسرائیلی از هماهنگی عملیاتی احتمالی میان آمریکا و اسرائیل، تقسیم مأموریتها و تعیین «بانک اهداف مشترک» سخن میگویند. تحلیلگران این تحرکات را بخشی از راهبرد فشار مرحلهای دولت ترامپ میدانند؛ راهبردی که میان دیپلماسی، بازدارندگی و احتمال یک ضربه محدود برای کسب «پیروزی سریع» در نوسان است.
دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل ۱۰ تا ۱۵روزه به ایران برای توافق هستهای، همزمان دیپلماسی و تهدید نظامی را پیش میبرد. در واشنگتن بر سر ادامه مذاکره یا اقدام پیشدستانه شکاف وجود دارد، اما آرایش نظامی آمریکا با اعزام ناو «جرالد فورد» و هواپیماهای E-3 تقویت شده است. سناریوهای حمله محدود برای سنجش واکنش تهران بررسی میشود. همزمان، نگرانی از اختلال در تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برده و تصمیم کاخ سفید را به معادلهای میان فشار نظامی، ریسک جنگ و هزینههای اقتصادی تبدیل کرده است.
بهنوشته فارن پالیسی، «هیأت صلح» ابتکاری با رهبری متمرکز ترامپ است که بیش از حل منازعات، کارکردی مالی و نمایشی دارد. این سازوکار با عضویت حدود ۳۵ کشور و اختیارات گسترده رئیس، با تردید متحدان دموکراتیک، احتیاط چین و روسیه و پیچیدگیهای اسرائیل روبهروست. در غزه، چالشهای حکمرانی، بازسازی و خلعسلاح پابرجاست و فلسطینیها در حاشیهاند.
دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو با میانجیگری عمان به تدوین «اصول راهنما» برای ورود به مرحله نگارش توافق انجامید و نشانهای از عبور از آزمون مواضع به چارچوبسازی رسمی بود. همزمان، آمریکا بزرگترین آرایش هوایی خود از ۲۰۰۳ را در خاورمیانه شکل داده، دهها جنگنده و دو ناو هواپیمابر را اعزام کرده و گزینه کارزار نظامی طولانی را روی میز نگه داشته است؛ با این حال، واشنگتن همچنان توافق دیپلماتیک را ترجیح میدهد.
این یادداشت استدلال میکند که دولت راستگرای افراطی اسرائیل به رهبری بنیامین نتانیاهو با تمرکز بر تهدید ایران، الحاق تدریجی کرانه باختری، تداوم جنگ غزه و تضعیف نهادهای قضایی را پیش میبرد؛ مسیری که بهزعم نویسنده اسرائیل را به سمت وضعیتی شبیه آپارتاید سوق میدهد. پیامدها تنها داخلی نیست: روابط آمریکا با متحدان عرب آسیب میبیند، حمایت نسل جوان آمریکایی کاهش مییابد و شکاف در دیاسپورای یهودی تعمیق میشود. تهدید اصلی، بیش از آنکه خارجی باشد، از درون ساختار سیاسی و ایدئولوژیک اسرائیل برمیخیزد.
انتقال مذاکرات ایران و آمریکا از مسقط به ژنو، تلاشی برای بینالمللیسازی و مشروعیتبخشی بیشتر به گفتوگوها ارزیابی میشود، در حالیکه دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل و مدیریت مستقیم، بهدنبال جمعبندی سریع پرونده است. همزمان گزارشهایی از آمادگی تهران برای تعلیق موقت غنیسازی در برابر رفع تحریمها منتشر شده است.
اختلاف فزاینده میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی، اتحاد راهبردی سابق این دو قدرت عربی را به رقابتی پیچیده و چندلایه تبدیل کرده است. این شکاف که از اختلاف بر سر جنگ یمن آغاز شد، اکنون به رقابت ژئوپلیتیکی، اقتصادی و رسانهای گستردهتری گسترش یافته و حتی به جنگ روایتها در فضای مجازی و تقابل در پروژههای کلان منطقهای رسیده است. این واگرایی، چالشی جدی برای راهبرد آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود و میتواند توازن قدرت منطقه و انسجام محور متحدان واشنگتن را تضعیف کند.
