روایت نیویورک تایمز از پس لرزههای خروج امارات از اوپک
امارات متحده عربی روز سهشنبه با اعلام خروج از کارتل نفتی اوپک، ضربهای قابلتوجه به برخی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان وارد کرد؛ نهادی که دههها در تلاش بوده با مدیریت عرضه سوخت، بر قیمتهای جهانی اثر بگذارد.
دولتهای حوزه خلیج فارس مدتهاست نسبت به سهمیهبندیهای تعریف شده در اوپک انتقاد دارند؛ محدودیتهایی که به باور مقامهای امیرنشینها بهطور ناعادلانه صادرات آنها را محدود کرده است. با این حال پیشبینی میشود خروج این گروه از کشورها نفوذ اوپک را تضعیف کند.
به گزارش تجارت نیوز، نیویورک تایمز با انتشار یادداشتی ضمن اشاره به خروج امارات از اوپک در این باره نوشت: امارات متحده عربی روز سهشنبه با اعلام خروج از کارتل نفتی اوپک، ضربهای قابلتوجه به برخی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان وارد کرد؛ نهادی که دههها در تلاش بوده با مدیریت عرضه سوخت، بر قیمتهای جهانی اثر بگذارد.
اوپک که متشکل از حدود 12 صادرکننده نفت است، از طریق تعیین سهمیه برای اعضا و متحدانش، نقشی کلیدی در هدایت قیمتها ایفا کرده است. با این حال، در سالهای اخیر و بهویژه با افزایش چشمگیر تولید در کشورهای غیرعضو — در رأس آنها ایالات متحده آمریکا — نفوذ این سازمان رو به کاهش بوده است.
پس لرزههای خروج امارات از اوپک
این نشریه در ادامه آورد: پیش از جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران، امارات یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اوپک بهشمار میرفت و پس از عربستان سعودی، عراق و ایران، روزانه حدود ۳.۶ میلیون بشکه نفت — معادل نزدیک به ۳ درصد از عرضه جهانی — تولید میکرد.
با این حال، خروج امارات در کوتاهمدت تاثیر چندانی بر بهای نفت نخواهد داشت؛ چرا که جنگ میان ایالات متحده آمریکا و اسرائیل با ایران، تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس را ناگزیر به کاهش تولید کرده است. اما در بلندمدت، این کنش میتواند به افزایش نوسانات بازار بینجامد، چرا که سهم کمتری از عرضه نفت تحت سازوکارهای کنترل تولید قرار خواهد گرفت.
کشورهای عضو اوپک پیش از آغاز جنگ، بیش از یکچهارم نفت جهان را تامین میکردند. روسیه و چند کشور دیگر نیز از طریق ائتلافی موسوم به اوپک پلاس با اوپک در هماهنگی هستند.
مقامهای اماراتی مدتهاست ایده خروج از این کارتل را مطرح کرده و معتقدند سهمیهبندیها بهطور ناعادلانه ظرفیت صادرات نفت آنها را محدود کرده است. در نشانهای از شتاب در گسست از سازمانی که از سال ۱۹۶۷ بازیگران عرب عضو آن هستند، امارات متحده عربی کمتر از یک هفته پیش اعلام کرد روز جمعه از اوپک خارج میشود و شد.
این بازیگر که به دنبال افزایش ظرفیت تولید خود به میزان 5 میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۲۷ است، اکنون انتظار میرود برای تامین منافع ملیاش، سطح تولید را بالا ببرد؛ البته بهمحض آنکه نفتکشها بتوانند بار دیگر از تنگه هرمز عبور کنند. این تنگه از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه تقریبا مسدود شده است. امارات اگرچه قادر است بخشی از نفت خود را از طریق خط لوله و دور زدن تنگه منتقل کند، اما بنا بر اعلام آژانس بینالمللی انرژی، در ماه مارس ناچار شد تولید نفت خود را بیش از یکسوم کاهش دهد.
ترکشهای رویارویی با ایران به اوپک
سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات، در گفتوگویی با روزنامه نیویورک تایمز تاکید کرد که خروج از اوپک با هدف کسب آزادی عمل بیشتر برای پاسخگویی به تقاضای مصرفکنندگان صورت گرفته است. به گفته او: «جهان به انرژی و منابع بیشتری نیاز دارد و امارات متحده عربی در تلاش است تا از قید هرگونه محدودیت گروهی رها باشد.» او در ادامه افزود که ابوظبی تلاش کرده زمان خروج را بهگونهای انتخاب کند که کمترین اختلال را در بازارهای نفتی ایجاد کند. به ادعایش: «ما همچنان تولیدکنندهای مسئول باقی خواهیم ماند».
پس از رسانه ای شدن مواضع امارات، قیمت نفت خام برنت — شاخص اصلی بازارهای جهانی — اندکی کاهش یافت، اما همچنان بیش از ۲ درصد بالاتر از سطح روز دوشنبه معامله میشود. قیمت نفت از زمان آغاز جنگ و مسدود شدن عملی تنگه هرمز — گذرگاهی که محل عبور حدود یکپنجم نفت جهان است — بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
تصمیم ابوظبی در حالی رسانهای شد که تنشها میان امارات و عربستان سعودی — رهبر دوفاکتوی اوپک — رو به افزایش است. دو کشور که زمانی متحدان نزدیکی بهشمار میرفتند، در سالهای اخیر مسیرهای متفاوتی را در پیش گرفتهاند. امارات بهطور فزایندهای سیاستی مستقلتر دنبال کرده، از جمله با تقویت روابط با اسرائیل و حمایت از یک گروه جداییطلب مسلح در جنوب یمن؛ در حالی که عربستان در این کشور از دولت مرکزی پشتیبانی میکند.
نیویورک تایمز در ادامه نوشت: بهنظر میرسد جنگ با ایران شکاف میان دو بازیگر را عمیقتر کرده؛ چرا که عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال ارزیابی راهبردهای متفاوتی برای مواجهه (ادعایی) با ایران هستند. امارات — که میزبان یکی از مهمترین پایگاههای نظامی ایالات متحده آمریکا است — در جریان این جنگ هدف هزاران حمله موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت. مقامهای اماراتی همچنین از عملکرد نهادهای چندجانبه منطقهای، از جمله شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب، ابراز نارضایتی کرده و تلویحا گفتهاند که انتظار موضعی هماهنگتر و سختگیرانهتر علیه ایران را داشتهاند.
انور قرقاش، از مقامهای ارشد امارات، روز دوشنبه در دبی گفت: «هر یک از کشورهای حوزه خلیج فارس سیاست خود را در قبال ایران داشتهاند و همه این سیاستها شکست خوردهاند… همه سیاستهای ما بهشدت ناکام ماندهاند».
ماموریت دشوار ریاض
سیاستهای نفتی نیز طی سالهای گذشته یکی از منابع اصلی تنش میان امارات و عربستان بوده است. بشار الحلبی، تحلیلگر ارشد فعال در شرکت تحقیقاتی Argus Media در دبی، در اینباره گفت: «در حالی که عربستان بهدنبال حفظ ثبات بازار نفت برای یک قرن آینده است، امارات چنین فوریتی احساس نمیکند. از آنجا که اقتصاد این کشور متنوعتر شده، برای تراز کردن بودجه خود به قیمتهای بالای نفت وابسته نیست و همین امر به این بازیگر اجازه میدهد بهجای حمایت از قیمت، بر افزایش حجم تولید متمرکز شود.»
خروج امارات متحده عربی باعث خواهد شد عربستان سعودی پس از تثبیت نسبی بازارهای بینالمللی، سهم بیشتری از مسئولیت مدیریت قیمت نفت را بر عهده بگیرد. جیسون بوردوف، بنیانگذار مرکز سیاست انرژی جهانی در دانشگاه دانشگاه کلمبیا، در اینباره گفت: «سؤال این است که آیا عربستان سعودی حاضر است بار اصلی مدیریت بازارهای جهانی نفت، در شرایطی که حمایت سایر بازیگران محدود است را بر دوش بکشد یا نه.»
تصمیم امارات پس از آن اتخاذ شد که آنگولا، اکوادور و قطر نیز در سالهای ۲۰۲۴، ۲۰۲۰ و ۲۰۱۹ از این کارتل خارج شدند. با این حال، امارات در مقایسه با این کشورها تولیدکننده بزرگتری است و به همین دلیل خروجش پیامدهای مهمتری دارد. ابوظبی — پایتخت کنونی امارات متحده عربی — در سال ۱۹۶۷ به اوپک پیوست؛ چند سال پیش از آنکه امارات بهعنوان یک کشور واحد شکل بگیرد.
در بیانیهای که از سوی خبرگزاری رسمی امارات منتشر شد، آمده است: «در طول عضویت در این سازمان، ما مشارکتهای قابلتوجهی داشته و حتی در مواردی فداکاریهای بیشتری به نفع همه اعضا انجام دادهایم. با این حال، اکنون زمان آن رسیده است که تلاشهای خود را بر آنچه منافع ملی ما ایجاب میکند و همچنین تعهداتمان نسبت به سرمایهگذاران، مشتریان، شرکا و بازارهای جهانی انرژی متمرکز کنیم.»
