عضو کمیسیون امنیت ملی: نباید در مذاکرات انتظار حاصل جمع صفر داشت

احمد بخشایشی اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با اشاره به روند آتش بس و مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام آباد اظهار داشت: مذاکرات یک پروسه تدریجی است و شما نمی‌توانید انتظار داشته باشید مسائل پیچیده در یک روز به نتیجه برسد. 

به گزارش ایرنا، وی اضافه کرد: وقتی جنگی به مدت ۴۰ روز ادامه پیدا کرده و آمریکا نتوانسته در آن بر ایران تفوق پیدا کند، بلکه این ایران بوده که به مردم خود و منطقه این حس را منتقل کرده که پیروز میدان است، طبیعی است که مذاکرات زمان‌بر باشد. 

این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه نباید در مذاکره انتظار «حاصل جمع صفر» داشت؛ گفت: یعنی این‌طور نیست که هر آنچه ایران به دست می‌آورد، طرف مقابل الزاماً ببازد. اگر قرار بود تمام ۱۰ شرط ایران یک‌جا محقق شود، اساساً نیازی به مذاکره نبود. مذاکره یعنی نزدیک کردن دیدگاه‌ها، یافتن اشتراکات و مدیریت اختلافات و این کار نیازمند استمرار و گفت‌وگوهای پیاپی است و میانجی‌ها هم نقش مهمی دارند. 

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: با وجود اینکه بسیاری در دنیا اذعان می‌کنند ایران در جنگ موفق بوده، این موضوع برای آمریکا و شخص ترامپ سنگین است برای همین او تلاش می‌کند هیمنه بین‌المللی خود را حفظ کند و طوری برخورد کند که در این مذاکرات برای خود پیروزی به دست آورده است. 

نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی یادآورشد: در این راستا ممکن است ترامپ به ایران پیام دهد من امتیازهای تو را می‌دهم تو هم امتیازهایی بده که در کاخ سفید آبروریزی نشود، چون هم دموکرات‌ها و هم بسیاری از مردم آمریکا می‌دانند که ترامپ در جنگ به اهدافش نرسیده است. 

ترامپ به اهدافش در جنگ نرسیده است

بخشایشی اردستانی با بیان اینکه پایان هر جنگی مذاکره است، گفت: نکته مهم دیگر این است که مسائل باید با هم دیده شوند. همانطور که ایران از ابتدا گفته بود آتش بس باید در کل منطقه و از جمله لبنان هم برقرار شود. 

وی تصریح کرد: تا پیش از این جنگ، آمریکا نگاهش به ایران مثل یک کشور جهان‌سومی بود و ایران را جدی نمی‌گرفت. اما پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، خود آن‌ها اذعان کردند که ایران کشوری سرسخت و متعصب است و ایران هم نشان داد که در پیگیری اهداف و منافع ملی خود بسیار جدی است. 

نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایران در این جنگ، تسلط مؤثر بر تنگه هرمز بود، یادآورشد: در سال‌های گذشته، هر زمان در نمازجمعه‌ها یا برخی رسانه‌ها صحبت از بستن تنگه هرمز می‌شد، برخی حتی در داخل ایران می‌گفتند اگر چنین اتفاقی بیفتد، تمام کشورهای منطقه همراه با آمریکا و ناتو وارد عمل می‌شوند و اجازه نمی‌دهند این تنگه به نوعی «ملکیت شخصی» ایران دربیاید. 

وی ادامه داد: این افراد استدلال می‌کردند که تنگه هرمز یک مسیر بین‌المللی است و آمریکا نیز در کنوانسیون‌های بین‌المللی نفوذ و تفوق دارد. اما ایران در ابتدای جنگ، ساده و مستقیم اقدام به کنترل و بستن تنگه کرد و این به یک میراث مهم و راهبردی برای جمهوری اسلامی تبدیل شد. 

این کارشناس مسائل بین الملل گفت: حتی اگر تمام دنیا علیه ایران بسیج شوند، باز هم اگر ایران تنگه هرمز را مدیریت می‌کند، این تنگه – که البته باز است – اما عبور و مرور کشتی‌ها مسائل زیادی ایجاد می‌کند: آلودگی، تخریب محیط زیست، نیاز به آرام‌سازی تردد و ده‌ها مشکل دیگر. 

ایران با ۱۵ کشور مرز دارد/ محاصره ایران امکان‌پذیر نیست

بخشایشی اردستانی با بیان اینکه کنترل بر تنگه هرمز از نظر قدرت بازدارندگی بسیار مهم و راهبردی است، درخصوص اعمال محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا طی هفته‌های اخیر گفت: این نوع اظهارات بیشتر جنبه بلوف دارد. محاصره دریایی برای هر کشوری دشوار است اما برای کشوری مثل ایران با وسعت بیش از یک میلیون و ۶۴۸ هزار کیلومتر مربع و هم‌جواری با ۱۵ کشور و دسترسی به دریای خزر اعمال محاصر کامل عملا ممکن نیست. 

این نماینده مجلس شورای اسلامی افزود: نکته دیگر این است که پس از عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و ورود به دریای عمان، مسیرهای مختلفی برای رفت‌وآمد وجود دارد. شاید آمریکا بتواند چند کشتی را کنترل کند، اما اگر خود تنگه بسته باشد، آمریکا نیز در دریای عمان دچار مشکل می‌شود؛ چه کشتی‌ها عوارض بدهند و چه ندهند. 

وی ادامه داد: این وضعیت در سطح کلان طی یک ماه اثرات خود را به شکل افزایش قیمت نفت، تورم جهانی و بالا رفتن قیمت مواد غذایی نشان می‌دهد، بنابراین خود آمریکا هم متوجه پیامدهای این اقدام خواهد شد. 

بخشایشی اردستانی ادامه داد: آخرین پیشنهاد آمریکا این بوده که در کنترل تنگه هرمز با ایران «مشارکت» کند. اما ایران پاسخ داده که وقتی آمریکا ۱۲ هزار کیلومتر با این منطقه فاصله دارد، دلیلی برای حضورش در مدیریت این آبراهه وجود ندارد. 

وی گفت: علاوه بر این باید توجه داشت که بسیاری از کشتی‌های عبوری متعلق به چین هستند؛ به‌ویژه نفتکش‌هایی که از ایران به سمت بنادر چین حرکت می‌کنند. این کشتی‌ها طی ۴۷ سال اخیر انواع روش‌ها را برای عبور به‌کار برده‌اند. اگر آمریکا بخواهد کنترل مستقیم تردد کشتی‌ها اعمال کند، چین هم احتمالا وارد عمل شود. 

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اضافه کرد: شنیده شده که اگر آمریکا بخواهد به‌صورت آشکار محاصره دریایی را اجرا کند، چین واکنش نشان خواهد داد و صادرات لوازم و تجهیزات حساس را به روی آمریکا می‌بندد، این موضوع فرق زیادی با دوران گذشته دارد. 

وی خاطرنشان کرد: محاصره دریایی که آمریکا به آن اشاره دارد، به لحاظ فناوری مربوط به پس از سال ۱۹۶۳ است، اما محاسباتی که امروز چینی‌ها در مقایسه با آمریکا انجام می‌دهند — به‌ویژه در حوزه فلزات کمیاب — کاملاً متفاوت و مربوط به مسائل امروز جهان است. 

این نماینده مجلس ادامه داد: از سوی دیگر، ایران نیز توان موشکی و پهپادی بالایی دارد؛ موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قادرند به هواپیماها، ناوشکن‌ها و ناوهای آمریکایی برسند. بنابراین نمی‌توان گفت که آمریکا دست باز دارد و ایران کاملاً دست‌بسته است. به نظر من، این ادعا بیشتر شبیه به بلوف سیاسی-نظامی است، چون در نهایت، آسیب‌پذیرترِ این ماجرا خودِ آمریکاست. 

وی یادآورشد: ایران ممکن است در این ماجرا ضررهایی ببیند، اما نه به اندازه آمریکا؛ چرا که ایران در ۴۷ سال گذشته زندگی زیر تحریم را یاد گرفته است امروز ایران هم راه‌کارهای دور زدن تحریم را بلد شده و هم با شرایط سازگار شده است. البته طبیعی است که ایرانی‌ها از تداوم تحریم ناراحت‌اند، چون پس از ۴۷ سال هنوز این وضعیت ادامه دارد. 

بخشایشی اردستانی در ادامه درباره حضور مردم در خیابان‌ها و میادین گفت: اگر مردم نشان دهند که پشتوانه حکومت خود هستند، این امر بسیار مهم و قابل توجه است، اصل این دیدگاه ریشه در تاریخ ایران دارد. در سال ۱۳۳۲، زمانی که دکتر مصدق بر سر کار بود، مردم در خیابان‌ها برای حمایت از او تظاهرات می‌کردند. آمریکایی‌ها، شاه و دربار و انگلیسی‌ها تصمیم به کودتا گرفتند، اما چون خیابان‌ها پر از طرفداران مصدق بود، هندرسون، سفیر آمریکا در ایران، نزد مصدق رفت و از او خواست تا خیابان‌ها را تخلیه کند. مصدق هم به ارتش دستور داد تا جمعیت را پراکنده کند، اما به‌محض خلوت شدن خیابان‌ها، شاه و نیروهایش کودتا کردند و در نتیجه واقعه ۲۸ مرداد شکل گرفت و دولت مصدق سقوط کرد. 

وی گفت: در شرایط امروز نیز، بعد از حمله اخیر اسرائیل و آمریکا به ایران، طی سه هفته سه فاز طراحی شدند، فاز اول آنان برخورد مستقیم و مقابله نظامی بود، فاز دوم، افزایش ذخایر و منابع هر طرف برای پیشروی و فاز سوم فعال‌سازی نیروهای داخلی مانند موساد بود، در زمان پهلوی، موساد عملاً روی ساواک سوار بود، و بعد از انقلاب هم توجه کافی به ریشه این شبکه‌ها نشد. 

بخشایشی اردستانی اظهار داشت: در آن مقطع، اگر حضور مردم در خیابان‌ها ادامه نمی‌یافت، ممکن بود فاز سوم (تحریک نیروهای مخالف از داخل) به نتیجه برسد. پس حضور مردم در آن زمان کار درستی بود. 

وی خاطرنشان کرد: نکته‌ای که باید مدنظر باشد این است که این حضور نباید باعث شکل‌گیری دو قطبی در جامعه شود، افرادی که در خیابان نیستند را نباید «ضد انقلاب» یا «ضد ولایت» نامید، زیرا دوقطبی‌سازی برای کشور سم است. با این حال، حضور گسترده مردم در صحنه پیام روشنی دارد و آن این است که جمهوری اسلامی تنها نیست و مردمش همچنان همراه آن هستند. 

نفوذ برخی شبکه‌های معاند به دلیل کم کاری صدا و سیمای خودمان است

وی با اشاره به فعالیتهای شبکه‌های معاند ماهواره‌ای گفت: اگر بخواهیم ریشه نفاق، دودستگی، انشقاق و دوقطبی میان مردم را بررسی کنیم، باید دید این وضعیت از چه زمانی شکل گرفت. از زمانی که شبکه‌های فارسی‌زبان مثل اینترنشنال، BBCفارسی و دیگران راه افتادند. اینکه چرا چنین شبکه‌هایی توانستند میان مردم نفوذ کنند؟ به‌خاطر کم‌کاری صدا و سیمای خودمان است. وقتی رادیو و تلویزیون ما یک‌جانبه عمل کند، طبیعتاً مردم به سمت رسانه‌های دیگر می‌روند. 

وی اضافه کرد: بنابراین نباید فقط مردم را سرزنش کرد. مردم دوست دارند برنامه‌های متنوع ببینند. اما وقتی در تلویزیون خودمان یک نوع محتوا مرتباً تبلیغ می‌شود، یا بخش عمده‌ای از آنتن دست یک گروه خاص قرار می‌گیرد، یا مدام برنامه‌هایی تکراری و یکنواخت پخش می‌شود، مردم خسته می‌شوند و به سمت شبکه‌های مقابل می‌روند. 

این استاد دانشگاه اضافه کرد: در عین حال باید مراقب باشیم آن شبکه‌ها مسخمان نکند در مقابل نیز کم کاری صدا و سیمای ما هم وجود دارد، مردم هم موسیقی، هم قرآن و مذهب می‌خواهند و مسئولین رسانه ملی باید به این مسئله توجه داشته باشند.