سیاستِ مبتنی بر ترس کارایی گذشته را ندارد
جامعه چه میگوید که شنیده نمیشود؟
یک جامعهشناس گفت: وقتی احساس شود میان بدنه جامعه و سیاستگذاران دیوار بلندی شکل گرفته، بخشی از جامعه به انزوا میرود یا مهاجرت میکند، اما اکثریتی میمانند و اعتراض را به شکلهای تازهای بروز میدهند.
کمتر از یک ماه پس از اعتراضات دیماه و پیامدهای سنگین آن، اینبار دانشگاهها به کانون اعتراض تبدیل شدهاند؛ رخدادی که به گفته علیرضا شریفییزدی، جامعهشناس، نه یک اتفاق مقطعی، بلکه ادامه زنجیرهای از مطالبات انباشتهشده اجتماعی، اقتصادی و مدنی است؛ «موتوری که هنوز خاموش نشده است.»
به گزارش اقتصادنیوز، تداوم اعتراضات دانشجویی در شرایطی رقم خورده که جامعه هنوز درگیر تبعات رخدادهای دیماه است. با این حال، از نگاه علیرضا شریفییزدی، جامعهشناس، این تحولات را نمیتوان جدا از موجهای پیشین تحلیل کرد.
او میگوید اعتراضات اخیر، چه در بازار، چه در میان بازنشستگان و معلمان، و چه در دانشگاهها، اجزای یک کلیت واحدند.
به گفته او، «اینها رخدادهای منفصل نیستند؛ صورتهای مختلف یک مطالبهاند که در موقعیتهای متفاوت، بُعدی از آن پررنگتر میشود.» در دانشگاه، وجه آزادیهای مدنی و کرامت انسانی برجستهتر است، در بازار بُعد اقتصادی، اما ریشه نارضایتی مشترک است.
موتور حرکت همچنان روشن است
شریفییزدی با اشاره به فاصله کوتاه میان اعتراضات دیماه و تحرکات اخیر دانشجویی میگوید وقتی یک حرکت اجتماعی به نتیجه مطلوب نمیرسد، به اشکال دیگر بازتولید میشود.
از نگاه او، جامعه تلاش میکند خواستههای خود را از مسیرهای مختلف بیان کند؛ از مشارکت نکردن در انتخابات و کنشهای نمادین گرفته تا تحصنهای صنفی و اعتراضات خیابانی.
او تأکید میکند: «وقتی احساس شود میان بدنه جامعه و سیاستگذاران دیوار بلندی شکل گرفته، بخشی از جامعه به انزوا میرود یا مهاجرت میکند، اما اکثریتی میمانند و اعتراض را به شکلهای تازهای بروز میدهند.»
سیاستِ مبتنی بر ترس کارایی گذشته را ندارد
این جامعهشناس معتقد است راهبردهایی که بر ایجاد واهمه و بازدارندگی امنیتی استوار است، دیگر اثربخشی پیشین را ندارد.
به گفته او، حجم کشتهها و بازداشتها – فارغ از روایتهای رسمی و غیررسمی – شبکهای از خشم و مطالبه ایجاد میکند که میتواند به سوخت حرکتهای بعدی تبدیل شود.
او هشدار میدهد که اگر اصلاحی در شیوه مواجهه با مطالبات صورت نگیرد، فاصله رخدادها کوتاهتر خواهد شد و امکان بازگشت اعتراضات به سطحی گستردهتر وجود دارد.
امنیتیسازی یا اصلاح رویه؟
در ارزیابی او، اگرچه در مقاطعی تلاشهایی برای تعدیل فضا و کاهش تنش دیده شده، اما تداوم برخوردهای انضباطی، ممنوعالورودی و فشارهای امنیتی نشان میدهد که در سطح کلان حکمرانی، همچنان ابزار غالب «اعمال فشار» است.
شریفییزدی تأکید میکند که بدون بازنگری در این رویکرد، چرخه نارضایتی متوقف نخواهد شد، بلکه صرفاً شکل آن تغییر میکند.
