مناظره جلای پور و عبدخدایی درباره جنبش سبز
پنجمين جلسه از سلسله نشستهاي "تبيين ديدگاهها و مواضع شخصيتها، احزاب و تشكلهاي سياسيديني" در نهاد نماندگي ولي فقيه در دانشگاه ها با حضور حميدرضا جلايي پور،عضو جبهه مشاركت ايران اسلامي و عبد خدايي،عضو جمعيت فداييان اسلام عصر روز گذشته برگزارشد.
جلاييپور در ابتداي سخنان خود به خبرنگاران باشگاه خبرنگاران جوان گفت: با توجه به تجربياتي كه دارم توقع دارم كه يا صحبتهاي بنده را پخش نكنيد يا همه را پخش كنيد چرا كه قسمتهايي از سخنانم پخش ميشود كه قسمت حاشيهاي است.
اين عضو ارشد جبهه مشاركت ايران اسلامي اظهار داشت: در جريان انتخابات يكي از رخدادهاي پيش و پس از انتخابات يك جريان اجتماعي است كه در كشور شاهد آن هستيم و اين جريان تمامي ويژگيهاي جنبشهاي اجتماعي را در خود دارد.
وي با طرح اين پرسش كه دولتمردان در زمان راهافتادن جنبشهاي اجتماعي چه سياستي را در پيش ميگيرند؟ گفت: مقامات مسوول به دليل اينكه بايد كشور را اداره كنند با فعاليت جنبشها به مخالفت برميخيزند و علاقهاي به آن ندارند خصوصا در كشورهايي كه هنوز وارد مرحله تحكيم دموكراسي نشدهاند.
اين جامعهشناس با بيان اينكه در ايران چندين سال است كه تمهيدات دموكراسي در آن مشاهده ميشود ادامه داد: مرحله تحكيم دموكراسي مرحلهاي است كه مرتب انتخابات در آن كشور به صورت آزاد و به صورت عادلانه برگزار ميشود اما در جوامعي كه تمهيد را گذرانده اما هنوز وارد تحكيم نشدهاند مديران با بروز چنين جنبشي مخالفت ميكنند و از سوي ديگر رهبران جنبش نيز به دنبال قانوني كردن مطالبات جنبش هستند.
وي تاكيد كرد: در عالم واقع نه حرف و نه انتظار مديران سياسي رخ ميدهد و نه انتظار رهبران جنبش چراكه برخلاف سياستمداران و مديران سياسي جنبشهاي سياسي تشكيل ميشوند و از سوي ديگر رهبران جنبشها نيز نميتوانند مطالبات خود را به صورت قانون در بياورند.
جلاييپور ادامه داد: ممكن است زماني كه يك جنبش اجتماعي تشكيل ميشود سياستمداران به اشكال مختلف با اين موضوع برخورد كنند در اولين حالت زماني كه مديران سياسي شاهد هستند كه مردم مطالباتي داشته و به دليل آن جنبشي را تشكيل دادند مصلحتانديشي كرده و مطالبات آنان را قبول ميكنند اين جنبش يك جنبش موفق است كه به طور نمونه ميتوان از جنبش تنباكو در ايران به عنوان يك جنبش موفق ياد كرد.
اين فعال سياسي اصلاحطلب ادامه داد: برخي اوقات مسوولان دولتي فكر ميكنند كه ميتوانند جلوي جنبشها ايستادگي كرده و آنها را سركوب كنند كه براي نمونه ميتوان گفت: جنبش 15 خرداد قيامي بود كه نخستوزير وقت فكر ميكرد با سركوب، ميتواند اين جنبش را در اختيار بگيرد.
اين عضو ارشد حزب مشاركت ايران اسلامي گفت: حالت سوم به نحوي است كه جنبشي تشكيل و آغاز به كار ميكند اما سياستمداران يا به مصلحت نميدانند كه توجهي به اين جنبش كنند يا فكر ميكنند براي آنان هزينهدار خواهد بود به همين دليل به آن بيتوجهي ميكنند به همين دليل نه آن را سركوب كرده و نه به مطالبات اين جنبش توجه ميكنند كه براي نمونه ميتوان جنبش اصلاحي در دوران خاتمي را عنوان كرد كه نه پيروز شد و نه سركوب بلكه حاكميت آن را به نوعي كنترل كرد.
وي افزود: حالت چهارم اين است كه مديريت سياسي زماني كه جنبشها را مهار ميكند پيروزي آنها را به رسميت نميشناسد اما از مطالبات قانوني آنان به نفع خود استفاده ميكند انقلاب سفيد كه در دوره پهلوي و در مقابل انقلاب كارگران رخ داد نمونه بارز اين حالت است.
اين فعال سياسي اصلاحطلب اظهار داشت: در حالت بعدي جنبش كنترل و مهار ميشود اما نارضايتيها همچنان وجود دارد، جنبش سال 76 تا 82 كنترل شد اما در خردادماه امسال مجددا آغاز به فعاليت كرد كه چهار نيروي سياسي هم نميتواند با آن مقابله كند. اگر عواملي كه جنبشها به دليل آن تشكيل شده رفع نشود در آينده امكان دارد كه مجددا فعاليت كند.
وي در ادامه به بررسي جنبشهاي اجتماعي در جوامعي كه وارد مرحله تحكيم دموكراسي شدهاند پرداخت و گفت: زماني كه جنبشهايي در اين جوامع تشكيل ميشود مسوولان دولتي براي اينكه اين جنبشها تخليه شوند اجازه بيان به آنها ميدهد كه آخرين نمونه آن جنبش كارگري فرانسه در حدود شش ماه پيش بود.
جلاييپور افزود: در اين جوامع اجازه بحث به طرفين داده ميشود و به جاي اينكه بازجويان اين جنبش را كنترل كنند رسانهها به ميان آمده و آن را كنترل ميكنند از سوي ديگر نيز بروكراتهاي دولت با فعالان و رهبران جنبشها به گفتوگو ميپردازد كه در نهايت برخي از مطالبات به شكل قانون در ميآيد.
وي به جنبش سبز اشاره كرد و گفت: معتقدم به لحاظ جامعه شناختي اين جنبش يك جنبش فراگير اجتماعي و مردمي است كه در طول اين پنج ماه نه پيروز شده و نه به كنترل درآمده و نه مهار شده است.
جلاييپور تصريح كرد: به نظر ميرسد سياستمداران و مقامات مسوول به دنبال جمع كردن اين جنبش هستند و اشكال آنان اين است كه هنوز اين جنبش را نشناختند.
عضو ارشد حزب مشاركت ايران اسلامي با بيان اينكه جنبشها سه مولفه دارد كه سياستمداران به دنبال تنظيم آنها هستند ادامه داد: همه جنبشها تشكلهاي بسيجگر دارند و از طريق افراد خود نيرو جذب ميكنند به همين دليل برخي به دنبال جمع كردن اين جنبشها بوده اما اين جنبشها را به دليل اينكه متصل به شبكههاي اجتماعي هستند نميتوان جمع كرد مگر ميشود همه خانوادهها و افراد را بازداشت كرد. اين جنبش بايد درمان شود و تنها راه آن پاسخ دادن به مطالبات اين جنبش است.
جلاييپور مولفه دوم را رهبري اين جنبش عنوان كرد و اظهار داشت: اين جنبشهاي اجتماعي رهبريشان عيني نيست بلكه نمادين و سمبليك است لذا اگر رهبرها را بازداشت كنند طرفداران آنان كارهاي خود را ادامه ميدهند.
وي به جوسازي برخي رسانهها عليه كانديدهاي معترض به نتايج انتخابات اشاره كرد و گفت: يك روز روزنامه كيهان تيتر زد كه موسوي و كروبي خائن هستند اين نوع برخورد جواب نداده و فضا را بدتر ميكند.
اين جامعه شناس با تاكيد بر اينكه جنبشهايي را ميتوان مهار كرد كه اهداف آن راديكال است گفت: موسوي به دنبال تغيير نظام و تغيير قانون نيست او خود از اين نظام در آمده و براي پيشرفت آن تلاش ميكند.
در ادامه اين نشست محمدمهدي خدايي با اشاره به سخنان مجري برنامه كه وي را دكتر خطاب كرد گفت: بنده دكتر نيستم كه فردا دكتري عبدخدايي در ميان مردم ضربالمثل شود.
عضو جمعيت فداييان اسلام با اشاره به سخنان جلاييپور گفت: ايشان از جنبش تنباكو، 15 خرداد و جنبشهاي سال 76 حرف زدند اما بايد ديد چه شد كه چنين جنبشهايي رخ داد و نتيجه يكي از اين جنبشها روي كار آمدن خاتمي بود.
وي با بيان اينكه تنها كشوري كه به طور رسمي مستعمره نشده، ايران است ادامه داد: در ايران شخصيتهاي سياسي مزدوران كشورهاي ديگر بودند و به دليل اينكه نميتوانستند به طور رسمي جامعه را به استعمار خود درآورند اين كار را با گماردن مزدوران پيش ميبردند.
اين فعال سياسي اصولگرا با بيان اينكه در جنبشهايي كه پيش از انقلاب تشكيل شد روحانيت و مرجعيت به عقل و هدف توجه داشتند گفت: به طور مثال در زمان پيامبر اكرم تنباكو وجود نداشت اما ميرازيشيرازي با توجه به عقل جنبش تنباكو را به راه انداخت.
وي با بيان اينكه جنبش سال 76 و روي كار آمدن خاتمي يك انقلاب سياسي بود كه نتوانستند آن را جمع كنند ادامه داد: امام در يكي از سخنرانيهاي خود اعلام كرده بود كه كمونيستها در ايران آزاد بوده و ميتوانند حرفهايشان را بزنند. بعد از انقلاب خسروشاهي نماينده امام در وزارت ارشاد بود روزي كه براي اخذ امتياز نشريه پيش او رفته بودم مشاهده كردم افراد كمونيستي كه با ما در زندان بودند به آنجا آمده و تقاضاي امتياز نشريه دارند به خسروشاهي گفتم كه آيا به اين افراد هم امتياز نشريه ميدهيد كه وي گفت: پيش امام ميروم و موضوع را از ايشان جويا ميشوم.
عبدخدايي افزود: امام به خسروشاهي گفته بود اين كار نبايد انجام شود كه او در پاسخ امام گفته بود شما در پاريس اعلام كردهايد كه كمونيستها آزاد هستند و ميتوانند حرفهاي خود را بيان كنند كه امام در جواب وي مجددا ميگويد من به كمونيستها گفتم آزاد هستند نه به خيانتكاران. اينها خيانتكار هستند و نبايد به آنها امتياز نشريه داد. خسروشاهي به امام ميگويد خيانتكار بودن اين افراد بايد در دادگاه صالحه مشخص شود كه در انتها امام ميگويد هرچه وظيفه شرعي شماست انجام دهيد به همين دليل خسروشاهي به همه آنها امتياز نشريه داد.
وي تاكيد كرد: جلاييپور جرياني كه خاتمي را روي كار آورد جنبش ناميد اما من ميگويم اين موضوع يك انقلاب سياسي بود. خاتمي با طرح تشكيل جامعه مدني و رفتارهايش به گونهاي عمل كرد كه توانست در آن انتخابات 21 ميليون راي در مقابل 7 ميليون راي كسب كند.
اين فعال سياسي اصولگرا اظهار داشت: آيا جنبش خاتمي امروز هم صادق است؟ آيا شرايطي كه خاتمي براي تشكيل جامعه مدني سر داد امروز نيز در جنبش سبز حاكم است يا فرق كرده است. شرايط 76 را امروز در كشور شاهد نيستيم و جامعه نيز آن شرايط را ديگر ندارد.
وي با تاكيد بر اينكه در انتخابات اخير به احمدينژاد راي ندادهام اظهار داشت: انتخابات اخير را با تخلف ميدانم نه تقلب. همچنين معتقد هستم كه رهبران اين حركت منافق نيستند اين اشخاص زماني مسوول كشور بودهاند و 8 سال زمان جنگ را مديريت كردند اين اتهامها و تهمتها را روزي بايد پاسخ داد.
عضو جمعيت فداييان اسلام تصريح كرد: در فضايي كه جامعه آماده دموكراسي نيست و روزنامهها به افراد تهمت ميزنند و شخصيتها در مناظرهها چنان اتهاماتي با يكديگر وارد ميكنند كه آن را نميتوان جمع كرد قطعا وضع به اينجا خواهد رسيد.
وي در پاسخ به اين پرسش كه چرا اشخاصي كه اين تهمتها را به موسوي و كروبي ميزنند دستگير نميشوند گفت: شايد آنها تاكنون از افرادي كه اين تهمتها را مطرح ميكنند شكايت نكردهاند.
همچنين جلاييپور در خصوص اظهارات محمدجواد لاريجاني مبني بر اينكه جنبش سبز طرفداران زيادي ندارد گفت: اين جنبش يك جنبش فراگير و مسالمتآميز است كه به هر روشي متصل نميشود اين جريان هنوز نه پيروز شده نه سركوب و نه مهار. محمدجواد لاريجاني اگر معتقد است اين جنبش طرفداري ندارد پس نبايد نگران باشند و بايد اجازه دهند كه ميرحسين بتواند حداقل نيم ساعت در دانشگاه حاضر شده و در جمع دانشجويان سخنراني كند.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا ضرب و شتمهايي كه به طرفداران جنبش سبز شده را نميتوان به معناي سركوب كردن اين جنبش تعبير كرد گفت: اگر اين جنبش سركوب شود ديگر همه نفسها در سينه جمع ميشود و هيچكس حركتي نميتواند بكند اين سخنان لاريجاني خود نشان از اهميت و فراگير بودن اين جنبش است.
جلاييپور با بيان اينكه بهترين فرهيختگان نظام در حوادث اخير دستگير شدهاند به بيان برخي از سوابق كاري بهزاد نبوي پرداخت و گفت: در اين چند سال لحظهاي كه بسيار مرا ناراحت كرد اين بود كه مهندس نبوي را با لباس خانه، دمپايي و بدون جوراب به دادگاه آورده و چهره او را نشان دادند.
عبدخدايي نيز در پاسخ به اين پرسش كه آيا جامعه روحانيت ما براي رهبري جنبشها همان سطح بينش رهبران ديني پيش از انقلاب را دارند گفت: با كمال تاسف بايد بگويم خير روزي كه امام حركت كرد تريبون در اختيارش بود اما حركتهاي فعلي تريبوني ندارد به همين دليل اختلافات به خانوادهها كشيده شده و طرفين با تعصب خاصي بر عليه يكديگر سخن ميگويند و ديگر در فضاي كنوني فضاي جنبش تنباكو و 15 خرداد وجود ندارد.
ويدر پاسخ به پرسش دانشجويي مبني بر اينكه اعضاي شوراي نگهبان در انتخابات اخير بيطرفي را رعايت نكردند چگونه ميتوان به تاييد انتخابات آنها اعتماد كرد گفت: در 28 خردادماه زماني كه انتخابات دوره شانزدهم مجلس ميخواست برگزار شود تقلبي كه رخ داد به اين نحو بود كه صندوقهاي راي توسط محافظان به مدرسه سپهسالار برده شد ارتش شبانه به آنجا ريخت و با صندوقهاي ديگر عوض كرد كه اين نحوه پاسخ به پرسش، صداي اعتراض دانشجويان را درآورد.
دانشجويي به عبدخدايي گفت شما در صحبتهاي خود موسوي را خائن ندانستيد اما جنتي ميگويد كه مهندس موسوي خائن است اين دو موضوع را چگونه ميتوان با هم جمع كرد كه وي گفت: اينطور كه احساس ميكنم جلاييپور بايد به اين سوالات پاسخ دهد كه جلاييپور نيز در پاسخ به وي گفت: پسرم سه ماه انفرادي بوده و در آنجا به همه اين سوالات پاسخ داده است.
عبدخدايي همچنين در خصوص سوال دانشجويان در رابطه با همكاري جمهوري اسلامي ايران با روسيه اظهار داشت: روسيه اين زمان با آن زمان فرق دارد و بحث نه شرقي نه غربي ديگر مطرح نيست چراكه روسيه هم به دنبال آمريكاست.
