آگاه
کد خبر: ۳۴۰۳۷

نخست وزیر ترکیه در ایران

سودای تصاحب «نقش اول» در منطقه

سودای تصاحب «نقش اول» در  منطقه


فرارو- رجب اردوغان نخست وزیر ترکیه به همراه هیئت عالی رتبه اقتصادی سیاسی اش در ساعات پایانی دوشنبه شب وارد تهران شد و مورد استقبال منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران قرار گرفت. سفر این هیئت بلند پایه این ابهام را ایجاد می کند که چرا اردوغان در اوج مذاکرات هسته ای ایران و غرب و در این شرایط داخلی ایران عزم سفر می کند؟ این پرسش را می توان از چند جهت بررسی کرد.

سودای اروپایی ترکیه
ترکیه سال ها است که تلاش می کند به عضویت اتحادیه اروپا در بیاید، در این راستا سعی می کند با اجرای سیاست های صحیح اقتصادی در مسیر توسعه یافتگی حرکت کند، برنامه ریزان اقتصادی و سیاسی ترکیه در تلاش هستند با اجرای دقیق برنامه های بلند مدت بتوانند تا سال 2023 به عنوان یک کشور توسعه یافته در اروپا شناخته شوند.

جمهوری ترکیه در طول تاریخ 81 ساله خود مرتبا پیشرفت داشته است، و در این میان توانسته است به عنوان هفدهمین قدرت اقتصادی در جهان شناخته شود، اما ترکیه در راستای اروپایی شدن نیازمند به دست آوردن هژمونی سیاسی در منطقه است جدای از این موضوع باید در مسیر توسعه اجتماعی و انسانی و معیارهای حقوق بشری نیز جایگاه مناسب خود را بیابد.

ترکیه برای این که بتواند هژمونی سیاسی در منطقه پیدا کند با اتخاذ مواضع میانجیگرانه در بحرانهای منطقه ای از جمله بحران پاکستان و روابط تیره میان آذربایجان و ارمنستان و همچنین مسئله فلسطین و بحران هسته ای ایران می خواهد این اصل مهم را تحقق بخشد.

مصداق این رویکرد ترکیه تحرکات دیپلماتیک این کشور در منطقه قفقاز است، ایجاد اتحاد استراتژیک با دشمن همیشگی ترکیه یعنی ارمنستان و حضور قدرتمند در مذاکرات ناباکو در چند ماه اخیر بیانگر تلاشهای ترک ها برای پیدا کردن وجه منطقه ای است.

ترکیه به خاطر موقعیت استراتژیک جغرافیایی که دارد برای شرقی های دروازه غرب است و برای غربی ها دروازه شرق است در این میان دولت اردوغان از این فرصت به خوبی سود می برد، در شرایطی که ایران درگیر مسئله هسته ای و مناقشات داخلی است، ترک ها در تلاش هستند، بازیگردان اول منطقه شوند و در این مسیر به این نتیجه رسیده اند که با اتخاذ رویکرد های بی طرفانه با چاشنی دیپلماسی اقتصادی حرکت کنند.

جایگاه ترکیه در سیاست های آمریکا
پس از روی کار آمدن باراک اوباما و گذشت قریب به 10 ماه از سیاست ورزی او در عرصه بین الملل به نظر می رسد نگاه دیپلماتیک اوباما در مورد مسائل خاورمیانه و منطقه به نسبت نگاه جرج بوش دچار تحولات بنیادینی شده است. اوباما سعی دارد با قدرتمند کردن ترکیه این کشور را به عنوان الگو در میان کشور های منطقه مطرح نماید، ترکیه هم در این میان از این موضوع استقبال می کند.

ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا و بدل شدن به قدرت منطقه ای چاره ای ندارد جز این که روابط اقتصادی خود را با آمریکا تقویت نماید، اما شراکت تجاری ترکیه باید به نوعی با برنامه های سیاسی آمریکا هم خوانی داشته باشد.

در این میان جایگاه چند وجهی ترکیه در سیاست جهانی شرایط را به نوعی به نفع این کشور رقم زده است. حضور تاثیر گذار ترکیه در منطقه قفقاز و خاورمیانه می تواند تاثیرگزاری روسیه را تحت شعاع قرار دهد. سیاست میانجیگران ترکیه در قبال مسئله قره باغ می تواند از تنش های این منطقه بکاهد و مانع از افزایش مشکلات آمریکا و غرب شود.

قدرتمند شدن ترکیه به نفع آمریکا است چرا که می تواند از توان سیاسی ایران در خاورمیانه بکاهد و تاثیر گزاری آن را کاهش دهد، از سوی دیگر ترکیه نیز برای تبدیل شدن به قدرت اول منطقه نیازمند حمایت های بی دریغ آمریکا است.

اهمیت ایران در پروژه ترکیه
اردوغان پیش از سفر به ایران به پاکستان رفت و بعد از بازگشت از ایران به آمریکا می رود، برخی از تحلیلگران سیاسی معتقدند ترکیه قصد دارد به عنوان میانجی به بهبود رابطه ایران و آمریکا کمک کند، اما اردوغان پیش از سفر به ایران این گمانه را تکذیب نمود.

اردوغان در شرایطی به ایران آمده است که پرونده هسته ای ایران بزرگترین معضل دیپلماسی آمریکا به حساب می آید و در راستای تلاش های اوباما و متحدان اروپایی آمریکا توافقاتی هم در این زمینه ایجاد شده است. اما این برای آمریکا کافی نیست، به نظر می رسد اوباما در راستای تنش زدایی از خاورمیانه سعی دارد ایران را با خود همراه نماید و با اتخاذ رویکرد دوستانه در مذاکرات هسته ای در این مسیر حرکت کرد.

ترکیه هم در راستای سیاست میانجیگری خود به نوعی می خواهد وارد گود رابطه ایران و آمریکا شود و در این میان سهم خود را از دیپلماسی منطقه به دست آورد. ترکیه با دیپلماسی اقتصادی تلاش می کند در مسیر تحقق منافع ملی اش با ایران مناسبات دوستانه ای داشته باشد چرا که وجود امنیت و آرامش در منطقه بهترین فضا را برای تحقق اهداف ترکیه ایجاد خواهد کرد.

اردوغان پیش از سفر به ایران دخالت در امور داخلی ایران توسط کشورهای غربی را تقبیح کرد و در مذاکره با مقامات ایرانی از تلاش هایش برای ورود ایران به مذاکرات نابوکو خبر داد. به نظر می رسد ترکیه منافع خودش را در بهبود وضعیت امنیتی و اقتصادی، سیاسی کشور های منطقه می بیند. و در همین راستا تلاش می نماید تا که این شرایط تحقق یابد.

ارسال نظرات
خط داغ