سه رهبر، سه زبان بدن؛ روایت پنهان یک دیدار سیاسی
پشت لبخند شی و فاصله پوتین از ترامپ چه پیامی نهفته بود؟
نشست سهجانبه ترامپ، پوتین و شی جینپینگ نشان داد که زبان بدن نیز به ابزاری برای نمایش قدرت و انتقال پیامهای دیپلماتیک تبدیل شده است. ترامپ با مکثهای نمایشی و ژستهای رسانهای بر اقتدار و دیدهشدن تأکید داشت؛ پوتین با حفظ فاصله، استقلال خود را به نمایش گذاشت و شی جینپینگ با استفاده از تشریفات و استقبال گرم، فضای تعامل را مدیریت کرد. این رفتارها بازتابی از تلاش سه رهبر برای تأثیرگذاری بر تصویر سیاسی خود و مناسبات قدرت بود.
فرارو- در نشست سهجانبه دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ نیز برخی لحظات خارج از متن رسمی مذاکرات، توجه رسانهها را به خود جلب کرد. از مکث نمایشی ترامپ هنگام ورود گرفته تا تفاوت رفتار او در دستدادن با پوتین و شی، هر حرکت میتوانست بازتابی از تلاش رهبران برای مدیریت تصویر خود در برابر طرفهای مذاکرهکننده و افکار عمومی باشد.
به گزارش فرارو، تصاویر منتشرشده از این دیدار، سه الگوی متفاوت از نمایش قدرت را به تصویر میکشید: ترامپ با تأکید بر دیدهشدن و نمایش اقتدار رسانهای، پوتین با حفظ فاصله و استقلال رفتاری و شی جینپینگ با بهرهگیری حسابشده از تشریفات و نشانههای احترام.
البته این برداشتها بیش از آنکه بیانگر واقعیت قطعی درباره نیت درونی رهبران باشد، تفسیری از رفتارهای غیرکلامی آنان در برابر دوربینهاست.
ترامپ؛ نمایش قدرت پیش از آغاز مذاکرات
یکی از نخستین لحظات مورد توجه، نحوه ورود دونالد ترامپ به محل نشست بود.
برخلاف دیگر رهبران که پس از خوشامدگویی به خبرنگاران سریعتر وارد محل برگزاری شدند، ترامپ مکث کرد، به سمت دوربینها برگشت و با بالاگرفتن سر و اتخاذ حالتی نمایشی، برای لحظاتی در برابر خبرنگاران ایستاد.
این رفتار را میتوان بخشی از تلاش ترامپ برای نمایش قدرت و القای موقعیت برتر پیش از آغاز مذاکرات دانست.
او بهواسطه سابقه حضور در تلویزیون و دنیای سرگرمی، به اهمیت تصویر رسانهای و تأثیر آن بر افکار عمومی آگاه است. در چنین شرایطی، حتی پیش از دستیابی به نتیجهای مشخص در مذاکرات، نمایش اعتمادبهنفس و اقتدار میتواند به ساختن تصویری از یک رهبر پیروز کمک کند.
مخاطب این نمایش نیز تنها پوتین و شی نبودند. جامعه آمریکا و فضای سیاسی داخلی این کشور، بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای، بخش مهمی از مخاطبان چنین رفتارهایی به شمار میروند.
ترامپ تلاش میکند این پیام را منتقل کند که حتی در خارج از مرزهای آمریکا نیز همچنان در مرکز توجه قرار دارد و از جایگاه و نفوذی تعیینکننده برخوردار است.
دستدادن ترامپ و پوتین؛ حفظ فاصله و نمایش استقلال
دستدادن ترامپ و پوتین یکی دیگر از صحنههایی بود که از منظر زبان بدن مورد توجه قرار گرفت.
این برخورد در مقایسه با برخی دیدارهای قبلی دو رئیسجمهور، کمتر صمیمانه به نظر میرسید. نحوه قرارگرفتن دست پوتین و حفظ فاصله میان دو طرف، در این تفسیر اهمیت ویژهای داشت.
در تحلیلهای مربوط به زبان بدن، شیوه نزدیک یا دور نگهداشتن دست هنگام دستدادن میتواند بر برداشت مخاطب از میزان صمیمیت و تمایل افراد به نزدیکی اثر بگذارد.
بر همین اساس، حفظ فاصله از سوی پوتین بهعنوان تلاشی برای نشاندادن استقلال و استحکام موضع خود تفسیر شد؛ پیامی مبنی بر اینکه نزدیکی سیاسی با واشنگتن لزوماً به معنای عقبنشینی مسکو از مواضعش نیست.
شی جینپینگ؛ دیپلماسی با زبان تشریفات
دستدادن ترامپ و شی جینپینگ نیز با رفتار معمول رئیسجمهور آمریکا تفاوتهایی داشت.
ترامپ معمولاً هنگام دستدادن تلاش میکند با حرکتی قاطع دست طرف مقابل را در اختیار بگیرد، اما در این دیدار برخوردی متفاوت و دوستانهتر از خود نشان داد.
استقبال شی جینپینگ از ترامپ در پای پلکان هواپیما نیز از دیگر صحنههای قابلتوجه بود.
این اقدام بهعنوان حرکتی فراتر از تشریفات معمول چین تفسیر شد؛ اقدامی که میتوانست به رئیسجمهور آمریکا احساس اهمیت و احترام ویژه بدهد و فضای مناسبتری برای تعاملات سیاسی فراهم کند.
در این برداشت، شی بهخوبی از اهمیت تصویر عمومی برای ترامپ و تمایل او به دیدهشدن آگاه است. از این رو، استقبال گرم و رفتار تشریفاتی میتوانست راهی برای مدیریت فضای دیدار و پیشبرد منافع چین باشد.
در حالی که ترامپ به دنبال نمایش جایگاه و دستاوردهای سیاسی خود بود، پکن نیز موضوعات مهمی مانند فناوری، تراشهها و محدودیتهای تجاری را در دستور کار داشت.
به این ترتیب، تشریفات دیپلماتیک میتوانست به ابزاری برای ایجاد فضای مساعدتر در مذاکرات تبدیل شود.
ژست پیروزی ترامپ در خاک چین
حرکت دست ترامپ در برابر دوربینها نیز از جمله لحظاتی بود که بهعنوان نشانهای از نمایش پیروزی و اقتدار تفسیر شد.
این ژست، در کنار رفتار نمایشی او هنگام ورود، بخشی از الگویی گستردهتر را نشان میداد که در آن رئیسجمهور آمریکا تلاش میکند در هر موقعیتی تصویری قدرتمند از خود ارائه کند.
این رفتار علاوه بر مخاطبان خارجی، پیامی برای جامعه آمریکا نیز داشت.
ترامپ میخواست نشان دهد که ایالات متحده همچنان خود را قدرتی جهانی و مدافع ارزشهایی مانند آزادی معرفی میکند و رئیسجمهور این کشور نیز در هر نقطهای از جهان بر این جایگاه تأکید دارد.
از این منظر، ژستهای رسانهای ترامپ را میتوان بخشی از راهبرد او برای پیونددادن نمایش شخصی قدرت با تصویر بینالمللی آمریکا دانست؛ راهبردی که در آن، حتی لحظات کوتاه مقابل دوربینها نیز به فرصتی برای انتقال پیام سیاسی تبدیل میشوند.
مترجم چینی؛ نشانهای از حفظ فاصله سیاسی؟
حضور مترجم چینی در کنار دو رهبر و حفظ فاصله فیزیکی میان ترامپ و شی جینپینگ نیز در تفسیرهای مربوط به این دیدار مورد توجه قرار گرفت.
استفاده از مترجم، حتی در شرایطی که احتمال آشنایی شی با زبان انگلیسی مطرح است، میتواند نشانهای از تأکید بر تشریفات رسمی و حفظ مرزهای ارتباطی باشد.
در این برداشت، شی جینپینگ با استفاده از مترجم، بر هویت مستقل چین و ضرورت حفظ چارچوبهای رسمی ارتباطات دیپلماتیک تأکید میکند.
فاصله فیزیکی میان دو رئیسجمهور نیز بهعنوان بازتابی از باقیماندن اختلافات سیاسی و اقتصادی میان دو کشور تفسیر شده است؛ اختلافاتی که برای کاهش آنها، هر دو طرف باید به سمت امتیازدهی و تعدیل مواضع حرکت کنند.
در تصاویر مشترک سه رهبر نیز حالت چهره و لبخند شی جینپینگ بهعنوان نشانهای از رضایت و اعتمادبهنفس مورد توجه قرار گرفت.
پوتین؛ ورود با اعتمادبهنفس و حفظ جایگاه مستقل
رفتار ولادیمیر پوتین در مقایسه با ترامپ و شی، الگوی متفاوتی را نشان میداد.
رئیسجمهور روسیه با شیوه راهرفتن و رفتار شناختهشده خود وارد محل نشست شد، نگاهی به خبرنگاران انداخت و بدون نمایش صمیمیت بیش از اندازه به مسیرش ادامه داد.
این رفتار در چارچوب تلاش پوتین برای حفظ تصویری مستقل و مقتدر تفسیر شد؛ تصویری که در آن، او نیازی به نمایش نزدیکی بیش از حد با دیگر رهبران ندارد.
از این منظر، پوتین میکوشد حتی در شرایط تعامل با دو قدرت بزرگ دیگر، جایگاه مستقل روسیه را برجسته نگه دارد.
دیدار دوجانبه دو ساعته پوتین و شی جینپینگ پیش از ملاقات با ترامپ نیز از جنبه سیاسی اهمیت داشت.
این دیدار نشان میداد که روابط مسکو و پکن، مستقل از نشست سهجانبه، همچنان یکی از مؤلفههای مهم معادلات قدرت جهانی است.
تصاویر نشست سهجانبه ترامپ، پوتین و شی نشان میدهد که دیدارهای دیپلماتیک تنها در پشت میز مذاکره و از طریق اظهارات رسمی پیش نمیروند.
رهبران با نحوه ورود، دستدادن، نگاهکردن، فاصلهگرفتن یا نزدیکشدن نیز تلاش میکنند تصویری از قدرت، اعتمادبهنفس و موقعیت سیاسی خود ارائه دهند.
در این میان، ترامپ بیش از دو رهبر دیگر بر نمایش رسانهای و جلبتوجه تأکید داشت؛ پوتین تلاش میکرد استقلال و فاصله خود را حفظ کند و شی جینپینگ از تشریفات و نشانههای احترام برای مدیریت فضای تعامل بهره میبرد.