درخواست روسیه برای پایان دادن به جنگ اوکراین: عقب‌نشینی نیروهای ناتو به مواضع سال ۱۹۹۷
مطالبه روسیه مبنی بر عقب‌نشینی نیروهای ناتو از جناح شرقی شامل لهستان و کشورهای حوزه بالتیک مسئله امنیت اروپا را به کانون مذاکرات پیرامون اوکراین تبدیل کرده است. این مطالبات همچنین هدف نهفته در اظهارات علنی پوتین را آشکار می‌سازند؛ رئیس جمهور روسیه پیوسته تأکید کرده است که پیش از توقف جنگ، باید به آنچه او «علل ریشه‌ای» جنگ می‌نامد یعنی گلایه‌های گسترده روسیه از ناتو و اوکراین رسیدگی شود.
فرارو- دو ماه پیش از جنگ روسیه و اوکراین در اوایل سال ۲۰۲۲، مسکو مجموعه‌ای از مطالبات گسترده را مطرح کرد؛ از جمله اینکه ناتو نیروهای خود را به مواضعی که در سال ۱۹۹۷ پیش از گسترش این ائتلاف غربی به سمت مرزهای روسیه در اختیار داشتند، عقب بکشد.
به گزارش فرارو به نقل از نیویورک تایمز، اکنون، در مذاکرات پشت درهای بسته که این هفته با فرستادگان دونالد ترامپ درباره چگونگی پایان دادن به جنگ اوکراین انجام شد، روس‌ها بار دیگر همان موضع را در برخی موارد عیناً با همان کلمات مطرح کرده‌اند. هدف آن‌ها از این کار، دستیابی به پیروزی‌ای بزرگ‌تر پس از پنج سال جنگ و کشته شدن صدها هزار نفر است.
بر اساس نسخه‌ای که روزنامه «نیویورک تایمز» از طریق یکی از افراد حاضر در مذاکرات به دست آورده است، موضع سرسختانه مسکو در سندی تشریح شده که مقامات روسی در جریان مذاکرات این هفته ارائه کرده‌اند.
این سند که فرد دیگری مطلع از جزئیات مذاکرات نیز صحت آن را تأیید کرده است نشان می‌دهد که ولادیمیر پوتین پس از بیش از ۲۰ ماه تلاش‌های دیپلماتیک دولت ترامپ برای پایان دادن به این مناقشه، تقریباً هیچ‌گونه تغییری در اهداف اصلی خود ایجاد نکرده است.
مطالبه روسیه مبنی بر عقب‌نشینی نیروهای ناتو از جناح شرقی شامل لهستان و کشورهای حوزه بالتیک مسئله امنیت اروپا را به کانون مذاکرات پیرامون اوکراین تبدیل کرده است. این مطالبات همچنین هدف نهفته در اظهارات علنی پوتین را آشکار می‌سازند؛ رئیس جمهور روسیه پیوسته تأکید کرده است که پیش از توقف جنگ، باید به آنچه او «علل ریشه‌ای» جنگ می‌نامد یعنی گلایه‌های گسترده روسیه از ناتو و اوکراین رسیدگی شود.
این سند همچنین نشان می‌دهد که مشوق‌های اقتصادی ارائه‌شده توسط فرستادگان ترامپ، یعنی جرد کوشنر و استیو ویتکاف، به پوتین، تاکنون نتوانسته است هیچ‌گونه امتیازی از مسکو بگیرد. از دیدگاه منتقدان، ایالات متحده با این رویکرد، عملاً به پوتین کمک می‌کند تا تلاش دیرینه‌اش برای احیای حوزه نفوذ دوران شوروی از اروپا تا آسیای مرکزی را پیش ببرد.
اتخاذ چنین موضع گسترده‌ای از سوی روسیه در حالی صورت می‌گیرد که قرار است پوتین هفته آینده در شهر شنژن چین، در حاشیه نشست سالانه اقتصادهای منطقه آسیا-اقیانوسیه، با ترامپ دیدار کند. این دومین دیدار میان این دو نفر در دوره دوم ریاست‌جمهوری آقای ترامپ خواهد بود. سند روسیِ مورخ ۱۰ نوامبر، جزئیات جدیدی را درباره موضع سرسختانه‌ای که کرملین در مذاکرات این هفته در ابوظبی (امارات متحده عربی) اتخاذ کرد، آشکار می‌سازد. این نخستین دیدار حضوری میان مقامات ایالات متحده، روسیه و اوکراین از ماه فوریه به شمار می‌رفت؛ همچنین نخستین نشست از این دست بود که پس از تلاش‌های تازه دولت ترامپ در پاییز امسال با هدف رسیدگی به خواسته‌های روسیه در خصوص امنیت اروپا در چارچوب مذاکرات مربوط به اوکراین برگزار می‌شد.
به گفته دو تن از افراد حاضر در این مذاکرات که به شرط فاش نشدن نامشان درباره این گفتگوهای حساس سخن گفتند، این سند بیانگر موضع اولیه روسیه است؛ با این حال، مقامات روس در جریان گفتگوها اشاره کردند که ولادیمیر پوتین همچنان ممکن است انعطاف‌پذیری نشان دهد.
اما مقامات روس در ابوظبی تصریح کردند که آن‌ها «جنگ سرد» و اتحاد تحت رهبری شوروی در آن دوران که با نام «پیمان ورشو» شناخته می‌شد را به عنوان الگویی برای وضعیت اروپا پس از پایان جنگ در اوکراین می‌بینند. در دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم، اروپا کانون رویارویی ابرقدرت‌های هسته‌ای بود و سایه تهدید جنگ بر سر این قاره سنگینی می‌کرد.
به گفته افرادی که در جریان این اظهارات حضور داشتند، روس‌ها در ابوظبی استدلال کردند که وجود حوزه‌های نفوذ جداگانه برای ایالات متحده و شوروی در آن دوران و ارتباطات و تفاهماتی که همراه با این ترتیبات وجود داشت در واقع خطر درگیری را کاهش می‌داد.
یک مقام آمریکایی گفت که ویتکاف و کوشنر به طرف‌های روس گفته‌اند که از دسامبر ۲۰۲۱ زمانی که روسیه خواستار پیمان جدیدی شد که به بخش عمده‌ای از فعالیت‌های نظامی ناتو در اروپای شرقی و مرکزی پایان می‌داد شرایط بسیار تغییر کرده است.
به گفته این مقام آمریکایی که به دلیل حساسیت مذاکرات خواست نامش فاش نشود طرف آمریکایی از روس‌ها خواست که به آینده نگاه کنند. این مقام افزود که فرستادگان ترامپ، پذیرای پیشنهادهای جدیدی از سوی مسکو هستند که شامل گام‌های ملموس روسیه برای کاهش تنش‌ها باشد.
سخنگوی پوتین از اظهار نظر در این باره خودداری کرد.
فرستادگان ترامپ اکنون در تلاشند تا نگرانی‌هایی را برطرف کنند که مبادا آن‌ها بدون در نظر گرفتن اروپا و اوکراین، توافقی گسترده با پوتین منعقد کنند. پس از دیدار در ابوظبی، کوشنر و ویتکاف روز پنجشنبه به مسکو سفر کردند تا با پوتین دیدار کنند.
در آنجا، کوشنر در بخشی از جلسه که در حضور دوربین‌ها برگزار شد، به پوتین گفت که روسیه، اوکراین، اروپا و ایالات متحده پیش‌تر در زمینه مسائل مربوط به «امنیت بلندمدت» به پیشرفت‌هایی دست یافته‌اند. یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی رئیس‌جمهور روسیه، پس از این دیدار به خبرنگاران گفت که پوتین بعداً به آمریکایی‌ها گفته است که پیشنهاد سال ۲۰۲۱ روسیه مبنی بر عقب‌نشینی ناتو، همچنان بازتاب‌دهنده «دیدگاه ما درباره ارکان یک معماری امنیتیِ تفکیک‌ناپذیر» است.
در روزهای اخیر، با انتشار اخباری مبنی بر مواضع سرسختانه روسیه از ابوظبی، برخی از رهبران اروپایی بی‌درنگ این مواضع را رد کرده و آن‌ها را غیرقابل‌قبول دانستند. دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، روز پنجشنبه ادعا کرد که «پذیرش شروط روسیه به معنای تهدیدی مستقیم علیه امنیت لهستان خواهد بود.»
پیش از این، حامیان اوکراین اعلام کرده بودند که تنها در صورتی حاضر به انجام چنین مذاکراتی با روسیه هستند که این کشور به تهاجم خود پایان دهد. اما شرایط تغییر کرده است. لوک فریدن، نخست‌وزیر لوکزامبورگ، در مصاحبه‌ای گفت که گفتگو کردن آمریکایی‌ها با روس‌ها و اوکراینی‌ها به صورت هم‌زمان، امری «طبیعی» است.
او افزود: «اما آن‌ها درباره آینده اروپا نیز صحبت می‌کنند. ما می‌گوییم: خب، شما نمی‌توانید بدون حضور ما پای میز مذاکره، درباره آینده اروپا گفتگو کنید.»
