دویدن را به شهر برگردانیم
«بیایید به این پرسش‌ها فکر کنیم: آیا برای دویدن، اول باید بپرسیم کجا اجازه داریم بدویم؟ کدام پارک باز است، کدام مسیر در دسترس است و کجا ممکن است ناگهان حضور زنان ممنوع شود؟ همین پرسش‌ها نشان می‌دهد چقدر از تصور ساده دویدن فاصله گرفته‌ایم. کفش بپوشیم، از خانه بیرون برویم و حرکت کنیم.»
سحر طوسی در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت: «در سال‌های اخیر و اقبال ورزش دو میان جوانان ایرانی، ماجراها و اتفاق‌های ناخوشایندی مثل ممنوعیت ورود بانوان دونده به ورزشگاه آزادی و... هم رخ داده. اتفاق‌هایی که انگار، این ورزش را مختص فضاهایی خاص می‌کند و اگر نباشند، انجام آنها هم سخت می‌شود. ولی آیا واقعا این طور است؟ آیا دویدن مثلا در تهران فقط وابسته به مکان‌هایی مثل باشگاه انقلاب، پارک پردیسان و... یا می‌شود پرسید چرا دویدن باید تا این اندازه به مکان‌های مشخص وابسته باشد؟
برای جواب به این سوال باید بگویم به عنوان ورزشکاری که دویدن را فقط یک تمرین ورزشی نمی‌داند، بخشی از معنای دویدن در آزادی حرکت، کشف کردن و دیدن است؛ دیدن خیابانی که همیشه با ماشین از آن گذشته‌ایم، شناختن محله‌ای نزدیک خانه و تماشای جزییاتی که در رفت‌وآمدهای روزانه از چشم‌مان پنهان می‌مانند. وقتی دویدن به چند مکان مشخص محدود می‌شود، بخشی از این تجربه را از دست می‌دهیم.
بیایید به این پرسش‌ها فکر کنیم: آیا برای دویدن، اول باید بپرسیم کجا اجازه داریم بدویم؟ کدام پارک باز است، کدام مسیر در دسترس است و کجا ممکن است ناگهان حضور زنان ممنوع شود؟ همین پرسش‌ها نشان می‌دهد چقدر از تصور ساده دویدن فاصله گرفته‌ایم. کفش بپوشیم، از خانه بیرون برویم و حرکت کنیم.
البته منظور این نیست که انتخاب یک مکان مشخص برای دویدن منطقی نباشد. تمرین‌های سرعتی، کار روی تکنیک یا جلسه‌هایی که به متراژ دقیق و تمرکز نیاز دارند، می‌توانند در پیست یا مسیری مناسب بهتر انجام شوند. داشتن یک محل ثابت برای دیدار دوستان و دویدن گروهی هم ارزشمند است. اما آیا لازم است همه تمرین‌ها همیشه در همان چند مسیر تکراری انجام شوند؟
در فضاهای پرطرفدار برای دویدن، ازدحام و شلوغی گاهی حفظ ریتم تمرین را دشوار می‌کند. در چنین شرایطی، دویدن به جای یک تجربه ورزشی لذت‌بخش، به تمرینی تبدیل می‌شود که باید به هر زحمتی انجامش داد. تمرکز اصلی به جای تمرین، صرف پیدا کردن راهی برای عبور از میان آدم‌ها و گروه‌های مختلف می‌شود. گاهی هم ناخواسته تماشاگر نمایشی از لباس‌ها و برندهایی هستی که لزوما در دسترس همه نیستند و حتی ممکن است تناسبی با نوع تمرین موردنظر نداشته باشند.
البته نمی‌توان انکار کرد که بخشی از این ازدحام و تمرکز دوندگان در چند مکان مشخص، نتیجه وضعیت شهر است. نبود پیاده‌روهای مناسب، مسیرهای پیوسته، روشنایی کافی و امنیت، دوندگان را به چند نقطه آشنا هدایت می‌کند. برای بسیاری از زنان، انتخاب محل تمرین حاصل سنجیدن همین محدودیت‌هاست. نمی‌توان از کسی انتظار داشت برای گسترش فرهنگ دویدن، امنیت خودش را به خطر بیندازد. فراهم کردن امکان حضور امن و برابر، مسوولیت مدیران شهری است.
با این حال، ما دوندگان و مربیان نیز می‌توانیم در محدوده انتخاب‌های ممکن، به گسترش این ورزش کمک کنیم. می‌توان بخشی از دوهای طولانی و تمرین‌های ایزی یا کم‌فشار را در محله‌ها انجام داد؛ البته با شناسایی قبلی مسیر، توجه به کیفیت هوا، ترافیک و روشنایی و رعایت حق عابران. این حضور می‌تواند فرصتی برای کشف شهر و وارد کردن دویدن به جریان زندگی روزمره باشد.
دیدن دونده‌ای که از کنار نانوایی می‌گذرد، زنی که در محله‌اش می‌دود یا گروه کوچکی که بدون مسدود کردن پیاده‌رو حرکت می‌کند، می‌تواند به تدریج تصویری آشنا بسازد. شاید کسی به شروع کردن ترغیب شود و حضور زنان دونده کمتر غیرمعمول به نظر برسد. البته عادی شدن این تصویر، تضمین‌کننده امنیت نیست و جای مسوولیت نهادهای شهری را نمی‌گیرد.
دویدن ورزشی کم‌تجهیزات است، اما محدود شدن آن به چند مکان مشخص، دسترسی به این ورزش را دشوار می‌کند. اگر می‌خواهیم دویدن همگانی شود، باید از ساده‌ترین امکان شروع کنیم: از خانه بیرون برویم و قدم اول را برداریم. مسیرهای مناسب محله‌ها را بشناسیم، تجربه‌های‌مان را به اشتراک بگذاریم و برای بهتر شدن این مسیرها مطالبه کنیم. شهر باید جایی باشد که بتوان در آن دوید؛ جایی که زن دونده هم بتواند مسیرش را انتخاب کند، بی‌آنکه نخستین دغدغه‌اش اجازه حضور باشد.»
